İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən “Dongfeng-İmprotex AZ Agro” MMC-nin qeydiyyata alınması Azərbaycanda kənd təsərrüfatı texnikasının yerli istehsalına yönəlmiş yeni mərhələnin başlanğıcını göstərir. Nizamnamə kapitalının 1 milyon ABŞ dolları olması və layihənin Çin tərəfdaşlığı ilə həyata keçirilməsi bu təşəbbüsün həm investisiya, həm də texnologiya transferi baxımından strateji xarakter daşıdığını göstərir. Şirkətin yaradılması ötən il Azərbaycan və Çin arasında əldə olunan razılaşmaların praktik müstəviyə keçdiyini təsdiqləyir.
Qlobal miqyasda kənd təsərrüfatının mexanikləşmə səviyyəsi ölkələrin ərzaq təhlükəsizliyi və məhsuldarlıq göstəriciləri ilə birbaşa əlaqəlidir. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının məlumatlarına əsasən, inkişaf etmiş ölkələrdə hər 1000 hektar torpaq sahəsinə düşən traktor sayı inkişaf etməkdə olan ölkələrlə müqayisədə bir neçə dəfə yüksəkdir. Bu fərq məhsuldarlıqda 2-3 dəfə üstünlük yaradır. Azərbaycan isə son illərdə aqrar sahəyə dövlət dəstəyi və subsidiyalar hesabına mexanikləşmə səviyyəsini artırsa da, texnikanın böyük hissəsi idxaldan asılı olaraq qalır. Yerli istehsalın qurulması bu asılılığın tədricən azalmasına yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilə bilər.
Çin kənd təsərrüfatı texnikası bazarında dünyanın ən böyük istehsalçılarından biridir. Son on ildə bu ölkədə traktor istehsalı 2 milyondan çox vahid səviyyəsində stabilləşib və ixrac coğrafiyası genişlənib. Çin şirkətlərinin xarici bazarlarda istehsal sahələri qurması isə daha çox logistika xərclərinin optimallaşdırılması və regional bazarlara yaxınlaşmaq məqsədi daşıyır. Azərbaycan bu baxımdan Cənubi Qafqaz və Orta Asiya üçün potensial istehsal və distribusiya mərkəzi kimi diqqət çəkir.
Layihənin iqtisadi təsiri yalnız texnika istehsalı ilə məhdudlaşmır. Yerli istehsalın təşkili əlavə dəyər zəncirinin formalaşmasına, ehtiyat hissələrinin istehsalına və servis xidmətlərinin inkişafına təkan verə bilər. Bu isə həm məşğulluğun artması, həm də kənd təsərrüfatında texniki xidmətlərin əlçatanlığının yüksəlməsi ilə nəticələnə bilər. Eyni zamanda, istehsalın lokallaşdırılması valyuta axınının ölkə daxilində qalmasına və idxal xərclərinin optimallaşdırılmasına şərait yaradır.
Bununla yanaşı, belə layihələrin effektivliyi bir neçə əsas amildən asılıdır. Texnologiya transferinin real səviyyəsi, yerli kadrların hazırlanması, istehsalın mərhələli şəkildə lokallaşdırılması və daxili bazarda rəqabət qabiliyyətinin qorunması əsas determinantlar sırasındadır. Əgər istehsal yalnız montaj səviyyəsində qalarsa, iqtisadi təsirin dərinliyi məhdud ola bilər. Əksinə, komponent istehsalının və mühəndislik bazasının inkişafı uzunmüddətli dayanıqlılıq yarada bilər.
Regional kontekstdə bu təşəbbüs Azərbaycanın aqrar sənaye mərkəzi kimi mövqeyini gücləndirə bilər. Xüsusilə Mərkəzi Asiya və Qafqaz ölkələrində kənd təsərrüfatı texnikasına artan tələbat nəzərə alınarsa, ixrac potensialı formalaşa bilər. Dünya Bankının proqnozlarına görə, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə aqrar texnika bazarı növbəti illərdə illik orta hesabla 5-7 faiz artım göstərəcək. Bu dinamika yeni istehsal güclərinin bazara daxil olmasını stimullaşdırır.
Nəticə etibarilə, “Dongfeng-İmprotex AZ Agro” MMC-nin yaradılması Azərbaycan iqtisadiyyatında sənayeləşmə və aqrar sektorun modernləşdirilməsi istiqamətində paralel inkişaf modelinin formalaşdığını göstərir. Layihənin uğuru isə yalnız investisiyanın həcmi ilə deyil, onun texnoloji dərinliyi və iqtisadi inteqrasiyası ilə müəyyən olunacaq. Mövcud qlobal tendensiyalar və regional ehtiyaclar fonunda bu təşəbbüsün davamlı iqtisadi nəticələr verməsi üçün əsas şərtlər artıq formalaşma mərhələsindədir.
AzNews.az