Qlobal media bazarında diqqət çəkən yeni statistikaya görə, video platforması YouTube ötən il 62 milyard dollar gəlir əldə edərək ənənəvi media nəhəngi The Walt Disney Companyni geridə qoyub və gəlir həcminə görə dünyanın ən böyük media şirkətinə çevrilib. Platformanın reklam gəliri 40,4 milyard dollar təşkil edib ki, bu göstərici bir sıra iri media qruplarının ümumi reklam gəlirlərini də üstələyir. Hazırda təxminən 2,5 milyard aktiv istifadəçiyə malik olan platformanın 10 milyona yaxın televiziya xidmət abunəçisi var və onun bazar dəyəri 500–560 milyard dollar intervalında qiymətləndirilir.
Bu göstəricilər qlobal media sənayesində struktur dəyişikliklərinin artıq yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Uzun illər ərzində kino studiyaları, televiziya şəbəkələri və kabel kanalları kimi ənənəvi modellər media bazarının əsas gəlir mənbəyi hesab olunurdu. Lakin son onillikdə rəqəmsal platformalar istifadəçi davranışını və reklam bazarını köklü şəkildə dəyişdirib. Video məzmunun internet üzərindən istehlakının artması nəticəsində auditoriya tədricən televiziya və kabel yayımından rəqəmsal platformalara yönəlir. Bu dəyişiklik media gəlirlərinin strukturuna da birbaşa təsir göstərir.
YouTubeun uğurunun əsas səbəblərindən biri platformanın kontent istehsalı modelidir. Ənənəvi media şirkətlərində məzmun əsasən studiyalar tərəfindən istehsal edilir və bu proses yüksək maliyyə xərcləri tələb edir. Rəqəmsal platforma modeli isə istifadəçilərin özlərinin kontent istehsal etdiyi ekosistem üzərində qurulub. Bu yanaşma həm istehsal xərclərini aşağı salır, həm də kontent müxtəlifliyini kəskin şəkildə artırır. Nəticədə platforma milyonlarla yaradıcı kontent müəllifi ilə geniş media ekosistemi formalaşdırır.
Reklam bazarı da bu transformasiyanın əsas iqtisadi hərəkətverici qüvvələrindən biridir. Rəqəmsal platformalar istifadəçi davranışını daha dəqiq analiz etmək imkanı yaratdığı üçün reklam yerləşdirməsi daha hədəfli və effektiv olur. Bu model marketinq büdcələrinin böyük hissəsinin televiziya reklamından rəqəmsal platformalara yönəlməsinə səbəb olub. Reklam verənlər üçün istifadəçi məlumatlarına əsaslanan analitika və ölçülə bilən nəticələr media investisiyalarının səmərəliliyini artırır.
Qlobal media bazarında digər diqqət çəkən tendensiya platformaların çoxşaxəli xidmət modelinə keçməsidir. Məsələn, YouTube yalnız video paylaşım saytı kimi fəaliyyət göstərmir, həm də canlı yayım, televiziya paketləri, premium abunəlik və musiqi xidmətləri kimi əlavə gəlir mənbələri formalaşdırır. Bu model rəqəmsal platformaların gəlir strukturunu şaxələndirərək onları klassik media şirkətlərindən fərqli biznes modelinə sahib edir.
Ənənəvi media nəhəngləri də bu transformasiyaya uyğunlaşmağa çalışır. The Walt Disney Company, Paramount Global, NBCUniversal və Warner Bros. Discovery kimi şirkətlər son illərdə rəqəmsal platformalara və onlayn yayım xidmətlərinə böyük investisiyalar yatırırlar. Bununla belə, rəqəmsal platformaların auditoriya miqyası və reklam texnologiyaları üstünlük yaratmağa davam edir.
Media sənayesində baş verən bu dəyişikliklər kontentin istehsalı və yayılması modelinin köklü şəkildə transformasiya olunduğunu göstərir. Rəqəmsal platformaların geniş auditoriya bazası və texnoloji imkanları yeni iqtisadi ekosistem formalaşdırır. Bu modeldə istifadəçi həm kontent istehsalçısı, həm də istehlakçı rolunu eyni anda oynayır və nəticədə media bazarının strukturu daha açıq və dinamik olur.
Mövcud statistika göstərir ki, rəqəmsal video platformalarının iqtisadi çəkisi artmaqda davam edir. Reklam bazarının rəqəmsallaşması, mobil cihazların geniş yayılması və video kontentə qlobal tələbatın artması bu sektorun gələcəkdə də media sənayesinin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalacağını göstərən əsas iqtisadi göstəricilərdən hesab olunur.
AzNews.az