2026-cı ilin yanvar ayında Azərbaycanın qurudulmuş lobya idxalı həm dəyər, həm də həcm baxımından illik müqayisədə 5 % artaraq 541 min ABŞ dolları və 427 ton təşkil edib. Əsas tədarük Özbəkistanın payına düşür və bu ölkədən idxalın kəskin artımı ümumi göstəricilərə birbaşa təsir edib. Bununla yanaşı, Qırğızıstan və Argentina kimi yeni və ya fasilədən sonra bərpa olunan tədarük istiqamətləri də diqqət çəkir.
Qida məhsulları bazarında bu tip artımlar adətən daxili istehsal və istehlak balansı ilə bağlı olur. Lobya kimi məhsullar kənd təsərrüfatında geniş becərilə bilsə də, mövsümi faktorlar, məhsuldarlıq səviyyəsi və iqlim şəraiti daxili təklifi məhdudlaşdıra bilir. Azərbaycanda son illərdə aqrar sahədə modernizasiya tədbirləri həyata keçirilsə də, bəzi məhsullar üzrə idxaldan asılılıq qalmaqdadır. Xüsusilə paxlalı bitkilərdə istehlakın artması bu asılılığı daha da artırır.
Özbəkistandan idxalın demək olar ki, iki dəfədən çox artması regional ticarət əlaqələrinin gücləndiyini göstərir. Mərkəzi Asiya ölkələri ilə kənd təsərrüfatı məhsulları üzrə əməkdaşlıq logistika və qiymət baxımından əlverişli alternativlər yaradır. Eyni zamanda, Qırğızıstan və Argentinadan tədarükün genişlənməsi idxal mənbələrinin diversifikasiyasına yönəlmiş yanaşmanın göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu, bazarda qiymət sabitliyinin qorunmasına və təchizat risklərinin azaldılmasına xidmət edir.
Digər tərəfdən, idxalın artımı daxili istehsalın rəqabət qabiliyyəti məsələsini də aktuallaşdırır. Əgər xarici məhsullar daha aşağı qiymətlərlə bazara daxil olursa, bu, yerli fermerlərin gəlirliliyinə təsir göstərə bilər. Bu baxımdan məhsuldarlığın artırılması, texnologiyaların tətbiqi və logistik xərclərin azaldılması kimi tədbirlər aqrar sektorun dayanıqlılığı üçün vacib hesab olunur.
Qlobal miqyasda ərzaq təhlükəsizliyi məsələlərinin ön plana çıxdığı bir dövrdə idxal strukturunun şaxələndirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın müxtəlif ölkələrlə tədarük əlaqələrini genişləndirməsi bu istiqamətdə risklərin idarə olunmasına yönəlmiş praktiki addım kimi qiymətləndirilə bilər. Bununla yanaşı, daxili istehsalın stimullaşdırılması uzunmüddətli perspektivdə idxaldan asılılığın azaldılması üçün əsas prioritet olaraq qalır.
Mövcud tendensiya göstərir ki, lobya idxalındakı artım yalnız qısamüddətli tələbatın nəticəsi deyil, həm də bazarın struktur xüsusiyyətlərini əks etdirir. Bu isə aqrar siyasətdə həm istehsal, həm də ticarət balansının paralel şəkildə nəzərə alınmasının vacibliyini ortaya qoyur.
AzNews.az