Yanvarın 29-da Bakıda keçiriləcək “Kapital bazarlarına çıxış: 1-ci İnvestor – Mikromaliyyə Forumu” mikromaliyyə sektorunun kapital bazarları ilə əlaqələrinin gücləndirilməsinə yönəlmiş ilk institusional platforma kimi təqdim olunur. Forum Mərkəzi Bank, Bakı Fond Birjası və müvafiq assosiasiyaların birgə iştirakı ilə investorlarla bank olmayan kredit təşkilatları arasında birbaşa dialoq qurmağı, xüsusilə regionlarda fəaliyyət göstərən BOKT-lərin investisiya potensialını nümayiş etdirməyi hədəfləyir.
Qlobal maliyyə bazarlarında son on ildə müşahidə olunan əsas tendensiyalardan biri mikromaliyyə institutlarının klassik bank kreditlərindən kənara çıxaraq kapital bazarları vasitəsilə maliyyələşməyə cəhd etməsidir. Dünya Bankının və IFC-nin hesabatlarına görə, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə mikromaliyyə sektorunun aktivləri 2015–2024-cü illər arasında real ifadədə təxminən 40 faizə yaxın artıb və bu artımın mühüm hissəsi institusional investorların iştirakı hesabına formalaşıb. Xüsusilə Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya regionunda BOKT-lərin istiqraz buraxılışları və strukturlaşdırılmış maliyyə alətləri vasitəsilə resurs cəlbi artıq bazar praktikasına çevrilib.
Azərbaycan kontekstində mikromaliyyə sektoru hələ də əsasən bank kreditləri və məhdud daxili resurslar hesabına fəaliyyət göstərir. Mərkəzi Bankın açıqladığı son statistikaya əsasən, BOKT-lərin kredit portfeli son illərdə artım nümayiş etdirsə də, uzunmüddətli və nisbətən ucuz maliyyə mənbələrinə çıxış imkanları məhdud olaraq qalır. Bu baxımdan forumun əsas dəyəri sektorun kapital bazarları ilə əlaqəsini institusional səviyyədə müzakirə müstəvisinə çıxarmasında görünür. İnvestorların qarşısında maliyyə göstəricilərinin, biznes modellərinin və risk profillərinin birbaşa təqdim edilməsi şəffaflığın artmasına və etimad mühitinin formalaşmasına xidmət edir.
Qlobal təcrübə göstərir ki, mikromaliyyə institutlarının kapital bazarlarına inteqrasiyası yalnız maliyyə resurslarının həcmini artırmır, eyni zamanda korporativ idarəetmə standartlarının yüksəlməsinə səbəb olur. Məsələn, Latın Amerikasında fəaliyyət göstərən bir sıra mikromaliyyə qurumları fond birjalarına çıxışdan sonra beynəlxalq audit və risk idarəetməsi mexanizmlərini tətbiq edərək investor bazasını genişləndirə biliblər. Bu tendensiya investisiya risklərinin daha ölçülə bilən hala gəlməsinə və sektorun reputasiya baxımından möhkəmlənməsinə şərait yaradır.
Forumda tənzimləyici qurumların iştirakı da bu prosesin davamlılığı baxımından mühüm siqnaldır. İnvestisiya mühiti, prudensial tələblər və hüquqi çərçivənin açıq müzakirəsi bazar iştirakçılarına riskləri daha dəqiq qiymətləndirmək imkanı verir. Beynəlxalq reytinq agentliklərinin hesabatlarında da vurğulanır ki, mikromaliyyə sektoruna yönələn investisiyaların həcmi birbaşa tənzimləyici mühitin sabitliyi və proqnozlaşdırıla bilməsi ilə əlaqəlidir. Bu mənada dialoq formatında keçirilən tədbirlər bazar mexanizmlərinin institusional əsaslar üzərində formalaşmasına töhfə verir.
Eyni zamanda, investorlar üçün təqdim olunan imkanların real iqtisadi təsiri də diqqət mərkəzindədir. Mikromaliyyə sektoruna yönələn investisiyalar əsasən kiçik və orta sahibkarlığın maliyyələşdirilməsinə xidmət etdiyindən, bu resursların regionlarda məşğulluğun artması və iqtisadi aktivliyin genişlənməsi ilə əlaqəsi beynəlxalq araşdırmalarla təsdiqlənib. OECD məlumatlarına görə, mikromaliyyə resurslarına çıxış əldə edən regionlarda yerli biznes subyektlərinin dövriyyəsi orta hesabla 15–20 faiz yüksəlir ki, bu da maliyyə bazarları ilə real sektor arasında dolayı əlaqənin güclənməsini göstərir.
Bakıda keçiriləcək forumun əhəmiyyəti məhz bu qlobal tendensiyaların Azərbaycan reallığına uyğunlaşdırılması cəhdindədir. Kapital bazarları ilə mikromaliyyə sektorunun qarşılıqlı əlaqəsi ilkin mərhələdə olsa da, institusional dialoqun başlanması gələcəkdə daha kompleks maliyyə alətlərinin formalaşması üçün zəmin yarada bilər. Bu isə həm investorların risklərinin diversifikasiyasına, həm də BOKT-lərin daha dayanıqlı maliyyə modelinə keçidinə imkan verən proses kimi qiymətləndirilir.
AzNews.az