Oyun sənayesində yeni mərhələ: işsizlik riski, süni intellekt və dəyişən texnoloji prioritetlər - ŞƏRH

30 Yanvar 2026 21:40 (UTC+04:00)

Qlobal oyun sənayesində baş verən struktur dəyişikliklər GDC 2026 hesabatında aydın şəkildə üzə çıxır. Hesabat göstərir ki, son iki ildə sektorda işdən çıxarılmaların artması və yaradıcı süni intellekt alətlərinin sürətlə yayılması həm mövcud mütəxəssislər, həm də bu sahəyə daxil olmağa hazırlaşan gənclər üçün ciddi qeyri-müəyyənlik yaradıb. Eyni zamanda, oyun mühərrikləri və platforma seçimlərində müşahidə olunan dəyişikliklər bazarın texnoloji və iqtisadi prioritetlərinin yenidən formalaşdığını göstərir.

Məlumatlara əsasən, sorğuda iştirak edən oyun sənayesi peşəkarlarının 28 faizi son iki il ərzində işdən çıxarıldığını bildirib. ABŞ bazarında bu göstəricinin 33 faizə çatması qlobal miqyasda ən böyük oyun istehsalçılarının yerləşdiyi regionlarda belə məşğulluğun zəiflədiyini göstərir. Daha diqqətçəkən məqam isə odur ki, respondentlərin təxminən yarısı son bir il ərzində çalışdıqları və ya sonuncu iş yerlərində ixtisarların aparıldığını qeyd edib. Bu tendensiya iri studiyaların xərclərin optimallaşdırılması, risklərin azaldılması və layihə portfellərinin daraldılması strategiyaları ilə birbaşa bağlıdır. Son illərdə AAA oyunların istehsal büdcələrinin on milyonlarla dolları keçməsi, satış gözləntilərinin isə hər zaman qarşılanmaması şirkətləri daha ehtiyatlı davranmağa vadar edir.

Bu vəziyyətin psixoloji və institusional təsiri xüsusilə gələcək kadrlar üzərində özünü göstərir. Hesabata görə, tələbələrin 74 faizi oyun sənayesində iş tapmaq perspektivlərindən narahatdır. Bu rəqəm sektorun cazibədarlığının zəifləməsi deyil, daha çox giriş baryerlərinin yüksəlməsi və sabit məşğulluq imkanlarının azalması ilə izah olunur. Qlobal əmək bazarında oxşar proseslər texnologiya sektorunun digər sahələrində də müşahidə olunur və oyun sənayesi bu baxımdan istisna deyil.

Yaradıcı süni intellekt alətlərinin yayılması bu prosesə əlavə qat yaradır. Sorğu nəticələri göstərir ki, peşəkarların 36 faizi artıq iş proseslərində AI əsaslı alətlərdən istifadə edir. Bu göstərici texnologiyanın praktiki dəyərini və məhsuldarlıq potensialını təsdiqləsə də, münasibətlərin birmənalı olmadığını da üzə çıxarır. İştirakçıların 52 faizi süni intellektin oyun sənayesinə ümumilikdə mənfi təsir göstərə biləcəyini düşünür. Xüsusilə vizual sənət, səviyyə dizaynı və proqramlaşdırma sahələrində çalışan mütəxəssislər avtomatlaşdırmanın yaradıcılıq rolunu zəiflədə və junior səviyyəli iş yerlərini azalda biləcəyindən ehtiyat edirlər. Qlobal praktikada AI-nin daha çox yardımçı və sürətləndirici alət kimi tətbiq edildiyi müşahidə olunsa da, bu texnologiyanın əmək bazarına uzunmüddətli təsirləri hələ tam formalaşmayıb.

Texnoloji seçimlərdəki dəyişikliklər isə bazarın iqtisadi məntiqini daha aydın göstərir. GDC 2026 hesabatına görə, Unreal Engine 42 faizlik istifadə nisbəti ilə ilk dəfə Unity-ni qabaqlayaraq ən populyar oyun mühərrikinə çevrilib. Bu üstünlük əsasən böyük büdcəli layihələrdə yüksək qrafik keyfiyyəti və performans imkanlarına artan tələbatla bağlıdır. Unity isə 30 faizlik göstərici ilə müstəqil oyun inkişaf etdiricilər arasında mövqeyini qoruyur və daha çevik, az resurs tələb edən layihələr üçün cəlbedici olaraq qalır. Platforma baxımından PC bazarının liderliyini saxlaması, Steam Deck kimi hibrid cihazların yüksəlişi isə oyun istehlakının daha fərdi və çevik formata keçdiyini göstərir.

Ümumilikdə, GDC 2026 hesabatı oyun sənayesinin böyümə mərhələsindən daha seçici və rasional inkişaf mərhələsinə keçdiyini ortaya qoyur. İşdən çıxarılmalar, süni intellektin yayılması və texnoloji platformaların dəyişməsi eyni prosesin müxtəlif tərəfləridir. Bu mərhələdə sektorun əsas çağırışı texnoloji innovasiya ilə insan kapitalı arasında balansı qorumaq, yaradıcılığı səmərəliliklə uzlaşdırmaqdır. Mövcud tendensiyalar göstərir ki, oyun sənayesində davamlılıq artıq yalnız bazar həcmi ilə deyil, uyğunlaşma qabiliyyəti və strateji idarəetmə ilə müəyyən olunacaq.

AzNews.az