Bu ilin yanvar ayında Azərbaycan 2,1 milyon ABŞ dolları dəyərində 1 645 ton makaron məmulatları idxal edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə dəyər baxımından 50 faiz, həcm baxımından isə 34 faiz artım deməkdir. İdxalın əsas hissəsi Türkiyə və Rusiyanın payına düşür, eyni zamanda bəzi yeni tədarük istiqamətlərinin də aktivləşdiyi müşahidə olunur.
Makaron məhsulları üzrə idxalın artması ilk növbədə daxili istehlak strukturundakı dəyişikliklərlə əlaqələndirilir. Son illərdə sürətli hazırlanabilən və nisbətən əlçatan qiymətə malik qida məhsullarına tələbatın artması bu kateqoriyanın bazarda payını genişləndirib. Urbanizasiya və həyat tempinin sürətlənməsi fonunda hazır və yarımhazır qida məhsullarına üstünlük verilməsi makaron kimi məhsulların istehlakını artıran əsas amillərdən biri kimi çıxış edir.
Digər tərəfdən, idxalın dəyər ifadəsində daha sürətli artması qiymət faktorunun rolunu göstərir. Qlobal bazarlarda buğda və un məhsullarının qiymətlərində müşahidə olunan dalğalanmalar makaron istehsalının maya dəyərinə birbaşa təsir edir. Bu isə idxal olunan məhsulların qiymətində artımla nəticələnir. Xüsusilə son dövrlərdə logistika xərclərinin və enerji qiymətlərinin dəyişməsi qida sənayesində ümumi qiymət dinamikasına təsir edən əsas faktorlar sırasındadır.
Tədarük coğrafiyasına nəzər yetirdikdə, Türkiyənin əsas ixracatçı kimi mövqeyini qoruduğu görünür. Bu, həm coğrafi yaxınlıq, həm də rəqabətli qiymət və məhsul çeşidinin genişliyi ilə izah olunur. Rusiyadan idxalın kəskin artması isə alternativ tədarük kanallarının aktivləşdiyini göstərir. Eyni zamanda, Özbəkistan və Qazaxıstan kimi yeni mənbələrin ortaya çıxması bazarın diversifikasiya olunduğunu göstərən mühüm siqnaldır.
Ukraynadan idxalın azalması isə regional və logistika faktorları ilə izah oluna bilər. Qlobal tədarük zəncirlərində baş verən dəyişikliklər bəzi istiqamətlər üzrə idxalın azalmasına, digər istiqamətlər üzrə isə artmasına səbəb olur. Bu baxımdan, Azərbaycanın idxal strukturunda müşahidə olunan dəyişikliklər bazar şərtlərinə uyğunlaşma prosesinin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər.
Maraqlı məqamlardan biri də uzun fasilədən sonra Lüksemburqdan makaron tədarükünün bərpa olunmasıdır. Bu, bazarda daha niş və spesifik məhsullara marağın artdığını və idxalın yalnız kütləvi məhsullarla məhdudlaşmadığını göstərir. Belə hallar istehlakçı seçimlərinin tədricən şaxələndiyini və premium seqmentə marağın formalaşdığını göstərir.
Makaron idxalındakı artım ümumilikdə qida bazarında daha geniş tendensiyanın bir hissəsidir. Əhalinin istehlak davranışları, qiymət faktorları və qlobal tədarük zəncirlərindəki dəyişikliklər bu dinamikanı formalaşdıran əsas elementlərdir. Bu proses eyni zamanda yerli istehsal üçün də siqnal rolunu oynayır və daxili bazarda rəqabətin güclənməsinə şərait yaradır.
Nəticə etibarilə, makaron idxalında qeydə alınan artım yalnız statistik göstərici deyil, həm də istehlak vərdişlərinin transformasiyası və bazar strukturunun dəyişməsi ilə bağlı daha geniş iqtisadi proseslərin göstəricisidir. Mövcud dinamika gələcəkdə həm idxalın diversifikasiyası, həm də yerli istehsalın stimullaşdırılması baxımından yeni imkanlar yarada bilər.
AzNews.az