İsrailin blokada altındakı Qəzzaya hücumları davam edir. Son zamanlar Həmas-ın Qətər-Misir ortaqlığının hazırladığı atəşkəs təklifini qəbul etməsi və daha sonra İsrailin Rəfah şəhərinin şərqinə quru əməliyyatına başlaması ilə davam edən müharibə ABŞ-da mübahisələrə səbəb olub. İddialara görə, ABŞ İsrailə göndərilən bomba yükünü dayandırıb. İddialara görə, ABŞ İsrailə bomba daşınmasını dayandırıb. CBS News-a danışan yüksək səviyyəli bir səlahiyyətli, bu qərarın İsrailin Qəzzanın cənubundakı Rəfaha qarşı quru əməliyyatından sonra verildiyini söylədi. Rəsmi 3500 bombanın göndərilməsinin dayandırıldığını bildirib. Rəsminin açıqlamasına görə, İsrail Rəfah şəhərində humanitar ehtiyacları “tam” ödəyə bilmir. ABŞ rəsmisi deyib ki, İsrail danışıqların davam etdiyi və humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlıqların aradan qalxmadığı bir nöqtədə əməliyyata hazırlaşdığı göründüyü üçün “Rəfəhdə istifadə oluna biləcək silahların göndərilməsi yenidən dəyərləndirilir”. Məsələ ilə bağlı İsraildən heç bir açıqlama verilməyib. Bildirilib ki, şənbə günü Misirin paytaxtı Qahirəyə gedən Həmas heyəti ilə başlayan atəşkəs danışıqlarından sonra nümayəndə heyəti Misir-Qətər ortaqlığının hazırladığı atəşkəs təklifini qəbul edib. Xəbərin ardından İsrail hökuməti müharibə kabinetini toplayıb və kabinet yekdilliklə Rəfaha qarşı əməliyyatların davam etdirilməsinə qərar verib. İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahunun sözçülərindən biri Ofir Gendleman X hesabında verdiyi açıqlamada belə deyib:
“Nazirlər kabineti yekdilliklə Rəfaha qarşı əməliyyatları davam etdirmək qərarına gəlib. Əlbəttə, bir şərtlə ki, bütün girovlar azad olunsun və müharibə yekunlaşsın. “HƏMAS-ın tələbləri İsrailin tələblərindən uzaqdır, ona görə də Rəfah əməliyyatı davam edəcək, lakin vasitəçilərə nümayəndə heyəti də göndəriləcək”.
İsrail ordusu mayın 7-də Rəfah bölgəsində başlatdığı quru əməliyyatında Qəzzanın Misirlə sərhəd qapısının Fələstin tərəfini ələ keçirdiyini açıqlayıb. İsrail ordusundan verilən açıqlamaya görə, 162-ci Diviziya və 401-ci Zirehli Briqadanın dəstəklədiyi hücumlarda Rəfah Sərhəd Qapısına nəzarət İsrail tərəfindən ələ keçirilib. Misirdən təqribən 3,5 kilometr aralıda yerləşən darvazanın ələ keçirildiyi hücumlarda 20 fələstinlinin həlak olduğu bildirilib. İsrail ordusunun Qəzza zolağının cənubundakı Rəfah Sərhəd Qapısına yaxın bəzi binaları raketlərlə hədəfə aldığı, Rəfah Sərhəd Qapısı və Kerem Əbu Səlim Sərhəd Qapısına yaxın əraziləri artilleriya atəşinə tutduğu qeyd edilib. Qəzzanın Rəfah Sərhəd Qapısı humanitar yardımların girişi üçün əsas keçid məntəqəsi və Qəzza zolağında fələstinlilərin xaricə səyahət etmək üçün istifadə etdikləri yeganə keçid məntəqəsidir. Mühasirədə olan Qəzzada İsrailin hücumlarından xilas olan 1,5 milyon fələstinlinin Rəfah şəhərinə sığındığı bildirilir. Rəfah fələstinlilərin bölgədəki son sığınacağı olaraq ifadə edilir. İsrailin 7 oktyabrdan bəri Qəzza zolağına təşkil etdiyi hücumlarda ən az 14 min 944-ü uşaq, 9 min 849-u qadın olmaqla, 34 min 735 fələstinli həlak olub, 78 min 108 nəfər isə yaralanıb. Dağıntılar altında hələ də minlərlə ölü olduğu bildirilsə də, İsrail ordusu insanların sığındığı xəstəxana və təhsil ocaqlarına hücumlarını davam etdirir.
İsrail ordusunun Rəfah Sərhəd Qapısı üzərində nəzarəti ələ keçirərək keçidi bağlamasından sonra hökumətin Qəzzadakı media ofisi yazılı açıqlama verib. Hökumətin bəyanatında aşağıdakı ifadələr yer alıb: “İsrail ordusu Fələstin xalqına qarşı apardığı soyqırım müharibəsinin davamı olaraq Qəzzada humanitar vəziyyəti ikiqat artırmağa qərar verib”. Açıqlamada, Rəfah şəhərinin şərqindəki vəziyyətin "əsl humanitar fəlakət" olduğu vurğulanıb və fəlakətin təkcə Rəfahda deyil, Qəzza zolağının bütün şəhərlərində yaşandığı diqqətə çatdırılıb. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) baş katibi Antonio Quterres, "İsrailin artan hərbi fəaliyyətindən narahatam" dedi. Bundan əlavə, Quterreş Rəfah və Kerem Əbu Səlim Sərhəd Qapılarının bağlanmasının humanitar vəziyyəti daha da pisləşdirəcəyini bildirib.
Həmas İsrailin Rəfah Sərhəd Qapısına hücumları ilə bağlı da bəyanat yayıb. Açıqlamada İsrailin beynəlxalq hüquqla qorunan mülki obyektə hücum edərək gərginliyi artırdığı bildirilib.
İsrailin blokada altındakı Qəzzaya hücumları davam edərkən, Misirin paytaxtı Qahirədə atəşkəs danışıqları yenidən başladı. Həmas heyəti mayın 4-ü şənbə günü Qahirəyə gedib. İsrailin son atəşkəs təklifinin müzakirə ediləcəyi danışıqlarda Həmas heyətinin danışıqlara "müsbət atmosferdə" getdiyi bildirilib. HƏMAS rəsmiləri tərəfindən verilən açıqlamada, "Fələstinlilərin tələblərini qarşılayacaq bir razılaşma əldə etməkdə qərarlıyıq" ifadələri yer alıb. İsrail ordusu Rəfahda quru əməliyyatına başlamaq üzrədir: Daha yüz min fələstinli məcburi köçkün olacaq
Həmas tərəfi razılaşma ilə Qəzzadakı müharibəni tamamilə bitirmək öhdəliyi istəyir, lakin təşkilat Qəzzada fəaliyyətini davam etdirərsə, İsrail hökuməti bu öhdəliyi götürmək istəmir. İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu dəfələrlə vurğulamışdı ki, razılaşma əldə olunsa belə, Qəzzanın cənubunda yerləşən Rəfahda quru əməliyyatı keçiriləcək. İsrail mediası atəşkəs danışıqlarının son raundunda bu münasibətin dəyişmədiyini bildirib. İsrail, bir milyondan çox fələstinlinin sığındığı Qəzza və Rəfahın cənubundakı bəzi təyin olunmuş ərazilərdə mülki vətəndaşları təhlükəsiz bölgələrə köçməyə çağırmışdı. İsrail ordusu təyyarələrdən bölgəyə vərəqələr paylayıb, dinc əhalidən Şərqi Rəfahda müəyyən edilmiş əraziləri tərk etməyi xahiş edib. İsrail ordusu həmçinin fələstinliləri əl-Məvasi və Xan Yunisdəki "humanitar zonalara köçməyə" çağırıb. Ordu sözçüsü Nadav Şoşani, təxminən 100 min adamın didərgin düşəcəyini bildirərək, "İsrailin məhdud əhatəli bir əməliyyata hazırlaşdığını" bildirib.
Züriyə Qarayeva
Aznevs.az portalının siyasi şərhçisi