Ötən ilin yanvar noyabr aylarında Azərbaycanın ananas idxalı həm dəyər, həm də struktur baxımından diqqətçəkən dinamika nümayiş etdirib. Rəsmi statistikaya əsasən, ölkə bu dövrdə 3,1 milyon ABŞ dolları dəyərində 2 min 210 ton təzə və qurudulmuş ananas idxal edib. İdxalın dəyər ifadəsində 37 faiz artması, kəmiyyət göstəricisinin isə cəmi 0,3 faiz yüksəlməsi qlobal bazarlarda qiymət faktorunun və təchizat strukturunun dəyişdiyini göstərir.
İdxalın əsas hissəsi ənənəvi olaraq Kosta Rikanın payına düşür. Bu ölkədən gətirilən məhsul ümumi idxalın demək olar ki, hamısını təşkil edir. Bununla yanaşı, kəmiyyətin azalmasına baxmayaraq, dəyərin artması beynəlxalq bazarlarda logistika xərclərinin, istehsal maya dəyərinin və emal olunmuş məhsullara tələbin yüksəlməsi ilə izah olunur. Qlobal meyvə ticarətində son illər iqlim dəyişiklikləri, enerji qiymətlərinin artması və daşınma zəncirlərindəki gərginliklər tropik məhsulların qiymətinə birbaşa təsir göstərir.
Diqqətçəkən məqam idxal coğrafiyasının tədricən genişlənməsidir. Tailand, Çin, Panama və Belçika kimi ölkələrdən tədarük həcmlərinin artması Azərbaycanın təchizat risklərini azaltmaq və alternativ bazarlarla əlaqələri gücləndirmək cəhdindən xəbər verir. Xüsusilə Tailand və Çindən idxalın dəfələrlə artması Asiya bazarlarında istehsalın genişlənməsi və rəqabətli qiymət təklifləri ilə bağlıdır. Bu tendensiya qlobal səviyyədə tropik meyvə bazarında Asiya ölkələrinin payının artması ilə üst üstə düşür.
Ananas idxalında dəyər artımının əsas səbəblərindən biri də istehlak strukturunun dəyişməsidir. Azərbaycanda son illər sağlam qidalanmaya marağın artması, otel restoran və iaşə sektorunun genişlənməsi, həmçinin emal sənayesində qurudulmuş meyvələrə tələbin yüksəlməsi idxalın keyfiyyət və qiymət yönümlü olmasına təsir göstərir. Bu proses idxal həcminin kəskin artımını tələb etmədən bazar dəyərinin yüksəlməsinə şərait yaradır.
Qlobal təcrübə göstərir ki, tropik meyvələrin idxalında yüksək asılılıq uzunmüddətli dövrdə qiymət volatilliyi riski yarada bilər. Bu baxımdan idxal coğrafiyasının diversifikasiyası, emal və saxlama infrastrukturunun gücləndirilməsi bazar sabitliyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanda bu istiqamətdə atılan addımlar, o cümlədən yeni tədarük mənbələrinin formalaşdırılması və logistik imkanların genişləndirilməsi idxalın daha dayanıqlı struktur almasına imkan verə bilər.
Ümumilikdə, ananas idxalında müşahidə olunan dinamika Azərbaycanın istehlak bazarının qlobal meyvə ticarəti tendensiyalarına uyğunlaşdığını göstərir. Dəyər artımı təkcə tələbin yüksəlməsi ilə deyil, həm də beynəlxalq bazarlarda formalaşan qiymət və logistika faktorları ilə bağlıdır. Mövcud tendensiyalar yaxın dövrdə idxal strukturunun daha çox şaxələnəcəyini və tropik meyvələr bazarında rəqabətin artacağını deməyə əsas verir.
AzNews.az