Azərbaycan ilə Serbiya arasında ticarət dövriyyəsi 135 milyon ABŞ dollarına çatıb. 2025-ci ildə Serbiyadan idxal 55 faiz artıb, bu ölkədən Azərbaycanın qeyri neft sektoruna yönəldilən investisiyalar isə indiyədək təxminən 10 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Açıqlanan rəqəmlər iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin son illər daha dinamik fazaya keçdiyini göstərir.
135 milyon dollarlıq dövriyyə qlobal miqyasda böyük göstərici sayılmasa da, Balkan regionu ilə Cənubi Qafqaz arasında iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsi baxımından əhəmiyyətli tendensiyanı ifadə edir. Serbiya iqtisadiyyatı son illərdə sənaye istehsalı, aqrar məhsullar və emal sektoru üzrə ixrac potensialını genişləndirib. Ölkə Avropa bazarlarına inteqrasiya olunmuş istehsal zəncirinin bir hissəsidir və Avropa İttifaqı ilə ticarət razılaşmaları çərçivəsində geniş çıxış imkanlarına malikdir. Bu kontekstdə Serbiyadan idxalın 55 faiz artması Azərbaycanın daxili bazarında alternativ təchizat kanallarının formalaşdığını göstərir.
Qlobal ticarət mühitində son illər müşahidə olunan geoiqtisadi parçalanma, logistika marşrutlarının yenidən qurulması və regional tərəfdaşlıqların güclənməsi fonunda orta ölçülü iqtisadiyyatlar arasında birbaşa əməkdaşlıq daha aktual xarakter alıb. Serbiya Balkan regionunda nəqliyyat qovşağı rolunu oynayır, Azərbaycan isə Orta Dəhliz üzərindən Avropa ilə Asiyanı birləşdirən tranzit imkanlarını genişləndirir. Bu iki xəttin kəsişməsi logistika, kənd təsərrüfatı məhsulları, tikinti materialları və sənaye avadanlıqları üzrə qarşılıqlı ticarət üçün real baza yaradır.
İnvestisiya göstəricisi olan 10 milyon dolların qeyri neft sektoruna yönəlməsi isə struktur baxımdan daha mühüm siqnaldır. Azərbaycanın iqtisadi strategiyası enerji gəlirlərinin şaxələndirilməsi və qeyri xammal sektorunun payının artırılması üzərində qurulub. Serb investisiyalarının bu sahəyə daxil olması aqrar emal, yüngül sənaye və xidmət sektorunda yeni əməkdaşlıq platformaları yarada bilər. Serbiya şirkətlərinin Avropa standartlarına uyğun istehsal təcrübəsi yerli müəssisələr üçün texnoloji və idarəetmə baxımından əlavə dəyər formalaşdırır.
Digər tərəfdən, ticarət dövriyyəsinin artımı idxalın genişlənməsi hesabına baş verirsə, bu, balans məsələsini də gündəmə gətirir. Uzunmüddətli dayanıqlılıq üçün qarşılıqlı ixrac potensialının genişləndirilməsi vacibdir. Azərbaycan üçün Serbiya bazarı kənd təsərrüfatı məhsulları, neft kimyası və tikinti materialları üzrə perspektivli istiqamət sayılır. Serbiyanın Cənub Şərqi Avropa bazarına çıxış imkanları nəzərə alınarsa, bu əməkdaşlıq regional şaxələndirmə strategiyasına da töhfə verə bilər.
İqtisadi əlaqələrin dərinləşməsi ilkin mərhələdə ticarət artımı ilə başlayır, daha sonra isə birgə müəssisələr və istehsal kooperasiyası mərhələsinə keçir. Bu model Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələri arasında geniş tətbiq olunub. Azərbaycan və Serbiya arasında mövcud dinamika da oxşar trayektoriyanın formalaşması üçün zəmin yaradır.
Rəqəmlər göstərir ki, tərəfdaşlıq artıq simvolik səviyyəni keçərək konkret iqtisadi nəticələr mərhələsinə daxil olub. Qlobal iqtisadiyyatda regional bloklaşma və təchizat zəncirlərinin yenidən qurulduğu bir dövrdə bu tip əməkdaşlıq modelləri həm bazar şaxələndirilməsi, həm də institusional iqtisadi əlaqələrin möhkəmlənməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
AzNews.az