2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda tikinti kərpici istehsalı 79,1 min kubmetr təşkil edib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 28 faiz azalma deməkdir. Bununla yanaşı, martın əvvəlinə 22,8 min kubmetr hazır məhsul ehtiyatının mövcudluğu və 2025-ci ildə istehsalın cüzi artım göstərməsi sektorda qısa müddətli azalma ilə ümumi sabitlik arasında fərqli dinamikanın formalaşdığını göstərir.
Tikinti materialları bazarı qlobal miqyasda iqtisadi aktivliyin ən həssas indikatorlarından biri hesab olunur. Xüsusilə kərpic istehsalı tikinti sektorundakı dəyişikliklərə birbaşa reaksiya verir. Dünya üzrə tikinti sektorunda son dövrlərdə müşahidə olunan yavaşlama, maliyyə şərtlərinin sərtləşməsi və layihələrin gecikməsi kimi faktorlar tikinti materiallarına olan tələbatı da müəyyən qədər zəiflədir. Azərbaycanın istehsal göstəricilərindəki azalma da bu ümumi tendensiyanın lokal əksi kimi qiymətləndirilə bilər.
Eyni zamanda, daxili bazarda mövsümi faktorların rolu da nəzərə alınmalıdır. Qış aylarında tikinti aktivliyinin nisbətən aşağı olması istehsal həcmlərinə birbaşa təsir edir. Bu baxımdan ilin ilk aylarında qeydə alınan azalma struktur deyil, daha çox dövri xarakter daşıya bilər. 2025-ci ildə istehsalın ümumi həcminin artması isə sektorun əsaslı zəifləmə deyil, daha çox dalğalanma mərhələsində olduğunu göstərir.
Hazır məhsul ehtiyatlarının nisbətən aşağı səviyyədə olması bazarda təklifin tam şəkildə yığılmadığını və istehsalın tələbə uyğun tənzimləndiyini göstərir. Bu, istehsalçıların bazar siqnallarına uyğun çevik davranış sərgilədiyini və artıq məhsul yığımından qaçmağa çalışdığını göstərən iqtisadi göstəricidir. Digər tərəfdən, bu ehtiyat səviyyəsi yaxın aylarda tikinti fəallığının artması halında bazarın operativ şəkildə reaksiya vermək imkanına malik olduğunu da göstərir.
Qlobal təcrübə göstərir ki, tikinti materialları sektorunda rəqabət yalnız həcm üzərindən deyil, texnologiya və enerji səmərəliliyi üzərindən də formalaşır. Enerji xərclərinin yüksək paya malik olduğu bu sahədə istehsal proseslərinin modernləşdirilməsi və alternativ materiallara keçid tendensiyası güclənir. Bu isə ənənəvi kərpic istehsalçıları üçün həm çağırış, həm də transformasiya imkanı yaradır.
Regionda urbanizasiya prosesləri və infrastruktur layihələrinin genişlənməsi uzunmüddətli perspektivdə tikinti materiallarına olan tələbatın stabil qalacağını göstərir. Azərbaycanda da şəhərsalma və tikinti layihələrinin davam etməsi bu sahənin strateji əhəmiyyətini qoruduğunu göstərir. Bu fonda cari azalma daha çox qısamüddətli bazar korrektəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Ümumilikdə, tikinti kərpici istehsalında müşahidə olunan azalma qlobal və lokal amillərin təsiri ilə formalaşan müvəqqəti dinamika kimi çıxış edir. Mövcud istehsal potensialı, bazar ehtiyatları və əvvəlki illərin artım göstəriciləri sektorun dayanıqlılığını qoruduğunu və tələbatın bərpası ilə paralel olaraq yenidən artım mərhələsinə keçə biləcəyini göstərir.
AzNews.az