Süni intellektin sürətli inkişafı qlobal əmək bazarında struktur dəyişikliklərinə səbəb olur və bu dəyişikliklər xüsusilə orta səviyyəli peşələrə birbaşa təsir göstərir. Orta səviyyəli peşələr adətən texniki bilik, rutin analitik qabiliyyət və müəyyən dərəcədə qərarvermə bacarığı tələb edən sahələri əhatə edir. Məsələn, maliyyə analitikləri, inzibati menecerlər, texniki dəstək mütəxəssisləri və bəzi istehsal sahələrinin əməkdaşları bu kateqoriyaya daxildir.
Qlobal tədqiqatlar göstərir ki, süni intellekt bu peşələrdəki rutin və təkrarlanan tapşırıqları avtomatlaşdırır, nəticədə işçi qüvvəsi üçün dəyər yaratmaq modeli dəyişir. Bir hesabata görə, 2030-cu ilə qədər orta səviyyəli peşələrdə çalışan işçilərin təxminən 30-35 faizi AI və avtomatlaşdırılmış sistemlər tərəfindən qismən və ya tam əvəz edilə bilər. Bu dəyişiklik yalnız həcmi azaldılmaqla məhdudlaşmır, həm də işin mahiyyətini və tələb olunan bacarıqları yenidən formalaşdırır.
Eyni zamanda, süni intellekt orta səviyyəli peşələrdə məhsuldarlığı artırmaq imkanları yaradır. Məsələn, data analitikləri və mühasiblər artıq məlumat toplama və ilkin analiz işlərini AI sistemlərinə həvalə edə bilər, bu isə onları daha strateji və yaradıcı işlərə yönləndirir. Bu transformasiya işçilərin rolunu sadəcə əvəz etmə deyil, bacarıqların yenilənməsi və dəyərin artırılması ilə müşayiət olunur.
Qlobal təcrübə göstərir ki, süni intellektin təsirini minimuma endirmək və yeni imkanlardan faydalanmaq üçün davamlı təhsil, reskilling və upskilling proqramları zəruridir. Əgər işçi qüvvəsi AI alətlərindən effektiv istifadə edə bilirsə, orta səviyyəli peşələr hələ də iqtisadi dəyər yaratmaqda əsas rol oynaya bilər. Bununla yanaşı, ölkələrin təhsil və məşğulluq strategiyaları texnoloji dəyişikliklərə uyğunlaşdırılmalıdır ki, əmək bazarında böhran riski minimuma endirilsin.
Nəticə olaraq, süni intellekt orta səviyyəli peşələrdə həm risk, həm də imkan yaradır. Avtomatlaşdırma rutin və təkrarlanan tapşırıqları azaldır, lakin strateji, analitik və yaradıcı işlər üçün resursları sərbəst buraxır. Əsas məsələ işçi qüvvəsinin bacarıqlarını yeniləmək və AI ilə əməkdaşlıq bacarığını artırmaqdır ki, iqtisadi dəyər qorunub saxlanılsın və artıra bilsin.
AzNews.az