İKT sektorunda 10 faizlik artım: rəqəmsal iqtisadiyyat güclənir - ŞƏRH

20 Fevral 2026 21:57 (UTC+04:00)

Bu ilin yanvar ayında Azərbaycanda informasiya və kommunikasiya texnologiyaları sektorunda 204,2 milyon manatlıq məhsul istehsal edilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10 faiz artım deməkdir. Hesabat ayı üzrə sektorun ÜDM-də payı 2,2 faiz təşkil edib. Ümumilikdə isə ölkədə 9,1 milyard manatlıq ÜDM istehsal olunub və illik artım 1,7 faiz səviyyəsində qeydə alınıb.

Rəqəmlər göstərir ki, İKT sektoru ümumi iqtisadi artım tempini əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir. ÜDM-in 1,7 faiz artdığı bir şəraitdə sektor üzrə 10 faizlik genişlənmə struktur transformasiyanın tədricən dərinləşdiyini göstərir. Qlobal miqyasda da oxşar tendensiya müşahidə olunur. Dünya Bankının və Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının məlumatlarına görə, rəqəmsal iqtisadiyyatın dünya ÜDM-də payı artıq 15 faizdən yuxarıdır və inkişaf etmiş ölkələrdə bu göstərici 25 faizə yaxınlaşır. Estoniya, Cənubi Koreya və Sinqapur kimi ölkələrdə İKT sektoru həm məhsuldarlıq artımının, həm də ixrac gəlirlərinin əsas mənbələrindən birinə çevrilib.

Azərbaycanda 2,2 faizlik pay hələlik orta qlobal göstəricidən aşağıdır, lakin artım tempi sektorun potensialının geniş olduğunu göstərir. İnformasiya texnologiyaları xidmətləri, proqram təminatı, telekommunikasiya və rəqəmsal platformalar iqtisadiyyatın digər sahələrində də əlavə dəyər yaradır. Rəqəmsal həllərin tətbiqi sənaye, maliyyə, logistika və dövlət xidmətlərində əməliyyat xərclərini azaldır, şəffaflığı və sürəti artırır. Bu isə dolayı təsir kanalları vasitəsilə ümumi məhsuldarlığa müsbət təsir göstərir.

Qlobal texnoloji bazarda süni intellekt, bulud texnologiyaları və böyük məlumat analitikası kimi istiqamətlər əsas böyümə drayverlərinə çevrilib. 2025-ci il üzrə beynəlxalq konsaltinq şirkətlərinin hesabatları göstərir ki, süni intellekt tətbiqləri yaxın on ildə qlobal iqtisadiyyata trilyonlarla dollar əlavə dəyər qazandıra bilər. Bu kontekstdə yerli İKT sektorunun genişlənməsi yalnız daxili bazarın deyil, həm də ixrac yönümlü xidmətlərin inkişafı baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Sektorun ÜDM-də payının artması üçün iki əsas şərt ön plana çıxır. Birincisi, insan kapitalının gücləndirilməsi və yüksək ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlanmasıdır. İkincisi isə innovasiya mühitinin genişləndirilməsi və startap ekosisteminin dəstəklənməsidir. Rəqəmsal iqtisadiyyatın xüsusiyyəti ondadır ki, ilkin investisiya xərcləri nisbətən aşağı, miqyas effekti isə yüksəkdir. Bu baxımdan düzgün institusional çərçivə və infrastruktur təminatı sektorun sürətli böyüməsini stimullaşdıra bilər.

Hazırkı artım tempi göstərir ki, İKT artıq yalnız köməkçi sahə deyil, iqtisadiyyatın strukturunda müstəqil çəkisi olan istiqamətə çevrilir. Əgər bu dinamika qorunarsa, yaxın illərdə sektorun ÜDM-də payının mərhələli şəkildə yüksəlməsi mümkündür. Qlobal rəqəmsallaşma prosesləri fonunda Azərbaycanın İKT sektorunda qeydə alınan artım iqtisadi şaxələndirmə kursu ilə uzlaşan real göstərici kimi qiymətləndirilə bilər.

AzNews.az