2025-ci ildə Azərbaycandan ABŞ-yə fiziki şəxslərin pul köçürmələrinin 26,4 faiz azalaraq 76,4 milyon dollara düşməsi, əks istiqamətdə isə 55 faiz artımla 100,7 milyon dollar vəsaitin daxil olması iki ölkə arasında maliyyə axınlarının strukturunda nəzərəçarpacaq dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Ümumi köçürmələrdə ABŞ-nin payının artması bu istiqamətin əhəmiyyətinin yüksəldiyini təsdiqləyir.
Pul köçürmələri qlobal iqtisadiyyatda miqrasiya, əmək bazarı və maliyyə inteqrasiyasının kəsişməsində formalaşan mühüm göstəricidir. Dünya Bankının qiymətləndirmələrinə görə, qlobal remittans həcmi 800 milyard dollara yaxınlaşır və bu axınlar inkişaf etməkdə olan ölkələrdə istehlakın sabitliyinə birbaşa təsir edir. ABŞ isə dünyada ən böyük pul köçürmə mənbələrindən biri kimi çıxış edir və yüksək gəlirli əmək bazarı səbəbilə müxtəlif ölkələrə əhəmiyyətli maliyyə axınları yaradır.
Azərbaycandan ABŞ-yə köçürmələrin azalması bir neçə faktorla izah oluna bilər. İlk növbədə, kapital axınlarının və fərdi investisiya qərarlarının diversifikasiyası bu istiqamətdə pul köçürmələrinin azalmasına təsir göstərə bilər. Son illərdə alternativ bazarların, xüsusilə Yaxın Şərq və Avropa ölkələrinin daha əlçatan investisiya imkanları təqdim etməsi fərdi maliyyə axınlarının coğrafiyasını dəyişir. Eyni zamanda, valyuta məzənnələri, maliyyə xərcləri və beynəlxalq ödəniş kanallarının şərtləri də köçürmə davranışına təsir edən amillər sırasındadır.
Bunun əksinə olaraq, ABŞ-dən Azərbaycana daxil olan vəsaitlərin kəskin artımı daha çox miqrasiya və əmək gəlirləri ilə bağlıdır. ABŞ-də yaşayan azərbaycanlıların sayının artması, xidmət və texnologiya sektorlarında məşğulluğun genişlənməsi fərdi gəlirlərin yüksəlməsinə və nəticə etibarilə ölkəyə göndərilən vəsaitlərin artmasına səbəb olur. Bu tendensiya xüsusilə yüksək ixtisaslı əmək miqrasiyası ilə bağlı yeni mərhələnin formalaşdığını göstərir.
Statistik göstəricilər həm də maliyyə axınlarının strukturunda dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. ABŞ istiqamətində payın artması ənənəvi bazarlarla yanaşı yeni maliyyə mərkəzlərinin rolunun gücləndiyini təsdiqləyir. Əgər əvvəlki illərdə pul köçürmələrinin əsas hissəsi region ölkələri ilə bağlı idisə, hazırda daha uzaq, lakin yüksək gəlirli iqtisadiyyatların payı artır.
Ümumilikdə ölkəyə daxil olan pul köçürmələrinin 1,17 milyard dolları keçməsi və artım tempinin 8,7 faiz təşkil etməsi daxili istehlakın və maliyyə likvidliyinin dəstəklənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Beynəlxalq Valyuta Fondunun yanaşmasına görə, bu tip axınlar inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda daxili tələbin stabil qalmasına və sosial rifahın qorunmasına töhfə verir.
Qlobal kontekstdə rəqəmsal ödəniş sistemlərinin inkişafı da pul köçürmələrinin dinamikasına təsir edir. Rəqəmsal platformalar vasitəsilə daha sürətli və ucuz köçürmələrin mümkün olması maliyyə axınlarının həcmini artırır və qeyri-rəsmi kanalların payını azaldır. Bu isə rəsmi statistikada daha dəqiq və artan göstəricilərin qeydə alınmasına səbəb olur.
Mövcud dinamika göstərir ki, ABŞ ilə pul köçürmələri sahəsində baş verən dəyişikliklər təsadüfi deyil, daha çox struktur xarakter daşıyır. Miqrasiya istiqamətlərinin dəyişməsi, yeni iqtisadi imkanların yaranması və qlobal maliyyə sistemindəki transformasiya bu prosesin əsas hərəkətverici qüvvələridir. Bu baxımdan ABŞ istiqamətində daxil olan vəsaitlərin artımı və ümumi payın yüksəlməsi Azərbaycan iqtisadiyyatının beynəlxalq maliyyə axınları ilə inteqrasiyasının dərinləşdiyini göstərən göstəricilərdən biri kimi qiymətləndirilir.
AzNews.az