Naxçıvan Muxtar Respublikasında sənaye istehsalının artması region iqtisadiyyatında real sektorun aktivliyinin gücləndiyini göstərən mühüm göstəricilərdən biridir. Rəsmi statistikaya görə, 2025-ci ilin yanvar-fevral aylarında muxtar respublikada 84,5 milyon manat dəyərində sənaye məhsulu istehsal olunub ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 17,8 % çoxdur. İstehsalın 80,8 %-i malların, 19,2 %-i isə xidmətlərin payına düşür. Struktur baxımından sənaye məhsulunun 76,5 %-i emal sənayesində, 21,9 %-i elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı sektorunda, 1,6 %-i isə su təchizatı və tullantıların emalı sahəsində formalaşıb.
Bu dinamika region sənayesində emal sektorunun əsas hərəkətverici qüvvə olduğunu göstərir. Emal sənayesi istehsal zəncirində daha yüksək əlavə dəyər yaradan sahə hesab olunur və iqtisadiyyatın struktur dayanıqlığını artıran əsas faktorlardan biri kimi qiymətləndirilir. Qlobal iqtisadi təcrübə göstərir ki, xammalın yalnız hasilatı ilə kifayətlənməyən, onu emal edən və hazır məhsula çevirən regionlarda iqtisadi aktivlik daha sabit və uzunmüddətli olur. Naxçıvanda sənaye məhsulunun böyük hissəsinin məhz emal sektorunda formalaşması region iqtisadiyyatında bu modelin artıq müəyyən səviyyədə formalaşdığını göstərir.
Sənaye strukturunda enerji sektorunun mühüm paya malik olması da diqqət çəkir. Elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalının ümumi sənaye məhsulunda 21,9 % paya sahib olması sənaye və infrastruktur layihələrinin enerji təminatının genişləndirildiyini göstərir. Enerji istehsalı və təchizatı sənaye istehsalının dayanıqlılığını təmin edən əsas komponentlərdən biridir. Qlobal sənaye inkişaf modellərində də enerji infrastrukturu güclü olan regionların istehsal potensialının daha sürətlə genişləndiyi müşahidə olunur.
Region iqtisadiyyatında emal sənayesinin üstün mövqeyi həm də yerli resurslardan istifadə imkanlarının geniş olduğunu göstərir. Qida sənayesi, tikinti materialları, kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı və yüngül sənaye kimi sahələr Naxçıvanın sənaye strukturunda əsas istiqamətlərdən hesab olunur. Bu sektorlar həm yerli xammal bazasına əsaslanır, həm də daxili bazarın tələbatını ödəmək baxımından mühüm rol oynayır. Belə model region iqtisadiyyatının idxaldan asılılığının müəyyən dərəcədə azalmasına və yerli istehsalın genişlənməsinə şərait yaradır.
Sənaye istehsalında qeydə alınan artım regional iqtisadi inkişafın ümumi strukturuna da müsbət təsir göstərir. Dünyanın bir çox ölkələrində regionların iqtisadi inkişafı məhz sənaye və emal müəssisələrinin genişlənməsi ilə bağlıdır. Bu müəssisələr yeni iş yerlərinin yaradılmasına, logistika və xidmət sektorunun inkişafına, həmçinin daxili bazarın genişlənməsinə təkan verir. Naxçıvanda müşahidə olunan istehsal artımı da regionun iqtisadi aktivliyinin yüksəldiyini və real sektorun genişləndiyini göstərən mühüm göstəricilərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Digər mühüm məqam sənaye istehsalının struktur balansıdır. Emal sektorunun yüksək payı ilə yanaşı enerji və kommunal xidmət sahələrinin də sənaye statistikalarında yer alması istehsal və infrastruktur arasında qarşılıqlı əlaqənin formalaşdığını göstərir. Bu isə regional iqtisadi modelin yalnız bir sahədən deyil, bir neçə sektorun paralel inkişafından formalaşdığını göstərən vacib iqtisadi indikator hesab olunur.
İlin ilk aylarında qeydə alınan 17,8 %-lik artım sənaye sektorunun region iqtisadiyyatında aparıcı rolunu qoruduğunu göstərir. Emal sənayesinin dominant mövqeyi, enerji sektorunun stabil payı və istehsalın ümumi artım tempi Naxçıvanda sənaye fəaliyyətinin genişlənməsinin davam etdiyini göstərən əsas iqtisadi göstəricilər kimi qiymətləndirilə bilər. Bu dinamika regional iqtisadiyyatın real sektor üzərində qurulan inkişaf modelinin möhkəmləndiyini və istehsal potensialının tədricən genişləndiyini nümayiş etdirir.
AzNews.az