Fevralın 1-i axşam xəbərlərində, Az.TV-də Prezident İlham Əliyevin geniş müsahibəsinə baxdım. Hər cümləsində dünya qədər yük və ismarıc olan, maraqla izlənilə biləcək, eyni zamanda sabahımızla bağlı xəbərlərlə bol olan çox maraqlı bir müsahibə idi. Hətta deyərdim, nəfəsimi belə içimə çəkib hər sözünə qulaq kəsildim ki, nəyisə qaçırmayım. Yaxşı da elədim. Buna dəyərdi. Hər zamankı kimi.
Müsahibə geniş olduğuna, eyni zamanda tam şəkildə təqdim edildiyinə görə, təkrarçılığa yol vermək istəməzdik. Lakin iki əsas məqamı ayrıca vurğulamaqla dəyərləndirmək istərdik.
Birinci məsələ: Prezident İlham Əliyev bir daha göstərdi ki, o, sadəcə bir dövlətin rəhbəri kimi deyil, qlobal lider kimi düşünür, davranır. Onun COVID-19-la bağlı dilə gətirdikləri, bu bəladan qurtulmaq üçün dünya insanları arasında ədalətli paylaşım çağırışları bundan xəbər verir. Azərbaycan Prezidenti bir daha, həm də ayrıca vurğulamaqla bu məsələnin üzərinə getdi. Üstəlik, dövlətimizin pandemiyadan qurtuluş üçün kasıb ölkələrə yardımlarını mütəvazi şəkildə qeyd etdi. Yəni Azərbaycan dövləti və onun rəhbəri həm də bəşəriyyətin taleyini düşünür, düşünməklə qalmayıb əməli addımlar atır. Hətta başqa ölkələrin insanlarının bu cür bəlalardan qurtulması üçün öz humanitar dəstəyini də əsirgəmir.
İkinci məsələ: Şuşanın yenidən qurulması və orada görüləcək işlər. Prezident açıq şəkildə ismarıc verdi ki, heç kim işğaldan azad edilmiş torpaqlara şəxsi maraqları baxımından göz dikməməlidir! Bunu açıq şəkildə, konkret vəzifə sahiblərinin adını qeyd edərək deməsi isə ayrıca bir ismarıcdır. Hətta deyərdik ki, Prezident İlham Əliyev çox yaxın vaxtlarda gerçəkləşəcək kadr islahatlarının anonsunu vermiş oldu. Eyni zamanda vəzifəyə cəlb edəcəyi kadrlara da ismarıc verdi ki, heç kim şəxsi maraqlarını düşünməməlidir! Belə olacaq bundan sonra!
İndi biz bir daha əmin oluruq ki, Prezident İlham Əliyev dövlət qulluğundan və dövlət vəsaitindən şəxsi maraqları üçün istifadə edənlərlə barışmır, barışmaq fikrində də deyil! Elə vətəndaşa da bu lazımdır. Elə buna inandığı üçün də Azərbaycan vətəndaşı İlham Əliyevə etimadında tərəddüd etmir! Elə buna görə də Azərbaycan vətəndaşı canını və qanını belə verərək Ali Baş Komandan İlham Əliyevin arxasınca getdi, uzun illər həsrətində olduğumuz Vətən torpaqlarını işğaldan azad etdi!
Biz də öz növbəmizdə cənab Prezidentin ismarıcını yenidən almış olduq. Biz bir daha anladıq ki, ölkə Prezidenti məhz bizim kimi vətəndaşlara arxalanaraq qətiyyətli islahatlarını davam etdirmək əzmindədir. Məhz bu yanaşmasına görə də biz onun arxasında qətiyyətlə və bütün varlığımızla dayanmağa davam edəcəyik!
Biz yerimizdəyik, cənab Prezident! Hər zaman olduğu kimi, daş qoyduğunuz yerə baş qoymağa hazırıq! Siz bu islahatları davam etdirərkən əsla və əsla bizdən – sadə xalqdan narahat olmayın. Bilirik, belə bir narahatlığınız onsuz da yoxdur. Lakin bir daha öz adıma, mənimlə həmfikir olanların adına deyirəm: biz sizinləyik, islahatları sürətləndirmək və sona çatdırmaq üçün atacağınız hər bir addımı sorğu-sualsız dəstəkləyib bütün varlığımızla ona uyğun davranacağıq!
İndi isə oxucularımız üçün maraqlı olacağını nəzərə alaraq Prezident İlham Əliyevin Az.TV-yə müsahibəsindən bir hissəni təqdim edirik. Heç şübhə etmirik ki, müsahibənin tamamı yazıya köçürüldükdən sonra geniş paylaşılacaq, müzakirələrə səbəb olacaq. Onu da əlavə edək ki, Prezidentin bu müsahibəsi yeni ümidlərin, yeni işıqlı günlərin müjdəçisidir.
Sual: Cənab Prezident, mətbuatda gedən bir məlumatda deyilir ki, Mərkəzi Bankın sədri Şuşada təmsil etdiyi qurumun nümayəndəliyinin açılacağını bildirib və bu məsələyə münasibətinizi öyrənmək istəyərdik.
Cavab: Mənim münasibətim buna mənfidir. Özü də mən deyim nəyə görə. Birincisi, bu, özbaşınalıqdır. Belə açıqlama veriləndə mütləq rəhbərliklə gərək məsləhətləşmə aparılsın. Azad edilmiş torpaqların bərpası ilə bağlı mənim tərəfimdən bir çox önəmli qərarlar qəbul edilib, qərargah yaradılıb. Qərargaha Prezident Administrasiyasının rəhbəri rəhbərlik edir. Mən demişdim ki, bütün təkliflər, bütün təşəbbüslər oraya göndərilməlidir. Çünki biz kim necə istəyir o torpaqları, əraziləri bərpa edə bilmərik. Biri filial açmaq istəyir, biri nə bilim başqa qurum açmaq istəyir. Bu, yolverilməzdir və qəbuledilməzdir. Ona görə burada subordinasiya olmalıdır. Ucuz populyarlıq qazanmaq üçün, yaxud da ki, özü üçün hansısa bir ofis, yeni ofis yaratmaq üçün belə açıqlamaların verilməsi tamamilə qəbuledilməzdir və buna son qoyulmalıdır.
İkincisi, biz bütün işləri ardıcıllıqla edirik və mən bu ardıcıllıq haqqında dəfələrlə demişəm Azərbaycan xalqına – hansı işləri biz görəcəyik ki, insanlar da bilsinlər. İlk növbədə, keçmiş köçkünlər, nə vaxt onlar qayıda bilərlər o torpaqlara. Birinci, minalardan təmizləmə. Bu, böyük bir prosesdir. Ermənilər bizə mina xəritələrini, mina sahələrinin xəritələrini vermirlər. Ona görə indi partlayışlar da tez-tez olur. Biz indi Minatəmizləmə Agentliyini yenidən formalaşdırırıq və onun fəaliyyəti daha səmərəli olacaq. Ancaq bu, müəyyən vaxt aparacaq. Mina təmizləməklə əlaqədar işlər əlbəttə ki, başa çatmalıdır. Ondan sonra ziyanın qiymətləndirilməsi. Biz əgər ziyanın qiymətləndirməsini etməsək, sabah biz təzminat davasında da uğur qazana bilmərik. Ona görə ki, ilk növbədə, yerli qurumlar bütün dağılmış evlərin pasportlaşdırılması aparılmalıdır, video, foto çəkilişlər, dron çəkilişləri, protokollaşma – hər bir binanın, hər kənddə yerləşən binanın, hər şəhərdə yerləşən binanın öz pasportu olmalıdır. Bunu, bu məlumatı biz verəcəyik cəlb edilmiş beynəlxalq şirkətlərə, onlar özləri tədqiqat aparacaqlar, özləri monitorinq missiyaları həyata keçirəcəklər və onlar bizə Ermənistana qarşı açılacaq təzminat davasında kömək göstərəcəklər. Yəni, bu ardıcıllıq budur. Bu işlər görüləndən sonra infrastruktur layihələri icra edilməlidir. Axı infrastruktur olmasa, orada insan necə yaşayacaq? Su yox, işıq yox, yol yox, yoxdur, necə yaşaya bilər? Ondan sonra evlər tikilməlidir. Mən artıq göstəriş vermişəm, artıq bizim qurumlar işləyirlər. Bütün şəhərlərin baş planları hazırlanır, özü də elə-belə yox. “Ağıllı şəhər” konsepsiyası, “ağıllı kənd” konsepsiyası. Bu, zaman tələb edir. Eyni zamanda, hər şey planlı şəkildə olmalıdır. Yoxsa biri oradan duracaq deyəcək ki, mən burada bunu tikəcəyəm, biri oradan duracaq ki, mən bunu. Kimsən sən? Sən get öz işinlə məşğul ol. Yenə də deyirəm, ucuz populyarlıq dalınca qaçanların axırı pis olur, bir. İkincisi, qayda-qanun var ölkədə. Heç kim özbaşınalıq edə bilməz. Əgər kimsə unudur, biz onun yadına salarıq. Təkcə bu işlərlə, əlbəttə ki, məsələ bitməyəcək. Sosial obyektlər də tikilməlidir. Evlərin tikintisi ilə paralel olaraq sosial obyektlər – xəstəxanalar, məktəblər, mədəniyyət ocaqları, idman qurğuları. Yoxsa əgər biz indi gedib haradasa, necə deyərlər, məktəb tiksək, ya xəstəxana tiksək, amma kim oraya gedəcək? Orada adam yoxdur.
Şuşa şəhərinə gəldikdə, Şuşa şəhəri mənim tərəfimdən ölkəmizin mədəniyyət paytaxtı elan edilib. Bunu hər kəs bilir və bu qərar yüksək qiymətləndirilib. Şuşa nəinki Azərbaycanın, bölgənin, bəlkə də dünyanın mədəniyyət paytaxtlarından birinə çevriləcəkdir. Şuşada çox zəngin mədəni həyat olmalıdır. Şuşada yaşayacaq bizim soydaşlarımız da, onlar bütün işlər görüləndən sonra oraya qayıtmalıdırlar. Şuşa demək olar ki dağılıb, bütün binalar dağılıb. Bir keçmiş raykom binası qalıb, harada ki, mənfur xunta özü üçün yuva salmışdır, bir də xunta başçısının villası və bir-iki də cinayətkar, rüşvətxor erməni məmurunun villası. Başqa orada bina yoxdur. Bir də “xruşşovkalar”, hansılar ki, çoxdan öz ömrünü bitiriblər, orada da 2 min erməni yaşayırdı. İndi Mərkəzi Bank insanlara xidmət göstərib ki, orada filial açsın? Kimin üçün filial açacaq? Özü üçün ki, gedib orada otursun, yaxud da ki, gedəndə bunun bir iqamətgahı olsun, şəraiti olsun, oraya pullar xərclənsin və insanların buna hansı xeyri dəyəcək? Heç bir. Təkcə bu deyil. Digər qurumlar da, indi mənə müraciət etmişlər. Onların hər halda ağlı çatıb mənə müraciət etməyə və mən onlara dedim ki, gedin oturun yerinizdə. Onları da mən deyə bilərəm, sadalaya bilərəm, qoy Azərbaycan vətəndaşları bilsinlər. AzərAvtoYol, onun rəhbəri mənə müraciət edib ki, icazə verin, Şuşada Azərbaycan AzərAvtoYol qurumunun regional mərkəzini açaq. Nə üçün? Yol çəkmək lazımdır, get, yol çək. Özü öz hesabına heç kim yol çəkmir, dövlət büdcə ayırır. Şuşada AzərAvtoYolun regional mərkəzinin nə işi var? Belə də özü üçün şərait yaratsın, getsin o torpağı zəbt etsin, özü üçün iqamətgah tikdirsin, onu hasara alsın, bir qarovulçu qoysun və bəli, oraya gedəndə otursun orada belə təbiəti, necə deyərlər, seyr etsin. AZAL, onun da rəhbəri mənə müraciət etmişdir ki, AZAL-ın hansısa qurumunu Şuşada yaratmaq istəyirlər. Bu, prinsipcə absurddur. Ona da lazımi sözləri demişəm ki, get, otur yerində. Ondan sonra, Dövlət Gömrük Komitəsi Şuşada Qarabağ Regional Mərkəzinin yaradılması ilə bağlı müraciət edib. Şuşada sərhəd var ki, gömrüyün regional mərkəzi olsun?
Bilirsiniz, belə ziyanlı fikirlər bu adamların beyninə gəlir və onlar da bunu tələffüz edirlər. Siyahı davam edir hələ. Fövqəladə Hallar Nazirliyi, mənə nazir müraciət edib, icazə verin, orada biz Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Qarabağ regional mərkəzini yaradaq, Şuşa şəhərində. Yenə də eyni məqsədlə, yenə də torpaq, hələ ki, orada indi heç kim yoxdur, yenə də hasar, yenə də, nə bilim, tikanlı məftil, iqamətgah. Dövlət Sərhəd Xidməti. Bu təklifi indi desəm yəqin ki, mənim kimi indi Azərbaycan xalqı da güləcək. Mənə zəng edib deyir xidmətin rəisi ki, icazə verin biz sərhəd xidmətinin Şuşa zastavasını yaradaq. Dedim ki, a kişi, Şuşada sərhəd var? De də mənə, Şuşada sərhəd var, yoxsa yox? Deyir yoxdur. Deyirəm, bəs nə zastava yaradırsan? O boyda indi bizim sərhədimiz yaranıb, ta şimaldan cənuba qədər, Kəlbəcərdən Cəbrayıla qədər, Ermənistanla sərhəd. Cəbrayıl rayonunda İranla sərhəd, get orada yarat da. Şuşada nə işin var sənin?! Yenə də gəlim, oturum, yerləşim, iqamətgah qurum, hamısı da dövlət hesabına, hamısı dövlət hesabına. Burada mənim bir rezidensiyam olsun. Mən bəzən bu şeyləri demirəm vətəndaşlara ki, o vətəndaşları iyrəndirməyim. Bağışlayın sözümə görə, ifadəmə görə. Amma daha mənim də artıq səbrim tükənir və deyirəm ki, vətəndaşlar da bilsinlər, bu məmurlar da bilsinlər. Məmurlar öz yerini, yerlərini bilsinlər, öz işləri ilə məşğul olsunlar. Bir də mən Şuşanı mədəniyyət paytaxtı elan etmişəm, məmurlar paytaxtı elan etməmişəm. Ona görə hərə otursun yerində, öz işi ilə məşğul olsun, məni də əsəbləşdirməsin. Şuşanın ərazisinin ölçüsü 300 hektardır. Mən qoymamışam ki, bir dənə daş daş üstə qoyulsun. Çünki birinci təhlil aparmalıyıq. Ondan sonra o tarixi binaları bərpa etməliyik, necə bərpa etməliyik, bunu mən də deyə bilmərəm, mütəxəssislər deməlidir, biz indi cəlb etmişik. Misal üçün, Xurşidbanu Natəvanın sarayı, necə bərpa edilməlidir? Çünki onun bir divarı var, qalan divarlar uçub. Hansı formada o bərpa edilməlidir? Onun – yenidənmi eyni stildə – qalan o uçan hissəsi tikilməlidir, yaxud da ki, elə formada tikilməlidir ki, oraya gələn görsün ki, bax bu, buradan dağılıb, oradan sökülüb. Bu suala mənim cavabım yoxdur. Çünki mən mütəxəssis deyiləm və indi müxtəlif şirkətlər, yerli, xarici şirkətlər məşğul olurlar artıq bu işlərlə. Şuşada biz ancaq və ancaq tarixi binaları bərpa etməliyik. Mən belə hesab edirəm. Ondan sonra “xruşşovkalar”la bağlı. İndi qabaqlamaq istəmirəm, mənim fikrim var ki, onların bir çoxu oradan yığışdırılmalıdır. Onların yerində yəqin ki, müasir 4-5 mərtəbəli yaşayış binaları tikilməlidir. Ancaq bunu – yenə də mən sadəcə olaraq öz fikirlərimi bölüşürəm, Amma necə olacaq? Onu mütəxəssislər deyəcək, memarlar, tarixçilər, şuşalılar özləri. Onlar necə bu şəhəri görmək istəyirlər. Çünki bu, onların şəhəridir. Yoxsa bütün bunlar, işlər, bu işlər kənarda qala-qala biri durur ki, mən filial açıram, biri deyir ki, mən zastava açıram, biri deyir ki, mən fövqəladə hallar açıram. Vallah, adam söz tapmır. Mən söz tapmışam, onlara elə söz demişəm ki, onlar o sözü unutmayacaqlar. Azərbaycan vətəndaşlarına da deyirəm, bərpa işləri ilə bağlı görüləcək işlərdə mütləq ictimai nəzarət olmalıdır. Olmasa, bax, bilin, yenə də eybəcər binalar tikiləcək, torpaqlar zəbt ediləcək, hərə özü üçün bir obyekt tikəcək. Mən indi o biri məsələni də demək istəyirəm. Mən indi müvəqqəti idarəetmə strukturu yaratmışam. Nəyə görə? Çünki mən görürəm, bilirəm, artıq gözlər dikilib oraya. İndi oraya elə bil ki, hücum gözlənilir, zəbtetmə hücumu. O torpaq mənim, o torpaq sənin, oranı mənə, buranı sənə. Amma mən bunların hamısını cəzalandıracağam. Hamısını! Özü də necə lazımdır. Otursun hərə öz yerində öz işi ilə məşğul olsun. Bütün torpaqlar planlı şəkildə bərpa ediləcək. Orada insanlar üçün şərait yaradılacaq. Elə şərait ki, dünya üçün nümunə olacaq. Heç bir qanunsuz hərəkət ola bilməz. Heç bir torpaq zəbt oluna bilməz. Hər şey planlı şəkildə və əsaslı şəkildədir. Mən əminəm ki, buna biz nail olacağıq. Biz hamımız istəyirik ki, dağıdılmış şəhərlər tezliklə bərpa edilsin. Amma eyni zamanda elə olsun ki, bu, oraya qayıdacaq insanların rahatlığını təmin etsin və müasir, güclü Azərbaycanın gücünü bütün dünyaya göstərsin.
Sonda: Prezidentin hadisə kimi müsahibəsi öz yerində, onunla söhbət aparmış jurnalist həmkarımız Rüfət Həmzəyevin də yüksək peşəkarlığını ayrıca qeyd etmək istərdik.
Azər Həsrət