Bakı şəhərində fəaliyyətə başlayan İllüziya Muzeyi paytaxtın mədəni və əyləncə infrastrukturuna yeni format gətirən layihə kimi diqqət çəkir. Üç mərtəbədən və 20 tematik otaqdan ibarət olan bu interaktiv məkan ziyarətçilərə vizual illüziyalar vasitəsilə fərqli təcrübə təqdim edir, eyni zamanda maarifləndirici və əyləncəli funksiyanı birləşdirir. Müxtəlif dillərdə xidmət göstərilməsi və əlavə istirahət zonalarının mövcudluğu muzeyin həm yerli, həm də xarici auditoriyaya yönəldiyini göstərir.
Son illərdə dünya üzrə muzey konsepsiyası ciddi transformasiya mərhələsinə daxil olub. Ənənəvi eksponat əsaslı yanaşma tədricən interaktiv, immersiv və texnologiya yönümlü modellərlə əvəzlənir. Bu istiqamətdə xüsusilə illüziya və təcrübə əsaslı muzeylərin sürətli artımı müşahidə olunur. Məsələn, ABŞ və Avropa bazarlarında fəaliyyət göstərən bu tip mərkəzlərdə ziyarətçi axını klassik muzeylərlə müqayisədə daha yüksək olur və sosial media paylaşım potensialı onların əlavə marketinq üstünlüyünü formalaşdırır. Müxtəlif beynəlxalq hesabatlara görə, interaktiv muzeylərdə ziyarətçilərin orta qalma müddəti ənənəvi muzeylərlə müqayisədə 30-50 faiz daha uzun olur ki, bu da əlavə xidmətlərdən əldə olunan gəlirləri artırır.
Bakı İllüziya Muzeyinin açılması bu qlobal tendensiyanın lokal bazarda da formalaşdığını göstərir. Turizm baxımından bu kimi məkanlar şəhərin qeyri-klassik cazibə nöqtələrini artıraraq turistlərin qalma müddətinə və xərclərinə təsir edir. Xüsusilə qısa müddətli şəhər səfərlərində ziyarətçilər daha çox vizual və sürətli təcrübə təqdim edən məkanlara üstünlük verirlər. Bu baxımdan illüziya muzeyləri şəhər turizmi üçün yüksək konversiya yaradan məhsul kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan Dövlət Turizm Agentliyinin son illərdə apardığı strategiyalarda da şəhər turizminin diversifikasiyası əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyən olunub və bu kimi layihələr həmin istiqaməti dəstəkləyir.
İqtisadi aspektdən yanaşdıqda, belə mərkəzlər yalnız bilet satışından gəlir əldə etmir. Əlavə olaraq suvenir satışları, foto və video xidmətləri, kafe və tədbir imkanları kimi yan gəlir mənbələri formalaşır. Qlobal praktikada interaktiv muzeylərin ümumi gəlirlərinin 25-40 faizi məhz əlavə xidmətlər hesabına təmin olunur. Bu isə biznes modelinin daha dayanıqlı və risklərə qarşı davamlı olmasına şərait yaradır.
Eyni zamanda, bu tip məkanların rəqəmsal dövrdə sosial media ilə sinerjisi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Vizual cəlbedicilik və fərqli kontent yaratmaq imkanı ziyarətçilərin könüllü şəkildə platformalarda paylaşım etməsinə səbəb olur. Bu isə reklam xərclərini optimallaşdırmaqla yanaşı, daha geniş auditoriyaya çatmağa imkan verir. Bakı kimi dinamik inkişaf edən şəhərlərdə bu faktor xüsusilə əhəmiyyətlidir, çünki gənc auditoriya və turist seqmenti məhz bu tip təcrübə əsaslı məkanlara daha yüksək maraq göstərir.
Bununla yanaşı, bazarın uzunmüddətli inkişafı üçün kontentin davamlı yenilənməsi və innovativ yanaşmaların tətbiqi vacib amil kimi çıxış edir. Qlobal təcrübə göstərir ki, bu tip məkanlarda ziyarətçi marağının saxlanılması üçün ekspozisiyaların periodik yenilənməsi və mövsümi tematik dəyişikliklər həyata keçirilir. Əks halda ilkin maraq dalğasından sonra ziyarətçi axınında azalma riski yaranır.
Ümumilikdə, Bakı İllüziya Muzeyi şəhərin mədəni və turizm ekosistemində yeni seqmentin formalaşmasına töhfə verə bilər. Bu cür layihələr həm xidmət sektorunun genişlənməsinə, həm də şəhərin beynəlxalq turizm xəritəsində fərqli imic qazanmasına şərait yaradır. Mövcud qlobal tendensiyalar və regional turizm strategiyaları nəzərə alındıqda, interaktiv və təcrübə əsaslı məkanların paytaxt iqtisadiyyatında rolunun mərhələli şəkildə artacağı gözlənilir.
AzNews.az