YouTube istifadəçisi John Xu tərəfindən hazırlanmış dron əsaslı avtonom uçan çətir prototipi gündəlik məişət predmetinin texnoloji transformasiyasını nümayiş etdirən maraqlı eksperiment kimi diqqət çəkir. İstifadəçini avtomatik izləyən və əlləri azad saxlayan bu sistem klassik çətir təcrübəsində illərdir dəyişməyən funksional məhdudiyyətlərə alternativ təqdim edir. Layihə hələ kommersiya məhsulu səviyyəsində olmasa da, şəxsi dron texnologiyalarının hansı mərhələyə gəlib çatdığını real nümunə üzərindən göstərir.
Qlobal miqyasda dron texnologiyaları artıq təkcə hərbi və sənaye sahələri ilə məhdudlaşmır. Beynəlxalq analitik mərkəzlərin məlumatlarına əsasən, istehlak yönümlü dron bazarının həcmi son beş ildə sabit artım nümayiş etdirib və əsas inkişaf istiqamətlərindən biri məhz fərdi istifadə üçün avtonom funksiyaların artırılmasıdır. Xu-nun uçan çətiri bu tendensiyanın məişət səviyyəsindəki davamı kimi dəyərləndirilə bilər. Burada əsas iqtisadi və texnoloji məsələ cihazın sadəcə uçması deyil, istifadəçini real vaxtda dəqiq izləyə bilməsi və insan davranışına uyğun adaptasiya olunmasıdır.
İlk prototipdə GPS əsaslı izləmənin kifayət qədər dəqiq olmaması bu texnologiyanın məhdudiyyətlərini açıq şəkildə ortaya qoymuşdu. Qlobal təcrübə göstərir ki, GPS siqnallarının şəhər mühitində orta sapması bir neçə metrə çata bilər və bu, insanla fiziki yaxınlıq tələb edən cihazlar üçün qəbuledilməz sayılır. Xu-nun dərinlik qavrayışına malik uçuş vaxtı kamerasına keçidi məhz bu səbəbdən texniki baxımdan əsaslı addım idi. Bu tip sensorlar artıq robototexnika və avtonom nəqliyyat vasitələrində geniş tətbiq olunur və onların məişət yönümlü prototiplərə inteqrasiyası texnologiyanın ucuzlaşması və miniatürləşməsi ilə birbaşa bağlıdır.
Layihənin iqtisadi tərəfi də diqqətəlayiqdir. Avtonom uçan çətir hazırkı mərhələdə bazar üçün nəzərdə tutulmuş məhsul olmasa da, bu cür eksperimentlər gələcəkdə formalaşa biləcək yeni istehlak kateqoriyalarının ilkin siqnallarını verir. Tarixən bir çox texnoloji yeniliklər ilkin mərhələdə qeyri praktik və bahalı görünmüş, lakin sensor texnologiyalarının və batareyaların inkişafı ilə kütləvi istifadəyə uyğunlaşmışdır. Ağıllı saatlar, simsiz qulaqlıqlar və ev robotları buna nümunədir. Uçan çətirin qaldırdığı əsas sual da oxşardır. Texniki risklər və təhlükəsizlik məsələləri həll olunduğu halda, fərdi hava qurğularının gündəlik məişətdə istifadəsi nə dərəcədə real ola bilər.
Eyni zamanda, bu cür cihazların ictimai məkanlarda tətbiqi hüquqi və sosial aspektləri də gündəmə gətirir. Dronların səs səviyyəsi, təhlükəsizlik riski və insanların şəxsi məkanına təsiri artıq bir çox ölkədə müzakirə mövzusudur. Xu və komandasının bu layihəni kommersiya iddiası olmayan eksperimental tədqiqat kimi təqdim etməsi də məhz bu reallıqlarla bağlıdır. Bu yanaşma texnoloji innovasiyanın cəmiyyət tərəfindən qəbul edilməsində mərhələli keçidin vacibliyini göstərir.
Nəticə etibarilə, avtonom uçan çətir klassik çətiri əvəz edəcək bir məhsuldan daha çox, fərdi dron və avtonom izləmə sistemlərinin inkişaf səviyyəsini göstərən göstəricidir. Layihə sübut edir ki, gündəlik həyatdakı sadə problemlər belə müasir sensorlar və süni intellekt yanaşmaları ilə işlək texnoloji həllərə çevrilə bilər. Bu cür eksperimentlər gələcəkdə şəxsi dron texnologiyalarının hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyini anlamaq baxımından mühüm rol oynayır və məişət innovasiyalarının iqtisadi potensialını aydın şəkildə ortaya qoyur.
AzNews.az