2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda 1 825 ton elektrik naqili istehsal edilib və bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9 faiz azalma deməkdir. Bununla yanaşı, martın əvvəlinə 421 ton hazır məhsul ehtiyatı formalaşıb. Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, illik kontekstdə sektor artım trendini qoruyub və 2025-ci ildə istehsal 13 160 tona çataraq əvvəlki illə müqayisədə 8,5 faiz artım nümayiş etdirib.
Qısa müddətli azalma fonunda uzunmüddətli artımın müşahidə olunması sənaye sektorunda dövri və struktur amillərin paralel təsirini göstərir. Elektrik naqilləri istehsalı əsasən tikinti, energetika və sənaye layihələrinin dinamikası ilə sıx bağlıdır. İlin ilk aylarında istehsalın azalması bir çox hallarda sifariş portfelinin yenilənməsi, iri layihələrin mərhələli icrası və mövsümi fasilələrlə əlaqələndirilir. Eyni zamanda hazır məhsul ehtiyatının formalaşması bazarda təklifin tələbi qabaqladığını deyil, daha çox istehsalın planlaşdırılmış şəkildə davam etdiyini və növbəti dövrlər üçün ehtiyat bazasının yaradıldığını göstərir.
Qlobal miqyasda elektrik naqili bazarı son illərdə ciddi transformasiya mərhələsinə daxil olub. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin qiymətləndirmələrinə görə, enerji keçidi, bərpa olunan enerji layihələrinin genişlənməsi və elektrikləşmənin sürətlənməsi kabel və naqil məhsullarına olan tələbi artıran əsas faktorlar sırasındadır. Xüsusilə günəş və külək enerjisi layihələri, elektrik nəqliyyat infrastrukturu və ağıllı şəbəkə sistemləri yüksək keyfiyyətli və texnoloji baxımdan inkişaf etmiş kabel məhsullarına ehtiyacı artırır. Bu tendensiya nəticəsində qlobal kabel bazarının illik orta artım tempinin 5-7 faiz diapazonunda dəyişdiyi müşahidə olunur.
Azərbaycan üçün bu seqment yalnız daxili tələbatın ödənilməsi ilə məhdudlaşmır, həm də ixrac potensialı baxımından əhəmiyyət daşıyır. Regionda həyata keçirilən enerji və infrastruktur layihələri, o cümlədən elektrik ötürücü xətlərin yenilənməsi və genişləndirilməsi yerli istehsalın davamlılığını təmin edən əsas amillərdəndir. Bununla yanaşı, xammal bazasında, xüsusilə mis və alüminium kimi əsas komponentlərin qiymətində qlobal dalğalanmalar istehsal xərclərinə birbaşa təsir göstərir. Son illərdə metal bazarlarında qiymət dəyişkənliyi istehsalçıların planlama və qiymət strategiyalarını daha çevik qurmasını zəruri edir.
Daxili bazarda tikinti sektorunun aktivliyi və sənaye zonalarında həyata keçirilən layihələr elektrik naqillərinə olan tələbi sabit saxlayan əsas drayverlərdəndir. Eyni zamanda enerji infrastrukturunun modernizasiyası, alternativ enerji layihələrinin genişlənməsi və sənayeləşmə siyasəti bu sahədə uzunmüddətli tələbin formalaşmasına zəmin yaradır. Bu kontekstdə istehsalın qısamüddətli azalması daha çox dövri xarakter daşıyır və ümumi inkişaf trayektoriyasını dəyişən faktor kimi qiymətləndirilmir.
Mövcud göstəricilər göstərir ki, sektor artıq yalnız həcmi artırmaq mərhələsindən çıxaraq daha çox keyfiyyət, texnologiya və bazar diversifikasiyası istiqamətində transformasiya edir. Xüsusilə ixrac yönümlü istehsalın genişləndirilməsi və beynəlxalq standartlara uyğun məhsul çeşidinin artırılması yaxın dövrdə əsas prioritetlərdən biri kimi ön plana çıxır. Bu yanaşma qlobal bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin gücləndirilməsi ilə yanaşı, daxili sənaye zəncirinin daha dayanıqlı modelə keçidini təmin edir.
AzNews.az