Ukrayna dövlət başçısı Volodimir Zelenskinin Azərbaycana reallaşdırdığı işgüzar səfər və Qəbələ şəhərində ali səviyyəli qəbulu, Cənubi Qafqazın geosiyasi mənzərəsində Bakı və Kiyev arasındakı strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələsini təşkil edir. İki ölkə arasındakı qarşılıqlı münasibətlər konseptual olaraq beynəlxalq hüququn fundamental prinsipləri, xüsusilə də suverenlik və sərhədlərin toxunulmazlığı doktrinası üzərində bərqərar olub. Azərbaycanın xarici siyasi kursunda Ukraynanın ərazi bütövlüyünün tanınması diplomatik bir etiket sayıldığı qədər, həmin mövqe rəsmi Bakının onilliklər boyu üzləşdiyi ərazi itkiləri və işğal təcrübəsindən qaynaqlanan prinsipial bir yanaşmadır. Qarşılıqlı dəstək bəyanatları, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində tərəflərin bir-birinin legitim hüquqlarını müdafiə etmək əzmini təsdiqləyən institusional bir öhdəlik xarakteri daşıyır.
Geosiyasi təhlil göstərir ki, Azərbaycanın Rusiya–Ukrayna münaqişəsində tutduğu mövqe balanslaşdırılmış neytrallıq və humanitar həmrəylik modelinin nadir nümunəsidir. Rəsmi Bakı özünü hərbi blokların tərəf müqabili kimi təsnif etmədən, beynəlxalq hüququn aliliyini müdafiə edir, eyni zamanda Ukrayna xalqına genişmiqyaslı humanitar yardımlar təmin edir. Sözügedən addımlar Azərbaycanın həm Rusiya ilə olan mürəkkəb tərəfdaşlıq əlaqələrini qorumasına, həm də Kiyevlə olan strateji bağlarını möhkəmləndirməsinə imkan verən unikal bir manevr qabiliyyəti yaradır. Məhz "neytral, lakin ədalətli" imic Ukrayna rəhbərliyinin Azərbaycanı sülh danışıqları üçün potensial bir moderator və ev sahibi kimi görməsini şərtləndirir. Belə bir vasitəçilik perspektivi Azərbaycanın regional aktor statusunu aşaraq, qlobal təhlükəsizlik quruluşunda stabilizator funksiyasını yerinə yetirə biləcəyini göstərir.
İqtisadi müstəvidə isə siyasi bəyanatların maddi bazasını enerji təhlükəsizliyi və birgə investisiya layihələri formalaşdırır. SOCAR-ın Ukrayna bazarındakı strateji varlığı və enerji infrastrukturundakı payı iki ölkə arasındakı münasibətləri sırf deklarativ müstəvidən çıxararaq real sektorun ayrılmaz hissəsinə çevirib. Hazırkı qarşılıqlı fəaliyyət perspektivləri sübut edir ki, Bakı və Kiyev arasındakı əməkdaşlıq mövcud iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmır, eyni zamanda tərəfdaşlıq həm də gələcəyə hesablanmış geniş iqtisadi-siyasi inteqrasiya potensialına malikdir. Strateji ox həm enerji marşrutlarının diversifikasiyası, həm də Avrasiya məkanında yeni nəqliyyat-logistika dəhlizlərinin təhlükəsizliyi baxımından həlledici əhəmiyyət kəsb edir.
İsmayıl Nadirxanlı
Ana Vətən Partiyasının İctimaiyyətlə Əlaqələr Şöbəsinin rəhbəri