İnsanların toksik davranışları sevgi ilə qarışdırması sosial və psixoloji faktorların birgə təsiri nəticəsində baş verir. Əsas səbəblərdən biri uşaqlıqdan öyrənilən bağlılıq və münasibət nümunələridir. İnsanlar ailə və ya ətraf mühitdə görmədikləri sağlam ünsiyyət və emosional dəstəyin əvəzinə qarşılıqlı ziddiyyət və manipulyasiyaları “normal sevgi” modeli kimi qəbul edə bilirlər. Bu, xüsusilə valideyn-uşaq münasibətlərində emosional manipulyasiya və ya şiddətin müşahidəsi hallarında daha çox müşahidə olunur.
Digər tərəf davranışların romantik çalarlarla bağlanmasıdır. Toksik münasibətlərdə partnyorlar tez-tez öz səhvlərini sevgi və qayğı kimi təqdim edir, manipulyasiya və nəzarət hissi isə “qayğı göstərmək” və ya “məni sevirsən” kimi yanlış yozula bilir. İnsan beynində dopamin və oksitosin kimi hormonlar sevgi hissini gücləndirdiyi üçün, münaqişə və gərginlik anlarında da münasibət bağlarını pozmadan qalmaq mümkünsüz görünür. Bu da zədələnmiş dinamikanı normal, hətta dəyərli bir hiss kimi qəbul etməyə gətirib çıxarır.
Praktik yanaşmalar arasında ilkin addım öz emosional vəziyyətini müşahidə etməkdir. Toksik davranışın göstəriciləri - davamlı qısqanclıq, təhqir, günahı qarşı tərəfə atmaq, sərhədləri pozmaq - müəyyən olunduqda, bunları sevgidən ayırmaq daha asan olur. Münasibətlərdə sağlam ünsiyyət üsullarını tətbiq etmək, məsələn, “Mən mesajları” ilə hisslərin ifadəsi və sərhədlərin açıq şəkildə müəyyənləşdirilməsi toksik nümunələrin fərqinə varmaqda əhəmiyyətlidir.
Həmçinin, insanların davranışlarını və münasibət modellərini anlamaları üçün peşəkar psixoloji dəstəkdən yararlanmaq faydalıdır. Müalicə və ya məsləhət prosesi toxunuş və sözlərlə hissləri qarışdıran mexanizmləri ortaya çıxarmağa kömək edir. Praktik səviyyədə, şəxslər toksik nümunələri təhlil edərək, öz həyatında hansı davranışların həqiqətən qayğı və sevgi əlaməti olduğunu müəyyən edə bilərlər.
Ümumiyyətlə, toksik davranışların sevgi ilə səhv salınması həm psixoloji öyrənmə, həm də biologiyanın təsiri ilə əlaqədardır. Realistik yanaşma bunun fərqinə varmaq, sərhədləri qorumaq və sağlam ünsiyyət nümunələrini tətbiq etməkdir. İnsanlar bunu öyrəndikcə, sevgini zərərli davranışlardan ayırmaq və daha balanslı münasibətlər qurmaq imkanını əldə edirlər.
Aznews.az