Azərbaycan sığorta bazarında aktivlərin artımı ümumi müsbət dinamikanı göstərsə də, struktur göstəricilər daha mürəkkəb mənzərə ortaya qoyur. Mərkəzi Bankın lisenziyasının qüvvəsini məhdudlaşdırdığı “Atasığorta” ASC istisna olmaqla, ölkədə fəaliyyət göstərən 15 sığorta şirkətinin məcmu aktivləri ilin əvvəlində 1 milyard 924,8 milyon manat səviyyəsinə çatıb və bu, illik müqayisədə 3,4 faiz artım deməkdir. Aktivlərin artımı ilə paralel olaraq öhdəliklərin də yüksəlməsi sektorun balans dinamikasında genişlənmənin davam etdiyini göstərir.
Qlobal sığorta bazarlarında müşahidə olunan əsas tendensiyalardan biri risklərin idarə olunması ilə yanaşı, qısamüddətli likvidlik ehtiyaclarının artmasıdır. Azərbaycanın sığorta sektorunda da bu tendensiya özünü açıq şəkildə göstərir. Qısamüddətli aktivlərin 23,6 faiz artması və uzunmüddətli aktivlərin 14,5 faiz azalması şirkətlərin daha çevik maliyyə idarəetməsinə üstünlük verdiyini göstərir. Bu, həm bazar şəraitinə uyğunlaşma, həm də investisiya portfellərinin daha likvid alətlərə yönəlməsi ilə əlaqələndirilə bilər.
Eyni zamanda öhdəliklərin 3,5 faiz artması sektorun genişlənən maliyyə yükünü də ortaya qoyur. Xüsusilə uzunmüddətli öhdəliklərin artması sığorta şirkətlərinin gələcək ödəniş öhdəlikləri üzrə daha böyük risk daşıdığını göstərir. Bununla yanaşı, qısamüddətli öhdəliklərin azalması likvidlik idarəçiliyində müəyyən sabitləşməyə işarə edir. Bu balans dəyişiklikləri sığorta bazarının struktur baxımından yenidən formalaşdığını göstərən əsas göstəricilərdən biridir.
Balans kapitalının 3,3 faiz artaraq 524 milyon manatı keçməsi sektorda ümumi maliyyə dayanıqlığının qorunduğunu təsdiqləyir. Nizamnamə kapitalının sabit qalması isə əsasən struktur dəyişikliklərin daha çox daxili resursların optimallaşdırılması hesabına baş verdiyini göstərir. Bu, yeni kapital inyeksiyalarından çox, mövcud aktivlərin idarə olunması və risklərin yenidən qiymətləndirilməsi ilə bağlıdır.
Qlobal sığorta sektorunda son illərdə müşahidə olunan tendensiyalar göstərir ki, inflyasiya, faiz dərəcələri və maliyyə bazarlarında volatillik sığorta şirkətlərinin aktiv və öhdəlik strukturuna birbaşa təsir edir. Azərbaycanda da bu təsir özünü xüsusilə aktivlərin strukturunda göstərir. Uzunmüddətli aktivlərin azalması investisiya mühitində ehtiyatlı yanaşmanın gücləndiyini, qısamüddətli aktivlərin artması isə risklərin daha sürətli idarə olunmasına yönəldiyini göstərir.
Sektor daxilində şirkətlər arasında fərqli dinamika da diqqət çəkir. Aktiv və öhdəliklərin artım və azalma göstəricilərində qeyri-bərabərlik bazarın hələ tam homogenləşmədiyini, şirkətlər arasında strateji yanaşmaların fərqləndiyini ortaya qoyur. Bu isə sığorta bazarında rəqabətin və institusional adaptasiyanın davam etdiyini göstərən mühüm amildir.
Ümumilikdə sığorta sektorunda müşahidə olunan bu dinamika bazarın tədricən genişləndiyini, lakin eyni zamanda daha kompleks risk idarəetmə mexanizmlərinə keçid etdiyini göstərir. Aktivlərin artımı müsbət siqnal kimi görünsə də, struktur dəyişikliklər və öhdəliklərin yüksəlməsi sektorun daha diqqətli maliyyə planlaşdırmasına ehtiyac duyduğunu ortaya qoyur.
AzNews.az