Gürcüstan bu ilin yanvar ayında Azərbaycan-dan 12,6 milyon ABŞ dolları dəyərində yanacaq və sürtkü yağı idxal edib ki, bu da ötən ilin eyni ayı ilə müqayisədə 47 faiz artım deməkdir. Eyni dövrdə Gürcüstanın ümumi yanacaq idxalı 283 milyon dollara çataraq illik ifadədə 2,2 dəfə yüksəlib. Ən böyük tədarükçü 109,5 milyon dollarla Rusiya olub, ardınca Rumıniya, Türkiyə, Yunanıstan və Kipr qərarlaşıb. 2025-ci il üzrə Gürcüstanın ümumi idxalı 1,6 milyard dollar təşkil edib və bunun 145 milyon dolları Azərbaycanın payına düşüb.
Rəqəmlər göstərir ki, artım təkcə Azərbaycanla ticarət dövriyyəsinin genişlənməsi ilə izah olunmur, bütövlükdə Gürcüstanın enerji məhsullarına tələbatı yüksəlib. 2024-cü ildən etibarən qlobal neft bazarında qiymətlərin nisbi sabitləşməsi və logistika xərclərinin pandemiya sonrası dövrlə müqayisədə optimallaşması region ölkələrinin idxal həcmlərinə birbaşa təsir göstərib. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatlarına görə, 2025-ci ildə qlobal neft tələbatı gündəlik orta hesabla 103 milyon barelə yaxın olub və artım əsasən nəqliyyat və sənaye sektorundan qaynaqlanıb. Gürcüstan iqtisadiyyatında son illərdə müşahidə edilən 5 faizdən yuxarı real artım tempi, turizm axınının bərpası və tranzit daşımaların genişlənməsi yanacaq istehlakını artıran əsas faktorlar kimi çıxış edir.
Azərbaycanın payında qeydə alınan 47 faizlik artım isə daha çox regional logistika üstünlükləri və mövcud infrastrukturla bağlıdır. Bakı Tbilisi Ceyhan və Bakı Supsa kimi ixrac marşrutları, həmçinin dəmir yolu və avtomobil daşımaları üzrə qurulmuş zəncir enerji məhsullarının sürətli və sabit çatdırılmasını təmin edir. Coğrafi yaxınlıq nəqliyyat xərclərini azaldır, bu isə qiymət rəqabətində mühüm üstünlük yaradır. Gürcüstanın idxal strukturunda Rusiyanın hələ də lider mövqedə qalması bazarın diversifikasiya meyillərinə baxmayaraq ənənəvi ticarət əlaqələrinin davam etdiyini göstərir. Lakin Avropa İttifaqı ölkələrinin, xüsusilə Rumıniya və Yunanıstanın payının artması alternativ mənbələrə marağın gücləndiyini göstərən siqnaldır.
Yanacaq və sürtkü yağları bazarı regional enerji təhlükəsizliyi kontekstində də strateji əhəmiyyət daşıyır. Qara dəniz hövzəsində ticarət marşrutlarının fəallaşması, Cənubi Qafqazın tranzit mərkəz kimi mövqeyinin möhkəmlənməsi idxal və ixrac həcmlərinin artmasına təkan verir. Azərbaycanın 2025-ci ildə Gürcüstana 145 milyon dollarlıq məhsul satması iki ölkə arasında enerji əməkdaşlığının sabit və davamlı xarakter aldığını göstərir. Bu dinamika ixrac gəlirlərinin şaxələndirilməsi və qeyri-xam məhsulların payının artırılması baxımından da əhəmiyyətlidir.
Eyni zamanda, idxalın 2,2 dəfə artması Gürcüstanın daxili istehlak bazarında qiymət və tələbat balansının dəyişdiyini göstərir. Enerji məhsullarına yüksək tələbat nəqliyyat, logistika və sənaye sektorunda aktivliyin artmasına işarədir. Qlobal bazarda qiymət volatilliyi davam etsə də, region daxilində sabit tədarük zənciri ölkələr üçün risklərin idarə edilməsini asanlaşdırır. Mövcud tendensiya göstərir ki, Cənubi Qafqaz enerji məhsulları üzrə qarşılıqlı asılılıq modelini dərinləşdirir və bu model həm iqtisadi inteqrasiyanı, həm də ticarət dövriyyəsinin həcmini artırır.
Beləliklə, yanvar ayının statistikası qısamüddətli artım effekti olmaqdan daha çox, regional enerji bazarında struktur dəyişikliklərinin davam etdiyini göstərir. Azərbaycanın Gürcüstan bazarındakı mövqeyi logistika, coğrafi üstünlük və mövcud infrastruktur hesabına möhkəmlənir, eyni zamanda bazarın rəqabətli xarakteri qorunur. Bu tendensiya qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsinin praktiki nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
AzNews.az