Təhsil və bacarıq: əmək bazarında prioritetlər necə dəyişir? - ARAŞDIRMA

12 Fevral 2026 21:28 (UTC+04:00)

Son illərdə əmək bazarında diplomlu işçilərə olan tələbin artması ilə bacarıq əsaslı iş imkanlarının yüksəlişi arasında maraqlı bir dinamika müşahidə olunur. Qlobal statistika göstərir ki, ənənəvi təhsil diplomu hələ də işə qəbul prosesində mühüm rol oynayır, lakin texnologiya, startaplar və rəqəmsal platformalarla bağlı sektorlar bacarıq və real təcrübəyə daha çox üstünlük verməyə başlayıb. Bu tendensiya xüsusilə proqramlaşdırma, dizayn, rəqəmsal marketinq və layihə idarəçiliyi kimi sahələrdə nəzərə çarpır, burada sertifikat və ya təhsil diplomu olmayan, lakin konkret nəticə göstərə bilən namizədlər daha çox üstünlük qazanır.

Qlobal iş bazarında artan rəqabət və işə götürənlərin çevik qərar mexanizmləri bacarıqların real dəyərini ön plana çıxarır. LinkedIn və digər peşəkar platformaların statistikasına görə, bacarıq əsaslı qiymətləndirmə metodları istifadəçilərin iş tapmaq imkanını 20–30 faiz artırır. Bu, diplomların işə qəbulda hələ də referans rolunu saxladığı, lakin bacarıq və nəticəyə yönəlmiş iş dünyasının daha çox praktik və konkret göstəricilərə üstünlük verdiyi mənzərəni formalaşdırır.

Azərbaycan əmək bazarında da oxşar tendensiyalar müşahidə olunur. IT və texnologiya sektoru, rəqəmsal marketinq və startap mühiti yüksək səviyyəli təhsil diplomundan çox real layihə təcrübəsi, portfel və bacarıqlara önəm verir. Eyni zamanda, dövlət sektorunda və klassik korporativ mühitdə diplom hələ də işə qəbulda əsas göstərici olaraq qalır, bu isə bazarda ikili standart yaradır. Bu dinamika işçilərin peşəkar inkişaf və təhsil strategiyasını yenidən düşünməsinə, eyni zamanda təhsil müəssisələrinin bacarıq yönümlü proqramlar təqdim etməsinə səbəb olur.

Bacarıq iqtisadiyyatının yüksəlişi həm də əmək bazarında çevik iş modellərinin güclənməsi ilə bağlıdır. Freelancer platformaları, layihə əsaslı işlər və uzaqdan işləmə imkanları əmək bazarını diplomla məhdudlaşdırmadan bacarıqlara əsaslanan dəyərləndirmə sisteminə çevirir. Bu, xüsusilə gənc kadrlar üçün əmək bazarında rəqabət üstünlüyü yaradır və təhsil diplomunun rolunu yeni kontekstdə formalaşdırır.

Nəticə etibarilə, əmək bazarında həm diplom, həm də bacarıq önəmli element olaraq qalır, lakin sektor və iş növündən asılı olaraq prioritetlər dəyişir. Təhsil diplomu tradisional sektorlarda hələ də əsas göstəricidirsə, innovativ və texnoloji sahələrdə bacarıq əsaslı qiymətləndirmə daha praktik və effektiv hesab olunur. Bu tendensiya həm işə götürənlər üçün seçim mexanizmlərini optimallaşdırır, həm də işçiləri real nəticə və bacarıqlara yönəlməyə stimul yaradır.

AzNews.az