Azərbaycan ilə Çin arasında beynəlxalq avtomobil daşımaları üzrə icazə kvotalarının əhəmiyyətli dərəcədə artırılması və bu sahədə ilk institusional görüşün keçirilməsi iki ölkə arasında logistika əməkdaşlığının yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. 2026-cı il üçün əlavə olaraq 5 min ikitərəfli və tranzit, 2 500 isə üçüncü ölkələrlə daşımalar üçün icazə blankının ayrılması, həmçinin ümumi kvotanın 5 dəfə artırılması daşıma potensialının genişləndirilməsi istiqamətində konkret addım kimi qiymətləndirilir. Paralel olaraq icazə sisteminin elektronlaşdırılması və birgə texniki işçi qrupunun yaradılması logistika proseslərinin modernləşdirilməsinə yönəlmiş struktur yanaşmanı ortaya qoyur.
Bu qərar qlobal ticarət marşrutlarının yenidən formalaşdığı bir dövrdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çin ilə Avropa arasında yük daşımalarında alternativ dəhlizlərin aktuallaşması fonunda Orta Dəhliz üzərindən keçən marşrutların rolu getdikcə artır. Dünya Bankı və beynəlxalq logistika hesabatlarına əsasən, son illərdə bu dəhliz üzrə daşımaların həcmi bir neçə dəfə artıb və tranzit müddətinin optimallaşdırılması istiqamətində ciddi irəliləyiş əldə olunub. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi bu kontekstdə təkcə tranzit ölkə deyil, həm də regional logistika qovşağı kimi çıxış etməsinə imkan yaradır.
İcazə kvotalarının genişləndirilməsi daşıyıcılar üçün bazara çıxış imkanlarını artırmaqla yanaşı, rəqabət mühitini də gücləndirir. Bu, həm daşınma xərclərinin optimallaşdırılmasına, həm də xidmət keyfiyyətinin yüksəlməsinə təsir edən əsas amillərdəndir. Eyni zamanda, üçüncü ölkələrə daşımalar üçün ayrıca kvotanın ayrılması Azərbaycanın logistika şəbəkəsində daha geniş coğrafiyanı əhatə etməsinə və tranzit gəlirlərinin artırılmasına şərait yaradır.
Rəqəmsallaşma istiqamətində əldə olunan razılaşma isə sektorun uzunmüddətli effektivliyi baxımından strateji əhəmiyyət kəsb edir. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, icazə və sənəd dövriyyəsinin elektronlaşdırılması sərhəd keçidlərində vaxt itkilərini 20-30 faizədək azalda bilər. Bu isə xüsusilə böyük həcmli yük axınlarında logistik xərclərin azalması və təchizat zəncirlərinin daha stabil işləməsi ilə nəticələnir. Planlaşdırılan texniki işçi qrupunun fəaliyyəti bu transformasiyanın koordinasiyalı şəkildə həyata keçirilməsinə xidmət edəcək.
Xorqos keçid məntəqəsində müşahidə olunan genişlənmə planları da artan ticarət axınlarının real göstəricisidir. Hazırda gündəlik 1200 yük avtomobilinin keçidinə imkan verən infrastrukturun yaxın illərdə 20 zolağa qədər artırılması Çindən gələn və Çinə yönələn yük həcmlərinin daha da artacağını deməyə əsas verir. Bu isə Azərbaycan daşıyıcıları üçün əlavə bazar imkanları və tranzit axınlarından daha geniş pay əldə etmək perspektivi yaradır.
Mövcud razılaşmalar və planlar göstərir ki, Azərbaycan ilə Çin arasında avtomobil daşımaları sahəsində əməkdaşlıq artıq epizodik deyil, sistemli və uzunmüddətli inkişaf mərhələsinə daxil olur. Bu proses logistika sektorunun rəqəmsallaşması, tranzit potensialının genişlənməsi və beynəlxalq ticarət zəncirlərində mövqelərin möhkəmlənməsi baxımından iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə əlavə töhfə verə bilər.
AzNews.az