Ötən ilin statistik göstəriciləri Azərbaycanda istehlak qiymətlərində müəyyən tempdə artımın davam etdiyini təsdiqləyir. 2025-ci ildə ölkə üzrə ümumi inflyasiya 5,6 faiz olub, qida məhsulları, içkilər və tütün məmulatlarında artım isə 6,8 faiz təşkil edib. Qeyri-qida məhsulları üzrə artım nisbətən aşağı səviyyədə qalıb, 2,5 faiz, ödənişli xidmətlərdə isə 6,5 faiz artım müşahidə olunub. Dekabr ayının nəticələri isə göstərir ki, aylıq artım dinamikası qida məhsullarında 1,4 faiz, qeyri-qida məhsullarında 0,2 faiz və ödənişli xidmətlərdə 0,3 faiz olub ki, bu da mövsümi və bazar spesifikası ilə izah olunur.
Faktlar göstərir ki, qida məhsulları üzrə artım əsasən taxıl yarmaları, süd və süd məhsulları, ət və balıq məhsulları, həmçinin meyvə və tərəvəzlərdə müşahidə edilib. Bu tendensiya qlobal ərzaq bazarındakı qiymət dəyişiklikləri, idxal xərcləri və mövsümi faktorlarla əlaqələndirilə bilər. Məsələn, dünya bazarında taxıl və süd məhsullarının qiymətlərində artım, habelə logistika və ixrac xərclərinin yüksəlməsi, yerli istehlak qiymətlərinə birbaşa təsir göstərir. Bununla yanaşı, limon, portağal, banan və digər bəzi məhsullarda qiymətlərin azalma müşahidəsi tədarük şəbəkəsinin möhkəmlənməsi və mövsümi bolluğun təsirindən xəbər verir.
Qeyri-qida məhsulları üzrə qiymət artımı nisbətən mülayim qalıb, əsasən geyim, məişət texnikası və zərgərlik məmulatlarında müşahidə olunub. Bu isə istehlakçılar üçün əmtəə çeşidinin daha əlçatan olması və rəqabətli bazar şəraitinin saxlanması ilə bağlıdır. Eyni zamanda, sement, taxta və bəzi təsərrüfat vasitələrinin qiymətində azalma qeydə alınması tikinti və sənaye xammalında mövsümi tənzimləmələrin rolunu göstərir.
Əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərdə isə artım daha çox beynəlxalq hava nəqliyyatı və turizm xidmətlərinin qiymətlərində nəzərə çarpır. Bu artım qlobal turizm bazarında tələb artımı, enerji xərclərinin yüksəlməsi və xidmət sektorunda mövsümi trendlərlə izah oluna bilər. Eyni zamanda, digər xidmətlərin qiymətində ciddi dəyişikliklərin olmaması daxili bazarın sabitliyini göstərir.
Qlobal təhlillər göstərir ki, Azərbaycanın inflyasiya dinamikası region üzrə oxşar tendensiyalarla uzlaşır. Dünya Bankı və IMF-nin məlumatlarına görə, qlobal ərzaq və enerji qiymətlərində dəyişkənlik, tədarük zəncirlərində pozuntular və geosiyasi amillər region ölkələrində də istehlak qiymətlərinin formalaşmasına təsir göstərir. Azərbaycan isə yerli istehsal və idxal balansını qorumağa, qida təhlükəsizliyini təmin etməyə və xidmət sektorunda bazar stabilliyini saxlamağa çalışır ki, bu da qiymət artımının məqbul səviyyədə qalmasına şərait yaradır.
Nəticə olaraq, 2025-ci il istehlak qiymətləri göstəriciləri qida məhsulları və xidmət sektorunda artımın daha yüksək olduğunu, qeyri-qida məhsullarında isə stabilliyin qorunduğunu göstərir. Mövsümi faktorlar, qlobal bazar dəyişiklikləri və yerli istehsal imkanları qiymətlərin formalaşmasında əsas rol oynayır. Bu dinamika həm də bazarın çevikliyini və iqtisadi siyasətin qiymət sabitliyinə yönəlmiş strategiyasını əks etdirir.
Aznews.az