Tbilisi prospektində tıxaclara qarşı həll necə işləyəcək? - ŞƏRH

17 Mart 2026 23:30 (UTC+04:00)

Bakının əsas nəqliyyat arteriyalarından biri olan Tbilisi prospektinin Həsən Əliyev və Şəfayət Mehdiyev küçələri ilə kəsişməsində yeni yol-nəqliyyat layihəsinə start verilir. Layihə çərçivəsində sola dönən nəqliyyat vasitələri üçün axından ayrılmış “cib” tipli zolaqlar yaradılacaq, nizamlanmayan hərəkət sistemi ləğv edilərək yeni işıqforlar quraşdırılacaq və nəticədə yolun buraxıcılıq qabiliyyəti artırılacaq. Bu dəyişikliklər 2025–2030-cu illər üzrə Dövlət Proqramının tərkib hissəsi kimi Bakı-Sumqayıt dəhlizində həyata keçirilir.

Müasir şəhər nəqliyyat planlaşdırılmasında əsas məqsəd mövcud infrastrukturun optimallaşdırılması yolu ilə sıxlığın azaldılması və hərəkətin davamlılığının təmin olunmasıdır. Dünyanın bir çox iri şəhərlərində tətbiq edilən “cib” tipli zolaqlar və ayrıca dönmə xətləri, xüsusilə pik saatlarda yaranan tıxacların aradan qaldırılmasında effektiv vasitə hesab olunur. Məsələn, Avropa və Asiya şəhərlərində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, bu cür mikro-səviyyəli yol həlləri kəsişmələrdə gecikmə müddətini orta hesabla 15-25 faiz azalda bilir. Bu yanaşma nəqliyyat axınlarının bir-birinə mane olmadan paralel şəkildə hərəkət etməsinə şərait yaradır.

Bakıda qeyd olunan kəsişmə uzun müddətdir yüksək nəqliyyat sıxlığı ilə seçilən nöqtələrdən biri hesab olunur. Xüsusilə sola dönən nəqliyyat vasitələrinin ümumi axını ləngitməsi tıxacın əsas səbəblərindən biri kimi qiymətləndirilirdi. Yeni layihə bu problemi texniki baxımdan hədəfləyir və nəqliyyat axınını funksional şəkildə bölməklə daha səmərəli idarəetməni təmin etməyi qarşıya qoyur. Eyni zamanda, işıqforların quraşdırılması ilə hərəkətin növbəliliyi və təhlükəsizlik səviyyəsi artırılacaq ki, bu da həm sürücülər, həm də piyadalar üçün risklərin azalmasına xidmət edir.

Bu tip layihələrin iqtisadi təsiri də diqqətəlayiqdir. Nəqliyyat sıxlığının azalması yanacaq sərfiyyatının və vaxt itkisinin minimuma enməsi ilə nəticələnir. Beynəlxalq hesablamalara görə, iri şəhərlərdə tıxacların azalması ümumi iqtisadi səmərəliliyə birbaşa təsir göstərərək məhsuldarlığın artmasına səbəb olur. Bakıda da bu kimi lokal, lakin sistemli həllərin tətbiqi uzunmüddətli perspektivdə şəhər iqtisadiyyatının effektivliyini artıran amillərdən biri kimi çıxış edir.

Digər tərəfdən, layihənin Bakı-Sumqayıt dəhlizi üzrə həyata keçirilməsi regional nəqliyyat inteqrasiyası baxımından da əhəmiyyətlidir. Bu istiqamət ölkənin ən intensiv hərəkət axınlarından birini təşkil edir və burada həyata keçirilən hər bir optimallaşdırma ümumi nəqliyyat sisteminin dayanıqlığını gücləndirir. Bu, həm gündəlik sərnişin daşımalarında, həm də logistika və yükdaşımada operativliyi artıran faktor kimi çıxış edir.

Nəticə etibarilə, Tbilisi prospektində həyata keçirilən bu layihə sadəcə lokal yol yenilənməsi deyil, şəhər nəqliyyatının idarə olunmasında daha çevik və müasir yanaşmanın tətbiqidir. Qlobal təcrübəyə uyğun olaraq həyata keçirilən bu dəyişikliklər nəqliyyat axınlarının optimallaşdırılması, təhlükəsizliyin artırılması və şəhər mühitinin funksionallığının yüksəldilməsi baxımından praktik nəticələr vəd edir.

AzNews.az