Süni intellekt və robot texnologiyalarının sürətli inkişafı fonunda humanoid robotların fiziki imkanları hər il yeni mərhələyə qədəm qoyur. Görmə, eşitmə və nitq funksiyaları artıq praktik tətbiqlərdə istifadə olunsa da, toxunma hissinin çatışmazlığı uzun müddət robotların real mühitlə təhlükəsiz və dəqiq qarşılıqlı əlaqəsini məhdudlaşdıran əsas amil olaraq qalırdı. CES 2026 texnologiya sərgisində Ensuring Technology şirkətinin robotlar üçün insana bənzər toxunma hissi verən süni dəri texnologiyasını təqdim etməsi bu boşluğun doldurulmasına doğru atılmış mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
Qlobal miqyasda humanoid robot bazarı son illərdə sürətlə böyüyür. Beynəlxalq analitik mərkəzlərin hesablamalarına görə, 2030-cu ilə qədər humanoid robot bazarının həcmi on milyardlarla dollarla ölçüləcək və bu artımın əsas drayverləri sənaye avtomatlaşdırması, səhiyyə, logistika və xidmət sektorları olacaq. Lakin robotların incə motor bacarıqları tələb edən mühitlərdə istifadəsi toxunma məlumatlarının qeyri dəqiqliyi səbəbindən riskli hesab edilirdi. Məhz bu səbəbdən haptik texnologiyalar süni intellektlə yanaşı robotikanın ən prioritet tədqiqat istiqamətlərindən birinə çevrilib.
Ensuring Technology tərəfindən təqdim edilən Tacta və HexSkin məhsulları klassik toxunma sensorlarından əsaslı şəkildə fərqlənir. Tacta modulunun hər kvadrat santimetrdə 361 sensor elementi ilə işləməsi və məlumatların saniyədə min dəfə toplanması robotlara yalnız təzyiqi deyil, eyni zamanda səthin teksturasını və kontaktın dinamikasını ayırd etməyə imkan verir. Bu göstəricilər insan dərisindəki mexanoreseptorların reaksiyasına yaxın nəticə formalaşdırır. Sensorun cəmi 4,5 millimetr qalınlıqda olması isə onun robot barmaqları və mexaniki oynaqlar üçün real tətbiqini mümkün edir. Qlobal bazarda mövcud olan əksər haptik sensorların daha qalın və məhdud funksiyalı olması bu texnologiyanı rəqabət baxımından fərqləndirir.
HexSkin isə toxunma hissinin lokal səviyyədən çıxaraq robotun bütün bədəninə inteqrasiyasını hədəfləyir. Altıbucaqlı modul strukturu mürəkkəb əyri səthləri örtməyə imkan verdiyi üçün humanoid robotların gövdəsi, qolları və ayaqları üzrə vahid sensor şəbəkəsi yaratmaq mümkündür. Bu yanaşma robotun ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqəsində riskləri azaldır və qəza ehtimalını minimuma endirir. Xüsusilə insanlarla birbaşa təmasda çalışan robotlar üçün bu faktor kritik əhəmiyyət daşıyır.
Texnologiyanın mümkün nəticələri təkcə mühəndislik sahəsi ilə məhdudlaşmır. Səhiyyə sektorunda reabilitasiya robotları və cərrahi assistentlər üçün toxunma hissinin dəqiqliyi əməliyyatların təhlükəsizliyini artıran əsas şərtlərdən biridir. Yaponiya və Cənubi Koreya kimi ölkələrdə yaşlanan əhali fonunda sosial xidmət robotlarına tələbatın artması bu texnologiyanın kommersiya perspektivini daha da gücləndirir. Eyni zamanda sənaye müəssisələrində incə montaj işləri, anbar logistikasında məhsulun zədələnmədən daşınması və hətta kosmik tədqiqatlarda robotların rolu toxunma məlumatlarının keyfiyyətindən birbaşa asılıdır.
Bununla yanaşı, texnologiyanın hələ ilkin mərhələdə olduğunu nəzərə almaq vacibdir. Uzunmüddətli istismar zamanı sensorların davamlılığı, enerji sərfiyyatı və süni intellekt alqoritmləri ilə inteqrasiya səviyyəsi real tətbiqlərdə əsas sınaq mərhələsi olacaq. Qlobal təcrübə göstərir ki, yeni nəsil robot texnologiyalarının kütləvi tətbiqi adətən mərhələli şəkildə və ciddi sertifikasiya prosesləri ilə müşayiət olunur.
Ümumilikdə, insana bənzər toxunma hissi verən süni dəri texnologiyası humanoid robotların funksional imkanlarını keyfiyyətcə yeni səviyyəyə çıxarma potensialına malikdir. Mövcud tendensiyalar göstərir ki, yaxın illərdə robotların yalnız görən və eşidən deyil, eyni zamanda ətraf mühiti real hiss edən sistemlərə çevrilməsi sənaye və xidmət sahələrində məhsuldarlığın artmasına, risklərin azalmasına və insan robot əməkdaşlığının daha təhlükəsiz formada qurulmasına şərait yaradacaq.
Aznews.az