Bu ilin yanvar ayında Azərbaycan 1 milyon ABŞ dolları dəyərində 309 ton kolbasa idxal edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə dəyər baxımından cüzi azalma, kəmiyyət baxımından isə nəzərəçarpacaq daralma deməkdir. İdxalın əsas hissəsi əvvəlki illərdə olduğu kimi Rusiyanın payına düşsə də, Belarus, Türkiyə və Almaniya üzrə artım dinamikası diqqət çəkir.
Qlobal ərzaq bazarında son illərdə müşahidə olunan əsas tendensiya emal olunmuş ət məhsullarına tələbin struktur baxımından dəyişməsidir. OECD və FAO-nun birgə hesabatlarına görə, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə ət məhsullarına ümumi tələbat artsa da, istehlakçılar daha çox yerli istehsala və daha qısa tədarük zəncirinə üstünlük verməyə başlayır. Bu kontekstdə Azərbaycanın kolbasa idxalında kəmiyyət üzrə 30 faiz azalma daxili istehsalın güclənməsi və bazarın qismən substitusiyası ilə əlaqələndirilə bilər. Yerli istehsalın genişlənməsi idxaldan asılılığın tədricən azalmasına şərait yaradır ki, bu da ərzaq təhlükəsizliyi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Statistik göstəricilərdə Rusiyadan idxalın həm dəyər, həm də kəmiyyət üzrə azalması tədarük strukturunda dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Əvvəlki ildə idxalın 80 faizdən çoxunun bu ölkənin payına düşməsi bazarın yüksək konsentrasiyalı olduğunu göstərirdi. Cari ildə bu payın azalması isə diversifikasiya meylinin gücləndiyini göstərir. Belarusdan idxalın artması daha münasib qiymət və logistika baxımından alternativ marşrutların aktivləşməsi ilə izah oluna bilər. Türkiyə və Almaniya üzrə kəskin artım isə bazarda daha yüksək keyfiyyətli və premium seqment məhsullarına marağın artdığını göstərir. Xüsusilə Almaniyadan idxalın dəyər ifadəsində dəfələrlə artması bu seqmentdə spesifik tələbin formalaşdığını göstərir.
Qlobal bazarda ət məhsulları sektoruna təsir edən digər mühüm amil xammal və istehsal xərclərinin artmasıdır. Son illərdə yem bazarında qiymətlərin yüksəlməsi, enerji və logistika xərclərinin artımı emal olunmuş ət məhsullarının qiymətlərinə birbaşa təsir edib. Bu baxımdan, idxalın dəyər üzrə nisbətən sabit qalması, lakin kəmiyyətin azalması daha yüksək qiymət mühitində daha az həcmdə alışların həyata keçirildiyini göstərir. Bu tendensiya istehlakçı davranışında optimallaşma və alternativ məhsullara yönəlmə ilə də əlaqələndirilir.
İdxal coğrafiyasına yeni ölkələrin əlavə olunması və mövcud tərəfdaşlar üzrə pay bölgüsünün dəyişməsi Azərbaycanın ərzaq təchizatında daha çevik modelə keçdiyini göstərir. Bu yanaşma qlobal tədarük zəncirlərində baş verən dalğalanmalar fonunda risklərin bölüşdürülməsi baxımından mühüm hesab olunur. Eyni zamanda, regional istehsalçılarla əməkdaşlığın genişlənməsi nəqliyyat xərclərinin optimallaşdırılmasına və daha stabil təchizatın təmin olunmasına imkan yaradır.
Kolbasa idxalındakı azalma yalnız bazarın daralması kimi deyil, struktur transformasiyası kimi qiymətləndirilə bilər. Mövcud dinamika göstərir ki, Azərbaycan bazarı tədricən daha balanslı və çoxşaxəli təchizat modelinə keçir. Bu proses həm daxili istehsalın stimullaşdırılması, həm də idxalın keyfiyyət və çeşid baxımından optimallaşdırılması ilə müşayiət olunur.
AzNews.az