AzNews.az-dan abituriyentlər üçün qida rasyonu

7 Aprel 2013 08:30 (UTC+04:00)



Mütəxəssisindən imtahan dövründə doğru bəslənmə qaydaları:

İmtahan əvvəli və səhərində yaşanan stress ilə həyəcan, bədəndəki enerjini azaldar. Xüsusilə diqqət dağınıqlığı yaşamamaq üçün imtahan əvvəli sağlam bəslənmə qaydalarına əməl etmək lazımdır.

Memorial Ataşehir xəstəxanası bəslənmə və pəhriz hiissəsindən Uz. Dyt. Şefika Aydın Selçuk, imtahan dövründə doğru bəslənmə qaydaları haqqında məlumat verdi.

Bəzi qidalar konsentrasiyanı azaldar

İmtahan əvvəli bəslənmə hazırlığı, eynilə bir marafon qaçışçısının ön hazırlığına bənzəməkdədir. Bədəndə qan şəkərinin qaçış əsnasında tədarük görülməsi və əzələ fəaliyyətləri üçün lazımlı enerjinin məhdudlaşdırılmaması baxımından karbonhidratların yığılması əhəmiyyətlidir. Bunlar qan şəkərinin tarazlığını qısa müddətdə pozacaq olanlardan deyil, "keyfiyyətli" olaraq adlandırılan və qan şəkərini uzun müddət tarazlıqda tuta bilən karbonhidratlarla təmin edilməlidir. Bu karbonhidrat növləri ağ çörək, şəkər və şokoladdan deyil; lifli qidalardan, qara çörəkdən, tərəvəz və meyvələrdən əldə edilməlidir. Çox sürətli eniş çıxış göstərən qan şəkəri, konsentrasiya azalmasına və baş gicəllənməsində görmə probleminə qədər təsirini göstərə bilməkdədir.

Bəslənmə vərdişlərinizin xaricinə çıxmayın

İmtahana girəcək kəslər üçün imtahan əvvəli bəslənməsi və imtahan günü bəslənməsi böyük əhəmiyyət daşımaqdadır. Bu dövrdə stress yüksək olduğu üçün yemək mövzusunda çətinlik çəkilir. Hər kəsin yemək vərdişi və damaq zövqü fərqli olduğundan faydalı deyə bəzi qidaları yeməsi mövzusunda şagirdin üzərinə gedilməməli, bəslənmə vərdişlərinin xaricinə çıxılmamalıdır. Vərdişi olan, daha əvvəl yediyində bədəndə reaksiya verməyən qidalar alınmalıdır. Qida zəhərlənmələri riski olduğu üçün 1 gün əvvəlində çöldə yemək yenilməməlidir. Mümkün qədər mayonez, toyuq kimi tez xarab ola biləcək qidalardan çəkinilməli və açıqda satılan qidalar istehlak edilməməlidir.

Qarışıq yeməklərdən uzaq durun

İmtahandan bir gün əvvəlində qaz problemi meydana gətirəcək kələm kimi qidaların istehlakından qaçınılmalıdır. Müvəffəqiyyəti mənfi təsir edəcəyi üçün; qızartma, bir çox qidanın bir araya gəlməsiylə ibarət olan qarışıq yeməklər, çox yağlı, ağır souslu yeməklər seçilməməli mümkün olduğu qədər yüngül, yağsız qidalar istehlak edilməlidir.

Kilo balanssızlığı, ürək bulanması və baş gicəllənmələrinin qarşısı alına bilər

Sıx stress ilə inkişaf edən yemə davranış pozğunluğu; kilo itkiləri və ya həddindən artıq kilo alma, ürək bulanması, qəbizlik və baş gicəllənmələri kimi bir çox sağlamlıq probleminə səbəb ola bilər. Bu dövrdə kafi və balanslı bir bəslənmə proqramı tətbiq olunsa; həm sağlamlıq problemlərindən qoruna həm də doğru qida seçimi ilə müvəffəqiyyəti artırmaq mümkün ola bilər.

Quşburnu və çobanyastığı çayı istehlak edilə bilər

Xüsusilə bu dövrdə çox çox çay, qəhvə və kola içmək; ürək döyüntüsünə, narahatlığa, gec saatlarda da yuxusuzluğa, qorxu və narahatlığa səbəb olar. Kolalı içkilərdə bol miqdarda kafenin ehtiva edər. Bunların yerinə C vitamini məzmunu yüksək kuşburnu, çobanyastığı, adaçayı kimi bitki çayları istehlak etmək daha doğrudur.

Stressi azaldıb xoşbəxt olmaq üçün

Konsentrasiyanın artması üçün; balıq, qoz, zeytunyağı, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, qırmızı ət, bəkməz, cəfəri, yaşıl bibər, kivi, portağal, kuşburnuna həftəlik və gündəlik bəslənmədə yer verilməlidir. Stressi azaltmaq və xoşbəxtlik hormonun artmasını təmin etmək üçün də; tam buğda çörəyi, yarma plovu, kəpəkli makaron, tam buğda unundan edilmiş kekslər (ölçülü olmaq qeydi ilə ), süd, qatıq, ayran, pendir, banan istehlak edilə bilər.


İmtahan səhəri naharı qızıl qayda

Elmi işlər imtahan səhəri yaxşı bir nahar ilə günə başlayan uşaqların imtahanda daha müvəffəqiyyətli olduğunu göstərməkdədir. Səhər stresslə birlikdə ürək bulanması və iştahsızlıq olması çox təbiidir. Buna görə digər zamanlara görə miqdarlar az tutularaq sağlam qidaların istehlakı təmin edilməlidir. Edilən ən böyük səhv beynin şəkər ilə işindən ötəri çox miqdarda şokolad və sadə şəkər ehtiva edən şirinlərin yeyilməsidir. Bunlar qan şəkərini sürətlə yüksəldib saldığı üçün beynin şəkərə olan ehtiyacını qarşılamaz əksinə qanda hipoglisemi olmasından ötəri istehlakı təklif edilməz. Buna görə suvan səhəri, süd, çörək, yulaf, meyvə kimi qidalar istehlak edilməlidir

Nümunə nahar yeməkləri

• 1 stəkan meyvə şirəsi (təzə sıxılmış)
• 1 dilim pendir
• 1 yumurta (qaynadılmış və ya yağsız tavada omlet)
• 1 tam qoz və ya 5-6 badam
• 4-5 ədəd zeytun
• 1 şirin qaşığı bəkməz 1 -2 dilim tam buğda çörəyi
• 1 kivi və ya 5-6 çiyələk və ya 1 yemək qaşığı üzüm, salatalık

Xəyalə
AzNews.az