2026-cı ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycanda pərakəndə ticarət dövriyyəsi 15 milyard 927,3 milyon manat təşkil edərək ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə real ifadədə 3,7 faiz artım göstərib. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, bu dövrdə ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatları üzrə satışlar 8 milyard 774,9 milyon manat, qeyri-ərzaq malları üzrə isə 7 milyard 152,4 milyon manat olub. Artım struktur baxımından qeyri-ərzaq seqmentində daha yüksək dinamika ilə müşahidə olunub və bu sahədə illik 6,6 faizlik artım qeydə alınıb.
Pərakəndə ticarətdə müşahidə olunan bu dinamika daxili tələbatın sabit qalması və istehlak davranışlarında tədrici dəyişikliklərin davam etməsi ilə izah olunur. Qeyri-ərzaq mallarına tələbin daha sürətli artması əhalinin gəlir strukturunda müəyyən stabillik siqnallarına və istehlak prioritetlərinin dəyişməsinə işarə edir. Xüsusilə geyim, məişət texnikası və digər dayanıqlı istehlak məhsullarında artımın daha yüksək olması, istehlakın yalnız gündəlik ehtiyaclarla məhdudlaşmadığını göstərir.
Beynəlxalq iqtisadi təcrübədə pərakəndə ticarət göstəriciləri adətən daxili iqtisadi aktivliyin ən operativ indikatorlarından biri kimi qəbul edilir. İnkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda bu göstəricinin artması həm real gəlirlərin sabitliyini, həm də kredit və nağdsız ödəniş kanallarının genişlənməsini əks etdirə bilər. Azərbaycanın göstəricilərində də ərzaq və qeyri-ərzaq xərclərinin demək olar ki, balanslı bölgüsü istehlak strukturunun tədricən diversifikasiya olunduğunu göstərir.
Məlumatlara görə, ümumi xərclərin yarıdan çoxu ərzaq məhsullarına yönəlib ki, bu da klassik olaraq orta gəlirli iqtisadiyyatlara xas struktur göstəricidir. Bununla belə, qeyri-ərzaq xərclərinin payının 40 faizdən yuxarı olması iqtisadi aktivliyin yalnız baza istehlakla məhdudlaşmadığını göstərir. Xüsusilə nəqliyyat yanacağı, geyim və məişət məhsulları üzrə xərclərin payı istehlakın çoxşaxəli xarakter aldığını təsdiqləyir.
Adambaşına düşən aylıq 517,2 manatlıq pərakəndə xərclər də daxili bazarın dövriyyə potensialını göstərən mühüm göstəricilərdən biridir. Bu rəqəm həm inflyasiya amilləri, həm də real istehlak imkanlarının paralel təsiri ilə formalaşır və iqtisadi aktivliyin davamlılığını əks etdirir.
Ümumilikdə pərakəndə ticarət sektorundakı artım Azərbaycan iqtisadiyyatında daxili tələbin sabit və tədricən genişlənən xarakter daşıdığını göstərir. Bu dinamika qeyri-neft sektorunun inkişafı üçün dəstəkləyici faktor kimi çıxış etməklə yanaşı, makroiqtisadi sabitliyin daxili istehlak bazası üzərində gücləndiyini nümayiş etdirir.
AzNews.az