YouTube-un baş direktoru Neal Mohan-ın 2026-cı il üçün açıqladığı prioritetlər platformanın klassik video paylaşım məkanından qlobal yaradıcı iqtisadiyyat infrastrukturuna çevrildiyini açıq şəkildə göstərir. Müraciətdə əsas xətt kontent istehsalçılarının mərkəzi rolunun gücləndirilməsi, yeni formatların kommersiya potensialının artırılması, uşaqlar üçün təhlükəsizlik mexanizmlərinin sərtləşdirilməsi və süni intellektdən məsuliyyətli istifadə balansının qorunması üzərində qurulub. Bu yanaşma təkcə texnoloji deyil, həm də iqtisadi və sosial dəyişikliklərə cavab kimi formalaşır.
Son illər qlobal rəqəmsal iqtisadiyyatda kontent istehsalçıları ən sürətlə böyüyən peşə qruplarından birinə çevrilib. Goldman Sachs-ın qiymətləndirmələrinə görə, yaradıcı iqtisadiyyatın həcmi 2027-ci ilə qədər 480 milyard ABŞ dollarını ötə bilər. YouTube-un strategiyası bu artımın əsas platforma benefisiarlarından biri olmaq məqsədi daşıyır. Neal Mohan-ın yaradıcıları açıq şəkildə “ulduz” statusunda təqdim etməsi təsadüfi deyil. Bu, platformanın gəlir modelinin getdikcə daha çox fərdi kontent istehsalçılarına bağlandığını göstərir. YouTube-un 2024-cü ildə reklam və abunə gəlirlərindən əldə etdiyi 31 milyard dollardan çox gəlirin əhəmiyyətli hissəsi məhz yaradıcılarla bölüşdürülüb və bu mexanizmin genişləndirilməsi 2026-cı il üçün əsas iqtisadi hədəflərdən biri kimi görünür.
Qısa video formatlarının ön plana çıxarılması isə qlobal istehlak vərdişlərindəki dəyişikliklərlə birbaşa bağlıdır. TikTok-un qlobal bazarda yaratdığı təzyiq YouTube-u Shorts formatını sürətlə inkişaf etdirməyə vadar edib. Şirkətin açıqladığı rəsmi məlumatlara əsasən, Shorts gündəlik 70 milyarddan çox baxış toplayır və bu, platformanın gənc auditoriya ilə əlaqəsinin əsas dayağına çevrilib. Monetizasiya alətlərinin bu seqmentdə genişləndirilməsi, əslində, diqqət iqtisadiyyatında pay uğrunda rəqabətin daha da kəskinləşəcəyindən xəbər verir. Musiqi kontentinin həm video, həm də audio formatda inkişafı isə Spotify və Apple Music kimi platformalarla paralel gəlir axınları yaratmaq məqsədi daşıyır.
Uşaqlar üçün təhlükəsizlik məsələsinin ayrıca prioritet kimi vurğulanması qlobal tənzimləyici mühitlə də uzlaşır. Avropa İttifaqında Rəqəmsal Xidmətlər Aktı, ABŞ-da isə uşaqların onlayn təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirə edilən yeni normativlər texnoloji platformalara daha sərt məsuliyyət yükləyir. YouTube-un valideyn nəzarəti alətlərini gücləndirməsi və YouTube Kids ilə əsas platforma arasında təhlükəsizlik standartlarını yaxınlaşdırması risklərin idarə olunması baxımından strateji addım kimi qiymətləndirilə bilər. Bu yanaşma həm platformanın reputasiyasını qorumağa, həm də gələcək hüquqi riskləri minimuma endirməyə xidmət edir.
Süni intellektlə bağlı ehtiyatlı mövqe isə texnoloji imkanlarla ictimai etimad arasında balans axtarışını əks etdirir. Generativ AI alətlərinin sürətli yayılması kontent istehsalını asanlaşdırsa da, müəllif hüquqları və dezinformasiya risklərini də artırır. YouTube-un AI ilə yaradılan kontentin etiketlənməsi və şəffaflıq qaydaları üzərində işləməsi platformanın uzunmüddətli dayanıqlığını qorumaq cəhdi kimi dəyərləndirilir. McKinsey-in hesabatlarına görə, istifadəçilərin etimadını itirən rəqəmsal platformalar orta müddətdə reklam gəlirlərinin 10-15 faizini itirə bilər ki, bu da YouTube üçün ciddi iqtisadi risk deməkdir.
Ümumilikdə, 2026-cı il üçün müəyyən edilən prioritetlər YouTube-un texnoloji yenilikləri sadəcə funksional inkişaf kimi deyil, qlobal bazar tendensiyalarına uyğun iqtisadi strategiya kimi gördüyünü göstərir. Yaradıcıların gücləndirilməsi, qısa formatların kommersiyalaşdırılması, təhlükəsizlik və süni intellekt balansı birgə şəkildə platformanın gələcək rəqabət qabiliyyətini formalaşdırır. Bu yanaşma YouTube-u yalnız media platforması deyil, rəqəmsal iqtisadiyyatın əsas infrastruktur oyunçularından biri kimi mövqeləndirir.
Aznews.az