Bu ilin ilk iki ayında Azərbaycan Türkiyədən 7,94 milyon ABŞ dolları dəyərində sement, şüşə, keramika və torpaq məmulatları idxal edib. Rəsmi statistikaya görə, bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 17,3 faiz çoxdur. Təkcə fevral ayında Türkiyədən Azərbaycana 3,5 milyon dollardan artıq dəyərdə bu kateqoriyaya daxil olan tikinti materialları ixrac olunub və illik müqayisədə artım 2,4 faiz təşkil edib. Ümumilikdə isə Türkiyənin sement, şüşə və keramika məhsulları üzrə qlobal ixracı ilin ilk iki ayında 653,9 milyon dollara çataraq 2,6 faiz artım nümayiş etdirib.
Tikinti materialları üzrə idxal dinamikası adətən ölkədə tikinti sektorunun və infrastruktur layihələrinin aktivliyi ilə birbaşa əlaqələndirilir. Azərbaycanda son illərdə urbanizasiya proseslərinin sürətlənməsi, yaşayış fondunun genişləndirilməsi və yeni sənaye layihələrinin həyata keçirilməsi tikinti materiallarına tələbatın sabit qalmasına səbəb olur. Sement, keramika və şüşə məhsulları isə tikinti sektorunda ən çox istifadə olunan əsas material qruplarından sayılır. Bu səbəbdən belə məhsullar üzrə idxalın artması daxili tikinti bazarının aktivliyini əks etdirən iqtisadi indikatorlardan biri kimi qiymətləndirilir.
Türkiyənin bu sahədə Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri olması təsadüfi deyil. Türkiyə tikinti materialları sənayesində Avrasiya regionunun ən böyük istehsalçılarından hesab olunur. Xüsusilə keramika, şüşə və sement məhsulları üzrə Türkiyə şirkətləri beynəlxalq bazarlarda geniş paya malikdir. Dünya ticarəti statistikasına görə, Türkiyə keramika və tikinti materialları ixracında Avropa və Yaxın Şərq bazarlarında əsas təchizatçılardan biri kimi çıxış edir. Coğrafi yaxınlıq, logistika xərclərinin nisbətən aşağı olması və mövcud ticarət əlaqələri Azərbaycanın da bu bazardan geniş istifadə etməsini şərtləndirən amillər sırasındadır.
Digər tərəfdən qlobal tikinti materialları bazarında son illərdə müəyyən struktur dəyişiklikləri müşahidə olunur. Pandemiya dövründən sonra bir çox ölkələrdə infrastruktur və tikinti layihələrinin yenidən aktivləşməsi sement və keramika kimi məhsullara tələbatı artırıb. Beynəlxalq bazarda enerji qiymətlərinin dəyişməsi isə bu məhsulların istehsal xərclərinə birbaşa təsir göstərir. Sement və şüşə sənayesi yüksək enerji tələb edən sahələrdən olduğu üçün istehsalın böyük hissəsi enerji resurslarına çıxışı və logistika üstünlüyü olan ölkələrdə cəmləşir.
Azərbaycan üçün Türkiyədən idxal edilən tikinti materialları daxili bazarın təchizatının şaxələndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Yerli istehsal müəssisələri müəyyən məhsul qruplarında tələbatın bir hissəsini təmin etsə də, geniş tikinti layihələri zamanı əlavə idxal imkanları bazarın balansını qorumağa kömək edir. Bu model bir çox ölkələrdə tətbiq olunan praktik yanaşmadır və tikinti sektorunun fasiləsiz fəaliyyətini təmin edən iqtisadi mexanizmlərdən biri hesab olunur.
Türkiyənin bu məhsullar üzrə qlobal ixrac strukturuna baxdıqda ABŞ, İtaliya və Almaniya kimi inkişaf etmiş bazarların əsas alıcılar arasında olması da diqqət çəkir. Bu fakt Türkiyə tikinti materiallarının beynəlxalq rəqabət qabiliyyətinə malik olduğunu göstərir. Belə bir istehsal bazasından idxalın artması Azərbaycan üçün həm keyfiyyət, həm də logistika baxımından əlverişli ticarət modelinin formalaşmasına imkan yaradır.
Mövcud statistika göstərir ki, tikinti materialları üzrə idxalın artması ölkədə infrastruktur və tikinti sektorunun iqtisadi aktivliyini əks etdirən proseslərin davam etdiyini göstərir. Eyni zamanda regional ticarət əlaqələrinin güclənməsi və logistika marşrutlarının genişlənməsi bu məhsulların tədarükündə Türkiyə ilə iqtisadi əməkdaşlığın gələcəkdə də mühüm rol oynayacağını göstərən tendensiya kimi qiymətləndirilə bilər.
AzNews.az