İncəsənət və yaradıcı sektorun iqtisadi rolunu yalnız rəsmi makroiqtisadi göstəricilər üzərindən ölçmək kifayət etmir. Bu sahə həm gəlir yaratmaq, həm də cəmiyyətin sosial və mədəni kapitalını artırmaq baxımından alternativ iqtisadi dəyər formalaşdırır. Yaradıcı fəaliyyətlər, musiqi, teatr, film, rəssamlıq, dizayn və rəqəmsal kontent kimi sahələr, birbaşa satış və xidmət gəlirləri ilə yanaşı, innovasiya, turizm, markalaşma və lokal iqtisadiyyatın canlanması kimi dolayısı təsirlərə malikdir.
Alternativ iqtisadi dəyərin əsas aspektlərindən biri mədəni kapitalın kommersiyalaşdırılmasıdır. Yaradıcı məhsullar, təkcə satış qiyməti ilə deyil, cəmiyyətin estetik və mədəni təcrübəsinə verdiyi töhfə ilə də iqtisadi dəyər yaradır. Məsələn, şəhər festivalları, sərgilər və performanslar həm yerli iqtisadiyyata, həm də turizm gəlirlərinə töhfə verir. Qlobal təcrübədə, UNESCO və Dünya İqtisadi Forumunun hesabatları göstərir ki, yaradıcı sektorlar ölkə iqtisadiyyatına ümumilikdə 3-4% əlavə Daxili Ümumi Məhsul (DÜM) təmin edir, lakin sosial və mədəni təsirləri bu rəqəmləri çox üstələyir.
Rəqəmsal transformasiya bu alternativ dəyəri daha da artırır. Onlayn platformalar və rəqəmsal bazarlar yaradıcı şəxslərə qlobal auditoriyaya çıxış imkanı verir. Bu isə kiçik studiyaların və fərdi yaradıcıların lokal məhdudiyyətlərdən asılı olmadan gəlir əldə etməsini təmin edir. Crowdfunding, mikroinvestisiya və NFT kimi innovativ maliyyə alətləri, yaradıcı məhsulların kommersiyalaşdırılmasını sürətləndirir və bazara giriş üçün yeni imkanlar açır.
Yaradıcı sektorun iqtisadi dəyərinin digər bir aspekti innovasiya və bilik iqtisadiyyatı ilə bağlıdır. Dizayn, reklam və media sahəsində əldə olunan bilik və təcrübə digər sənaye sahələrinə tətbiq edilə bilər, nəticədə innovativ məhsul və xidmətlərin yaranmasına zəmin yaradır. Beləliklə, yaradıcı sektor birbaşa gəlir mənbəyi olmaqla yanaşı, digər iqtisadi sahələrin rəqabət qabiliyyətini də artıran katalizator funksiyasını yerinə yetirir.
Sosial təsir baxımından yaradıcı fəaliyyətlər əmək bazarına yeni peşə və bacarıqlar gətirir, cəmiyyətin estetik, kommunikasiya və tənqidi düşüncə bacarıqlarını inkişaf etdirir. Bu, uzunmüddətli perspektivdə cəmiyyətin iqtisadi və mədəni davamlılığını təmin edən amillərdən biri kimi çıxış edir. Məsələn, gənc yaradıcı nəsil yeni ideyalar, startaplar və media məzmunu vasitəsilə həm lokal, həm də qlobal bazarlarda iqtisadi aktivlik yarada bilir.
Nəticə olaraq, incəsənət və yaradıcı sektorun alternativ iqtisadi dəyəri yalnız pul ilə ölçülmür. Bu sahə cəmiyyətin mədəni kapitalını, innovasiya potensialını və sosial dinamikasını gücləndirir, lokal və qlobal iqtisadi sistemdə çoxşaxəli təsir göstərir. Yaradıcı iqtisadiyyatın inkişafı strategiyaları, təkcə rəsmi gəlir artımı deyil, həm də cəmiyyətin sosial, mədəni və intellektual sərvətinin möhkəmlənməsi baxımından vacib hesab edilməlidir.
AzNews.az