Ay ətrafında tarixi uçuşu həyata keçirən, əvəzsiz məlumatlar toplayan və Ayın görünməmiş mənzərələrini lentə alan "Artemis II" heyətinin 10 günlük missiyasının ən kritik mərhələsi yaxınlaşır: cümə günü baş tutacaq eniş (splashdown).
İnsanlıq tarixində yeni rekord
Bu həftənin əvvəlində amerikalı astronavtlar Rid Uayzmen, Viktor Qlover və Kristina Kox, həmçinin kanadalı Ceremi Hansen Yer kürəsindən hər hansı bir insanın indiyədək getmədiyi qədər uzaq məsafəyə səyahət ediblər. Bu missiya gələcəkdə Ayın səthinə insanlı enişlər və daha uzaq kosmik hədəflər üçün həlledici addım hesab olunur.
Geri dönüş planı
Astronavtların yerli vaxtla saat 17:07-də (Bakı vaxtı ilə şənbə günü saat 01:07) Sakit okeanda, San-Dieqo sahillərində suya enməsi planlaşdırılır. Enişdən dərhal sonra NASA və hərbçilər heyətin kapsuldan çıxarılmasına kömək edəcək və onları bərpa gəmisinə aparacaqlar.
Yadda qalan anlar
Onların səyahəti bir çox ilklərlə zəngin olub. Astronavtların çəkdiyi heyrətamiz fotoşəkillər artıq Yer kürəsindəki insanların təxəyyülünü fəth edərək böyük marağa səbəb olub.
Bu tərcümə xəbər saytının formatına uyğun olaraq strukturlaşdırılıb. Başqa bir istəyiniz olarsa, bildirin.
NASA-nın inzibatçı köməkçisi Amit Kşatriya cümə axşamı keçirdiyi brifinqdə bildirib ki, astronavtlar evə sağ-salamat çatana qədər missiyanı uğurlu adlandırmaq hələ tezdir.
Yüksək rütbəli rəsmi vəziyyəti belə xarakterizə edib:
"Biz yalnız heyət üzvlərini gəminin tibbi bölməsində təhlükəsiz şəkildə gördükdə qeyd etmələrə başlaya bilərik. Məhz həmin an emosiyaların bizi üstələməsinə və uğur haqqında danışmağa icazə verə bilərik. Bunun üçün ilk növbədə heyət evdə olmalıdır."
Həyati əhəmiyyətli istilik qalxanı
"Artemis II" missiyasının geri dönüş mərhələsi xüsusilə yüksək risk daşıyır. Buna səbəb 2022-ci ildə həyata keçirilən pilotsuz "Artemis I" sınaq uçuşu zamanı "Orion" kapsulunun istilik qalxanında gözlənilməz aşınmaların baş verməsidir.
İstilik qalxanı missiya üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Atmosferə daxil olarkən "Orion" kosmik gəmisi təxminən 2 760 dərəcə Selsi temperaturlu mühitlə qarşılaşacaq ki, bu da Günəş səthinin istiliyinin yarısına bərabərdir. Astronavtlar Yerə saniyədə təxminən 10 657 metr sürətlə — yəni səs sürətindən 30 dəfə çox sürətlə qayıdacaqlar.
Risklərin minimuma endirilməsi
NASA-nın "ablasiya" adlandırdığı prosesə görə, istilik qalxanı kapsulu qorumaq üçün yavaş-yavaş aşınmalıdır. Öncəki missiyada bu prosesdə yaranan pozuntuları nəzərə alan NASA, heyət üçün riskləri minimuma endirmək məqsədilə atmosferə daxilolma trayektoriyasını dəyişib.
Kşatriya sistemə olan inamını belə ifadə edib:
"Sistemə, istilik qalxanına, paraşütlərə və bərpa sistemlərimizə tam güvənirik. Mühəndislik hesablamaları, 'Artemis I' uçuş məlumatları, yerüstü sınaqlarımız və təhlillərimiz bunu təsdiqləyir. Sabah heyət öz həyatını məhz bu inama əmanət edəcək."
Gərginlik səviyyəsi ilə bağlı suala cavab verən NASA rəsmisi "irrəsional qorxuların" tamamilə yox olmasının qeyri-mümkün olduğunu, lakin baş verəcəklərlə bağlı heç bir "rasional (əsaslı) qorxusunun" olmadığını vurğulayıb.
Mövsüm,
AzNews.az