2026-cı ilin ilk rübündə Naxçıvan Muxtar Respublikasında kənd təsərrüfatı istehsalının 44,1 milyon manata çatması və illik müqayisədə 0,8 faiz artım qeydə alınması regionda aqrar sektorun sabit inkişaf xəttini qoruduğunu göstərir. Ümumi artım tempi yüksək olmasa da, sektor daxilindəki struktur göstəricilər kənd təsərrüfatının dinamikasının daha dərindən təhlilini zəruri edir. Xüsusilə bitkiçilikdə 5,5 faiz artımın qeydə alınması istehsalın şaxələndirilməsi istiqamətində müəyyən irəliləyişin olduğunu göstərir.
Naxçıvanın coğrafi və iqlim xüsusiyyətləri nəzərə alındıqda, kənd təsərrüfatının burada əsasən daxili tələbatın ödənilməsinə yönəldiyi müşahidə olunur. Bununla belə, son illərdə suvarma infrastrukturunun genişləndirilməsi, yeni texnologiyaların tətbiqi və dövlət dəstək mexanizmlərinin gücləndirilməsi bitkiçilik sahəsində daha yüksək artım tempini təmin edən əsas amillərdən biri kimi çıxış edir. Bitkiçilikdə qeydə alınan artım ümumilikdə ölkə üzrə eyni göstərici ilə paralel inkişafın getdiyini göstərir və bu sahənin gələcəkdə daha böyük paya malik ola biləcəyinə işarə edir.
Heyvandarlıq məhsullarının ümumi istehsalda dominant paya malik olması Naxçıvan üçün xarakterik iqtisadi strukturu əks etdirir. 40 milyon manatdan çox dəyərə malik olan bu seqmentdə artımın daha aşağı tempdə olması isə müəyyən doyma səviyyəsinə yaxınlaşma ilə izah oluna bilər. Qlobal praktikada da heyvandarlıq sektorunda artım tempi adətən daha sabit və aşağı olur, çünki bu sahə daha çox resurs və vaxt tələb edir. Bununla yanaşı, yem bazasının inkişafı, məhsuldarlığın artırılması və logistikanın təkmilləşdirilməsi kimi amillər bu sahədə gələcək artım üçün əsas istiqamətlər kimi çıxış edir.
Ölkə üzrə kənd təsərrüfatı istehsalının 1,7 milyard manatı keçməsi və 1,1 faiz artım qeydə alınması fonunda Naxçıvanın göstəriciləri ümumi tendensiyalarla uyğunluq təşkil edir. Azərbaycanda kənd təsərrüfatının inkişafı son illərdə daha çox məhsuldarlığın artırılması və əlavə dəyər zəncirinin genişləndirilməsi üzərində qurulub. Bu yanaşma yalnız istehsal həcminin artırılmasını deyil, eyni zamanda məhsulların emalı, saxlanması və bazara çıxarılması mərhələlərinin də gücləndirilməsini nəzərdə tutur.
Qlobal kontekstdə isə kənd təsərrüfatı sektorunda əsas çağırışlar iqlim dəyişiklikləri, su resurslarının məhdudluğu və ərzaq təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Bu baxımdan, su resurslarından səmərəli istifadə və dayanıqlı kənd təsərrüfatı modellərinin tətbiqi Naxçıvan kimi regionlar üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Son illərdə bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələr istehsalın sabitliyinin qorunmasına imkan yaradır.
Mövcud göstəricilər onu deməyə əsas verir ki, kənd təsərrüfatında kəskin sıçrayışdan daha çox mərhələli və dayanıqlı artım modeli üstünlük təşkil edir. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması və regionların iqtisadi dayanıqlığının gücləndirilməsi baxımından daha effektiv yanaşma hesab olunur.
Nəticə etibarilə, Naxçıvanda kənd təsərrüfatı sektorunda müşahidə olunan artım templəri struktur baxımından balanslı inkişafın davam etdiyini göstərir. Bitkiçilikdə dinamikanın güclənməsi və heyvandarlıqda sabitliyin qorunması regionun aqrar potensialının tədricən daha səmərəli istifadəsinə imkan yaradır.
AzNews.az