Naxçıvanda pərakəndə ticarətin artım dinamikası və regional istehlak bazarının transformasiyası - ŞƏRH

21 Yanvar 2026 21:32 (UTC+04:00)

2025-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasında pərakəndə ticarət dövriyyəsinin 1 milyard 366,3 milyon manata çatması regionda daxili istehlakın və ticarət fəallığının mülayim, lakin davamlı artım xəttində olduğunu göstərir. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına əsasən, əvvəlki illə müqayisədə 4 faizlik artım iqtisadi aktivliyin sabitliyini və əhalinin alıcılıq davranışında balanslı dinamikanın qorunduğunu təsdiqləyir. Satış strukturunda qida məhsulları, içkilər və tütün məmulatları ilə qeyri qida malları arasında nisbətən bərabər paylanma istehlakın təkcə gündəlik tələbatla məhdudlaşmadığını, daha geniş istehlak spektrini əhatə etdiyini göstərir.

Rəqəmlərin detallı təhlili göstərir ki, ticarət şəbəkəsində 703,7 milyon manatlıq ərzaq və 662,7 milyon manatlıq qeyri ərzaq mallarının satılması əhalinin istehlak xərclərinin strukturunda keyfiyyət dəyişikliklərinin baş verdiyini deməyə əsas verir. Qeyri ərzaq məhsulları üzrə həcmin nisbətən yüksək payı məişət texnikası, geyim, tikinti və ev təsərrüfatı mallarına marağın artması ilə əlaqələndirilir. Bu tendensiya qlobal miqyasda müşahidə olunan istehlak davranışlarına uyğundur və orta gəlirli regionlarda həyat standartlarının tədricən yüksəlməsi ilə paralel inkişaf edir.

Naxçıvan göstəricilərinin ölkə üzrə ümumi pərakəndə ticarət dövriyyəsi fonunda müqayisəsi maraqlı mənzərə yaradır. 2025-ci ildə Azərbaycanda pərakəndə ticarət dövriyyəsinin 67,6 milyard manata çatması və real ifadədə 3,8 faiz artması daxili bazarda tələb tərəfinin aktiv qaldığını göstərir. Bu artımın qeyri ərzaq malları üzrə 6,8 faiz təşkil etməsi istehlakın strukturunda uzunmüddətli istifadə olunan məhsulların payının yüksəldiyini ortaya qoyur. Naxçıvanda da oxşar dinamikanın müşahidə olunması regionun ümumi iqtisadi tendensiyalardan kənarda qalmadığını, əksinə, milli bazarın ayrılmaz hissəsi kimi formalaşdığını göstərir.

Səbəb nəticə əlaqələri baxımından regionda ticarət dövriyyəsinin artımı bir neçə amillə izah olunur. Logistika imkanlarının genişlənməsi, daxili istehsalın ticarət şəbəkələrinə daha rahat çıxışı və əhalinin gəlirlərinin stabil qalması pərakəndə sektor üçün əsas dəstək faktorlarıdır. Qlobal miqyasda pərakəndə ticarətdə müşahidə olunan əsas meyillərdən biri də rəqəmsal satış kanallarının genişlənməsi və istehlakçı davranışlarının daha planlı xarakter almasıdır. Naxçıvanda ticarət dövriyyəsinin sabit artımı bu meyillərin lokal səviyyədə adaptasiya olunduğunu göstərir.

İqtisadi baxımdan pərakəndə ticarət dövriyyəsinin genişlənməsi regionda xidmət sektorunun inkişafı, məşğulluğun qorunması və kiçik biznes üçün bazar imkanlarının artması deməkdir. Qlobal təcrübə göstərir ki, pərakəndə sektorun stabil inkişaf etdiyi regionlarda daxili iqtisadi dövriyyə daha dayanıqlı olur və istehlak şoklarına qarşı müqavimət güclənir. Naxçıvan göstəriciləri də bu baxımdan müsbət tendensiyanı əks etdirir və regionun iqtisadi strukturunda ticarətin mühüm rolunu saxladığını göstərir.

Ümumilikdə, 2025-ci ilin nəticələri Naxçıvan Muxtar Respublikasında pərakəndə ticarətin tədricən genişlənən və struktur baxımından balanslaşan sektor kimi formalaşdığını ortaya qoyur. Mövcud statistika istehlak bazarının sabitliyini, əhalinin tələbatında davamlılığı və regional iqtisadi fəallığın qorunduğunu təsdiqləyir. Bu dinamika ölkə üzrə ümumi ticarət göstəriciləri ilə uyğunluq təşkil edir və regional bazarın milli iqtisadi sistemə inteqrasiyasının gücləndiyini göstərir.

Aznews.az