2025-ci ildə Afrikadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı ümumi xarici turist axını fonunda məhdud paya malik olsa da, bu istiqamət üzrə statistika turizm coğrafiyasının necə dəyişdiyini göstərən mühüm indikator kimi çıxış edir. Rəsmi məlumatlara əsasən, il ərzində Afrika qitəsi ölkələrindən Azərbaycana 21 min 846 turist səfər edib və bu göstərici əvvəlki illə müqayisədə 1,3 faiz azalıb. Ümumilikdə isə ölkəyə 189 ölkədən 2 milyon 570 min nəfərdən çox əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxs gəlib ki, bu da ümumi turist axınında 2,1 faiz azalma ilə müşayiət olunub.
Afrika ölkələri üzrə detallı bölgü maraqlı struktur fərqlərini üzə çıxarır. Şimali Afrika ölkələrindən gələn turist sayında nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunur. Əlcəzairdən gələnlərin sayının iki dəfə artaraq 7 min nəfəri keçməsi, Mərakeşdən və Sudandan daxil olan turist axınının müvafiq olaraq 27,9 və 32,6 faiz artması bu regionun Azərbaycan üçün daha tanış və cəlbedici istiqamətə çevrildiyini göstərir. Bu ölkələrdə artımın arxasında vizasız və ya sadələşdirilmiş gediş mexanizmləri, mədəni yaxınlıq elementləri və hava əlaqələrinin nisbətən əlçatan olması kimi faktorlar dayanır.
Eyni zamanda Sub Saxara Afrikasından gələn turistlərin böyük hissəsində azalma qeydə alınıb. Nigeriya, Keniya, Tanzaniya, Efiopiya və Uqanda kimi ölkələrdən gələnlərin sayında 30 faizdən 70 faizə qədər geriləmə müşahidə olunur. Bu tendensiya qlobal miqyasda hava nəqliyyatı xərclərinin artması, regional iqtisadi çətinliklər və uzaq məsafəli turizmin bahalaşması ilə üst üstə düşür. BMT Dünya Turizm Təşkilatının məlumatlarına görə, 2024 və 2025-ci illərdə uzunməsafəli səyahətlər üzrə bərpa prosesi qısa və orta məsafəli marşrutlarla müqayisədə daha ləng gedir. Azərbaycan üçün Afrika bazarının əsasən uzaq məsafəli istiqamət olması bu dinamikanı izah edən real faktorlardan biridir.
Rəqəmlər göstərir ki, Afrika ölkələrindən gələn turistlərin ümumi xarici turist axınındakı payı hələ də məhduddur və bu bazar kütləvi turizm deyil, daha çox fərdi, işgüzar, təhsil və tranzit səfərləri ilə xarakterizə olunur. Cənubi Afrika Respublikası, Komor adaları və Tunis kimi ölkələrdən gələnlərin sayında nisbi sabitlik saxlanılsa da, bu axın hələlik ümumi turizm gəlirlərində həlledici rol oynamır. Bununla belə, Şimali Afrika ölkələrindən gələn artım tendensiyası Azərbaycan üçün potensial niş bazarların formalaşdığını göstərir.
İqtisadi baxımdan bu göstəricilər turizm strategiyasının coğrafi diversifikasiyasının real nəticələrini əks etdirir. Afrika bazarı yüksək həcmli turist axını deyil, daha çox uzunmüddətli perspektivdə əlaqələrin genişlənməsi və yeni marşrutların sınaqdan keçirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə mədəni turizm, beynəlxalq tədbirlər və biznes səfərləri bu regiondan gələn turistlərin əsas motivasiyasını təşkil edir. Bu isə xidmət sektorunda spesifik tələblər yaradır və turizm məhsullarının daha hədəfli şəkildə formalaşdırılmasını zəruri edir.
AzNews.az