2025-ci ildə Azərbaycan bank sektorunun səhmdarlarına təxminən 480 milyon manat dividend ödəməsi maliyyə sistemində gəlirliliyin qorunduğunu, eyni zamanda kapitalın idarə olunmasında daha ehtiyatlı yanaşmanın formalaşdığını göstərir. Dividend ödənişlərinin əvvəlki illə müqayisədə 20 faiz azalması ilk baxışda zəifləmə kimi görünsə də, bu dinamika daha çox sektorun strateji prioritetlərində baş verən dəyişikliklərlə izah olunur.
Qlobal maliyyə bazarlarında son illərdə müşahidə olunan əsas tendensiyalardan biri bankların mənfəəti tam şəkildə bölüşdürmək əvəzinə kapital ehtiyatlarını gücləndirməyə üstünlük verməsidir. Xüsusilə faiz dərəcələrinin dəyişkən olduğu, kredit risklərinin artdığı və geosiyasi qeyri-müəyyənliyin davam etdiyi şəraitdə banklar dividendləri optimallaşdıraraq daha çox vəsaiti daxildə saxlamağa çalışırlar. Azərbaycanda da dividend ödənişlərinin azalması fonunda sektorun 1,2 milyard manata yaxın xalis mənfəət əldə etməsi bu yanaşmanın tətbiq olunduğunu göstərir.
Maliyyə göstəricilərinə nəzər saldıqda, aktivlərin gəlirliliyinin 2,1 faiz, kapitalın gəlirliliyinin isə 18,2 faiz səviyyəsində olması bank sektorunun regional və inkişaf etməkdə olan bazarlar üzrə kifayət qədər yüksək performans nümayiş etdirdiyini göstərir. Müqayisə üçün qeyd etmək olar ki, bir çox ölkələrdə bank sektorunda ROE göstəricisi 10-15 faiz intervalında dəyişir. Bu isə Azərbaycanda bankların əməliyyat effektivliyinin və faiz marjalarının nisbətən yüksək olduğunu təsdiqləyir.
Dividend siyasətində müşahidə olunan dəyişiklik eyni zamanda kredit portfelinin genişləndirilməsi və yeni investisiya imkanlarının maliyyələşdirilməsi ilə də bağlı ola bilər. Banklar mənfəətin daha böyük hissəsini bölüşdürmək əvəzinə iqtisadi aktivliyin dəstəklənməsinə yönəldikdə, bu, real sektorun maliyyələşdirilməsi üçün əlavə resurs yaradır. Xüsusilə qeyri-neft sektorunun inkişafı fonunda kreditləşmənin davamlılığı iqtisadi artımın mühüm komponentlərindən biri kimi çıxış edir.
Sığorta sektorunda 133 milyon manat həcmində dividend ödənişi isə bu sahədə də maliyyə dayanıqlığının qorunduğunu göstərir. Son illərdə Azərbaycanda sığorta bazarında konsolidasiya və institusional güclənmə prosesləri müşahidə olunur. Bu kontekstdə dividend ödənişləri şirkətlərin gəlirliliyini və kapital adekvatlığını qoruduğunu göstərən mühüm indikator kimi çıxış edir.
Ümumilikdə, həm bank, həm də sığorta sektorunda dividend siyasətinin daha balanslı formaya keçməsi maliyyə sistemində risklərin daha effektiv idarə olunmasına yönəlmiş yanaşmanın gücləndiyini göstərir. Bu isə təkcə səhmdarlar üçün deyil, bütövlükdə maliyyə sabitliyi baxımından müsbət siqnaldır.
Mövcud tendensiyalar göstərir ki, Azərbaycan maliyyə sektoru yüksək gəlirlilik fonunda daha ehtiyatlı və uzunmüddətli dayanıqlılığa fokuslanan inkişaf modelinə keçid edir. Bu yanaşma qlobal maliyyə çağırışları fonunda sektorun şoklara qarşı davamlılığını artırmaqla yanaşı, iqtisadiyyatın maliyyələşdirilməsində sabit rolunu qorumağa imkan verir.
AzNews.az