Çinli batareya istehsalçısı CATL-in ultra sürətli şarj üçün təqdim etdiyi yeni 5C batareyası elektrikli nəqliyyat bazarında texnoloji və iqtisadi baxımdan mühüm dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. Şirkətin açıqlamasına görə, batareya 3000 şarj dövründən və ya təxminən 1,8 milyon kilometr istifadədən sonra belə tutumunun 80 faizini qoruyur ki, bu göstərici mövcud litium-ion batareyalarının orta istismar müddətini dəfələrlə üstələyir. Xəbər, elektrikli nəqliyyat vasitələrinin əsas problemlərindən biri olan batareya ömrü və şarj sürəti mövzusunda qlobal miqyasda yeni texnoloji mərhələnin başladığını göstərir.
Qlobal elektrikli avtomobil bazarında batareya texnologiyası artıq yalnız enerji sıxlığı ilə deyil, istismar dözümlülüyü və vaxt səmərəliliyi ilə ölçülür. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatlarına əsasən, 2024-cü ildə dünyada satılan elektrikli avtomobillərin sayı 14 milyonu keçib və bu artım sürətli şarj infrastrukturuna olan tələbi kəskin yüksəldib. Lakin yüksək sürətli şarj çox vaxt batareyanın sürətlə deqradasiyası ilə nəticələnirdi. CATL-in 5C batareyası bu ziddiyyəti aradan qaldırmağa yönəlib. Təxminən 12 dəqiqəlik tam şarj müddəti ilə yanaşı, batareyanın yüksək temperatur şəraitində belə uzunömürlü qalması onun kommersiya istifadəsi üçün cəlbediciliyini artırır.
Xüsusilə Dubay istisi kimi 60 dərəcəyə yaxın temperaturda aparılan sınaqlar iqtisadi baxımdan diqqətəlayiqdir. Çünki elektrikli nəqliyyat vasitələrinin geniş yayılmasının qarşısındakı əsas maneələrdən biri isti iqlimlərdə batareya performansının zəifləməsidir. CATL-in açıqladığı rəqəmlərə görə, bu şərtlərdə belə 1400 şarj dövründən sonra 80 faiz tutumun saxlanılması təxminən 840 min kilometr istismar deməkdir. Qlobal logistikada və şəhər nəqliyyatında istifadə olunan ağır yük maşınları və taksilər üçün bu göstərici əməliyyat xərclərinin ciddi şəkildə azalması anlamına gəlir. Batareyanın avtomobilin öz istismar müddətini aşması iddiası isə nəqliyyat parklarının yenilənmə strategiyalarına birbaşa təsir göstərə bilər.
Texnoloji baxımdan batareyanın dözümlülüyü material elmi sahəsindəki yeniliklərlə izah olunur. Daha homogen katod örtüyü və elektrolit tərkibində mikro çatların qarşısını alan əlavələr litium itkisini minimuma endirir. Bu isə batareyanın yalnız uzunömürlü olmasını deyil, həm də təhlükəsizlik səviyyəsinin yüksəlməsini təmin edir. Paralel olaraq təkmilləşdirilmiş batareya idarəetmə sistemi real vaxtda istilik balansını tənzimləyir. Qlobal təcrübə göstərir ki, məhz bu cür ağıllı idarəetmə sistemləri olmadan ultra sürətli şarj texnologiyalarının geniş tətbiqi mümkün deyil.
İqtisadi kontekstdə CATL-in bu addımı Çin batareya sənayesinin qlobal üstünlüyünü daha da möhkəmləndirir. BloombergNEF-in hesablamalarına görə, 2024-cü ildə dünya üzrə batareya istehsal gücünün təxminən 65 faizi Çin şirkətlərinin payına düşüb. 5C texnologiyası kimi yeniliklər isə bu üstünlüyü yalnız həcmlə deyil, keyfiyyət və texnoloji dərinliklə də möhkəmləndirir. Xüsusilə taksi parkları və yük daşımaları kimi intensiv istifadə sahələrində batareyanın uzunömürlü olması investisiya geri dönüş müddətini qısaldır və elektrikli nəqliyyatın iqtisadi cəlbediciliyini artırır.
Nəticə etibarilə, CATL-in 5C batareyası təkcə texniki yenilik deyil, elektrikli nəqliyyatın iqtisadi modelini dəyişdirə biləcək faktordur. Şarj müddətinin qısalması, istismar dövrünün uzanması və yüksək temperaturda stabil performans qlobal miqyasda elektrikli nəqliyyatın daha geniş yayılmasına zəmin yaradır. Bu tendensiya fonunda batareya texnologiyası artıq nəqliyyatın köməkçi elementi deyil, bütöv bir sənayenin əsas dəyər zəncirini formalaşdıran strateji resursa çevrilir.
AzNews.az