Prezident İlham Əliyevin imzaladığı yeni fərmanla bir sıra dövlət qurumlarının fəaliyyəti yenidən təşkil edilir, bəzi publik hüquqi şəxslər birləşdirilir, digərləri isə yeni büdcə təşkilatları formatında formalaşdırılır. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi, eləcə də Prezident yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin tabeliyində olan qurumlarda struktur optimallaşdırılması nəzərdə tutulur. Hüquq və öhdəliklərin, əmlakın yeni yaradılan qurumlara ötürülməsi, nizamnamələrin təsdiqi və maliyyə ekspertizasının aparılması ilə bağlı konkret müddəalar müəyyən edilib.
Qlobal idarəetmə təcrübəsində institusional konsolidasiya və funksional birləşmə son illərin əsas tendensiyalarındandır. Dünya Bankı və OECD kimi beynəlxalq qurumların hesabatlarında göstərilir ki, paralel səlahiyyətlərə malik strukturların birləşdirilməsi inzibati xərclərin azaldılmasına, qərarvermə prosesinin sürətlənməsinə və resursların daha səmərəli bölüşdürülməsinə şərait yaradır. Xüsusilə təbii sərvətlərin idarə olunması, aqrar tədqiqatlar və su ehtiyatları kimi strateji sahələrdə koordinasiyanın gücləndirilməsi dayanıqlı inkişaf məqsədləri ilə uzlaşır.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin tabeliyində mineral xammal və geoloji informasiya istiqamətlərinin vahid agentlikdə cəmləşdirilməsi resursların idarə olunmasında mərkəzləşmiş məlumat bazasının formalaşmasına imkan verə bilər. Bu yanaşma investisiya qərarlarının qəbulunda daha dəqiq geoloji məlumatların təqdim olunmasını və yataqların istismarı üzrə planlaşdırmanın təkmilləşdirilməsini dəstəkləyir. Qlobal təcrübədə Kanada və Avstraliya kimi resurs ixracatçısı ölkələrdə oxşar model tətbiq olunur və nəticədə məlumatların inteqrasiyası hasilat sektorunda şəffaflığı və effektivliyi artırır.
Aqrar sahədə elmi-tədqiqat institutlarının bir mərkəz ətrafında konsolidasiyası isə innovasiya ekosisteminin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması, iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşma və yeni texnologiyaların tətbiqi üçün elmi potensialın koordinasiyalı şəkildə idarə olunması vacibdir. Ayrı-ayrı institutların vahid idarəetmə çərçivəsində fəaliyyət göstərməsi təkrarçılığın aradan qaldırılmasına və büdcə vəsaitlərinin daha məqsədyönlü istifadəsinə şərait yarada bilər. Bu model Avropa İttifaqında aqrar tədqiqat şəbəkələrinin inteqrasiyası praktikasına uyğun gəlir.
Su və meliorasiya sahəsində layihələndirmə və elmi tədqiqat institutlarının birləşdirilməsi də funksional sinerji yaradır. Su ehtiyatlarının idarə olunması artıq yalnız texniki məsələ deyil, həm də iqlim risklərinin azaldılması və ərzaq təhlükəsizliyi ilə birbaşa bağlıdır. Layihələndirmə və elmi araşdırmaların vahid institut çərçivəsində əlaqələndirilməsi investisiya layihələrinin keyfiyyətinə və uzunmüddətli səmərəliliyinə müsbət təsir göstərə bilər.
Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin tabeliyində metrologiya, standartlaşdırma və akkreditasiya qurumlarının birləşdirilməsi isə keyfiyyət infrastrukturunun vahid platformada formalaşdırılması baxımından mühüm addımdır. Beynəlxalq ticarətdə məhsul və xidmətlərin rəqabət qabiliyyəti məhz standartlaşdırma və akkreditasiya sisteminin effektivliyindən asılıdır. Vahid qurum modeli normativ bazanın tətbiqində operativliyi artıraraq ixrac yönümlü sektorlar üçün əlavə institusional dəstək yarada bilər.
Maliyyə Nazirliyinin yeni strukturlar üzrə maliyyə ekspertizası aparması və optimallaşdırma tədbirləri görməsi isə fiskal intizamın qorunmasına yönəlib. Dövlət maliyyəsinin səmərəli idarə olunması ilə bağlı əvvəlki qərarlarla uzlaşan bu yanaşma struktur dəyişikliklərinin büdcə yükü yaratmadan həyata keçirilməsini təmin etməyə hesablanıb.
Ümumilikdə fərman institusional çevikliyin artırılması, idarəetmə xərclərinin optimallaşdırılması və funksional səlahiyyətlərin daha aydın bölgüsü məqsədi daşıyır. Qlobal təcrübə göstərir ki, struktur konsolidasiyası düzgün tətbiq olunduqda strateji sahələrdə qərarvermə keyfiyyəti yüksəlir və dövlət xidmətlərinin effektivliyi artır. Mövcud dəyişikliklər də iqtisadi və elmi sahələrdə koordinasiyanı gücləndirməyə, resursların daha rasional idarə olunmasına və uzunmüddətli dayanıqlığa xidmət edən institusional çərçivə formalaşdırmağa yönəlib.
AzNews.az