Bu ilin yanvar ayında Azərbaycanın informasiya və rabitə sektoruna 74,3 milyon manat investisiya yönəldilib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,3 dəfə çoxdur və sektorun ölkə üzrə ümumi investisiya qoyuluşunda payı 5,3 faizə yüksəlib. Eyni zamanda, illik müqayisədə 2025-ci ildə sektora yatırılan ümumi investisiyanın 373,6 milyon manat təşkil etməsi və bunun 2024-cü illə müqayisədə 46,7 faiz azalması diqqət çəkir. Rəqəmlər bir tərəfdən qısamüddətli artımı, digər tərəfdən isə illik bazada dalğalanmanı göstərir.
Qlobal səviyyədə informasiya və kommunikasiya texnologiyaları sektoru investisiya baxımından ən dinamik istiqamətlərdən biri olaraq qalır. İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının məlumatlarına görə, üzv ölkələrdə İKT-yə yönələn investisiyalar son illərdə ümumi əsas kapital qoyuluşunun orta hesabla 10–15 faizini təşkil edir. Xüsusilə 5G şəbəkələrinin qurulması, bulud infrastrukturunun genişlənməsi və məlumat mərkəzlərinin yaradılması kimi istiqamətlər investisiya strukturunda əsas paya malikdir. Qlobal miqyasda rəqəmsal iqtisadiyyatın dünya ÜDM-də payı artıq 15 faizdən yuxarı qiymətləndirilir və artım tempinin ənənəvi sahələri üstələdiyi müşahidə olunur.
Azərbaycan üzrə yanvar ayında qeydə alınan 2,3 dəfəlik artım sektorun investisiya cəlbediciliyinin gücləndiyini göstərir. Bu dinamikanın arxasında bir neçə faktor dayanır. İlk növbədə, rəqəmsal infrastrukturun modernləşdirilməsi və genişzolaqlı internet şəbəkəsinin əhatə dairəsinin artırılması kimi layihələr kapital tutumlu xarakter daşıyır. Bundan əlavə, rəqəmsal dövlət xidmətlərinin inkişafı, data mərkəzlərinin qurulması və texnoloji parkların genişləndirilməsi investisiya axınını stimullaşdıran əsas amillərdir. İnformasiya və rabitə sektorunun ümumi investisiyalarda 5,3 faizlik paya çatması isə iqtisadiyyatın strukturunda bu sahənin nisbi çəkisinin artdığını göstərir.
Digər tərəfdən, illik göstəricidə 46,7 faizlik azalma investisiya proseslərinin mərhələli xarakter daşıdığını ehtimal etməyə əsas verir. İKT sektorunda iri layihələr adətən müəyyən illərdə pik həddə çatır, növbəti mərhələdə isə əsas xərclər azalır və istismar dövrü başlayır. Qlobal praktikada da oxşar dinamika müşahidə olunur. Məsələn, Avropa İttifaqında 5G infrastrukturuna kütləvi investisiyalar 2021–2023-cü illərdə yüksək səviyyədə olmuş, sonrakı mərhələdə isə artım tempi nisbətən sabitləşmişdir. Bu baxımdan, illik azalma struktur zəifləmədən daha çox investisiya siklinin fazası ilə əlaqəli ola bilər.
Rəqəmsal sektora yönələn investisiyaların iqtisadi təsiri yalnız birbaşa əlavə dəyər yaradılması ilə məhdudlaşmır. İnformasiya və rabitə infrastrukturu digər sahələrdə məhsuldarlığın artımını sürətləndirir, əməliyyat xərclərini azaldır və yeni biznes modellərinin formalaşmasına şərait yaradır. Dünya Bankının hesablamalarına əsasən, genişzolaqlı internetin əhatə dairəsinin 10 faiz artması uzunmüddətli perspektivdə ÜDM artımına orta hesabla 1–1,5 faiz əlavə təsir göstərə bilir. Bu baxımdan, sektor üzrə investisiya göstəriciləri yalnız texnoloji deyil, makroiqtisadi baxımdan da əhəmiyyətlidir.
Hazırkı rəqəmlər göstərir ki, informasiya və rabitə sektoru kapital yönümlü inkişaf mərhələsindədir və investisiya həcmləri dalğalanma nümayiş etdirsə də, struktur baxımından prioritet sahə kimi mövqeyini qoruyur. Qlobal rəqəmsallaşma proseslərinin sürətləndiyi bir dövrdə infrastrukturun yenilənməsi və texnoloji transformasiya investisiya gündəliyində əsas istiqamətlərdən biri olaraq qalacaq. Mövcud tendensiyalar sektorun orta və uzunmüddətli perspektivdə iqtisadi artımın mühüm dayaqlarından biri kimi formalaşdığını göstərir.
AzNews.az