Bu ilin əvvəlindən Azərbaycanda yumurta ixracı müvəqqəti olaraq dayandırılıb və yerli istehsal tam şəkildə daxili tələbatın təmin edilməsinə yönəldilib. Sektor nümayəndələrinin açıqlamalarına görə, bu fasilə daimi xarakter daşımır və yaxın aylarda yeni ixrac müqavilələrinin icrasına başlanması planlaşdırılır. Bildirilir ki, ABŞ və Körfəz ölkələri ilə imzalanmış müqavilələr çərçivəsində ixracın mərhələli şəkildə bərpası gözlənilir. Statistik göstəricilər isə göstərir ki, ötən il ölkədə yumurta istehsalı 2,34 milyard ədədə yaxın olub və əvvəlki illə müqayisədə müəyyən artım qeydə alınıb. Həmin dövrdə 100 milyondan çox yumurta ixrac edilib və bu satışlardan 10 milyondan artıq ABŞ dolları həcmində valyuta gəliri əldə olunub.
Yumurta istehsalı qlobal ərzaq bazarında strateji əhəmiyyətə malik kənd təsərrüfatı sahələrindən biri hesab olunur. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının məlumatlarına görə, dünyada hər il 1,3 trilyondan çox yumurta istehsal edilir və bu məhsul həm qida təhlükəsizliyi, həm də heyvandarlıq sektorunun dayanıqlılığı baxımından əsas komponentlərdən sayılır. Çin, ABŞ, Hindistan və Braziliya kimi ölkələr bu sahədə əsas istehsalçılar hesab olunsa da, regional bazarlarda orta ölçülü istehsalçı ölkələrin də rolu getdikcə artır. Xüsusilə yaxın regionlara yönəlmiş ixrac modeli bir çox ölkələr üçün daha effektiv iqtisadi mexanizm kimi formalaşıb.
Azərbaycanın yumurta istehsalında daxili tələbatın təmin olunması prioritet istiqamətlərdən biri hesab edilir. Sektor üzrə mövcud istehsal güclərinin əvvəlcə ölkədaxili bazarı sabit şəkildə təmin etməsi aqrar siyasətin əsas prinsiplərindən biridir. Statistik məlumatlar göstərir ki, son illərdə ölkədə quşçuluq müəssisələrinin modernləşdirilməsi və istehsal infrastrukturunun genişləndirilməsi nəticəsində məhsuldarlıq tədricən artır. Bu isə daxili bazarın təmin olunması ilə yanaşı, müəyyən həcmdə ixrac imkanlarının formalaşmasına şərait yaradır.
İxracın müvəqqəti dayanmasının əsas səbəblərindən biri regional bazarlarda geosiyasi və logistika faktorlarının təsiri ilə bağlıdır. Xüsusilə Yaxın Şərq regionunda baş verən siyasi və hərbi gərginliklər ərzaq ticarətinin logistikasına təsir göstərir. Bu baxımdan ixrac müqavilələrinin icrasının müəyyən müddət gecikməsi beynəlxalq ərzaq bazarlarında tez-tez rast gəlinən haldır. Bununla yanaşı, ABŞ kimi yeni bazarlarla müqavilələrin bağlanması Azərbaycanın quşçuluq məhsullarının beynəlxalq standartlara uyğunluğunu və rəqabət qabiliyyətini göstərən mühüm amil kimi qiymətləndirilir.
Digər diqqət çəkən məqam ixrac coğrafiyasının tədricən genişlənməsidir. Son illərdə Azərbaycanın yumurta ixrac etdiyi ölkələrin siyahısına BƏƏ, Qətər, ABŞ və İraqla yanaşı Afrika və Asiya regionlarından bir sıra dövlətlərin də əlavə olunması sektorun yeni bazarlara inteqrasiya imkanlarını artırır. Bu isə kənd təsərrüfatı məhsullarının beynəlxalq ticarətində diversifikasiya strategiyasının formalaşdığını göstərir.
Bununla yanaşı, bəzi regionlarda proteksionist siyasətin mövcudluğu ixrac imkanlarını müəyyən dərəcədə məhdudlaşdırır. Mərkəzi Asiya ölkələrində quşçuluq sektorunun dövlət dəstəyi ilə qorunması yerli istehsalçıların bazar mövqelərini gücləndirir və xarici məhsullar üçün müəyyən baryerlər yaradır. Qlobal aqrar ticarətdə bu cür proteksionist mexanizmlər geniş yayılmış praktika hesab olunur və bir çox ölkələr daxili istehsalın qorunması məqsədilə oxşar siyasətlər həyata keçirir.
Ümumilikdə statistika və sektor üzrə mövcud dinamika göstərir ki, Azərbaycanda yumurta istehsalı daxili tələbatı təmin edən sabit aqrar sahələrdən biri kimi formalaşıb. Eyni zamanda ixracın mərhələli şəkildə genişlənməsi kənd təsərrüfatı məhsullarının beynəlxalq bazarlarda mövqeyinin möhkəmlənməsi baxımından əlavə iqtisadi imkanlar yaradır. Yeni bazarlarla bağlanan müqavilələr və ixrac coğrafiyasının genişlənməsi isə ölkənin aqrar ixrac portfelinin diversifikasiyası prosesinin davam etdiyini göstərən mühüm iqtisadi tendensiya kimi qiymətləndirilə bilər.
AzNews.az