Kiber-qalxan yoxsa rəqəmsal silah? GPT-5.5-in sınaqları dünyanı təşvişə salır - ŞƏRH

1 May 2026 20:01 (UTC+04:00)

Süni intellekt texnologiyalarının təkamülü kibertəhlükəsizlik sahəsində yeni bir mərhələnin başlandığını xəbər verir. Böyük Britaniyanın Süni İntellekt Təhlükəsizliyi İnstitutu (UK AISI) tərəfindən keçirilən son sınaqlar göstərir ki, GPT-5.5 modeli mürəkkəb kibertəhlükəsizlik tapşırıqlarında 71,4% uğur dərəcəsi əldə edərək bu sahədəki ən güclü sistemlərdən birinə çevrilib. Xüsusilə 32 mərhələli korporativ şəbəkə hücumu simulyasiyalarında nümayiş etdirilən performans, bu modelin həm müdafiə, həm də hücum yönümlü strateji analiz qabiliyyətinin kritik həddə çatdığını təsdiqləyir.

Qlobal iqtisadiyyatın rəqəmsallaşdığı və kiberhücumların maliyyə sektoruna vurduğu illik zərərin trilyonlarla dollarla ölçüldüyü müasir dövrdə, GPT-5.5 kimi modellərin bu səviyyədə uğur qazanması iki tərəfli bir iqtisadi təsir yaradır. Bir tərəfdən, bu cür sistemlər müəssisələrin zəif nöqtələrini insan faktorundan daha sürətli aşkarlayaraq "Zero Day" (sıfırıncı gün) boşluqlarının aradan qaldırılmasında inqilabi rol oynaya bilər. Digər tərəfdən isə, 32 mərhələli hücum simulyasiyalarını tamamlaya bilən süni intellektin mövcudluğu, kiber cinayətkarlıq alətlərinin daha mürəkkəb və avtonom hala gəlməsi riskini artırır. Bu, qlobal texnologiya nəhəngləri arasında təkcə model gücü deyil, həm də etik təhlükəsizlik baryerlərinin qurulması istiqamətində yeni bir rəqabət mühiti formalaşdırır.

Azərbaycanın sürətlə inkişaf edən rəqəmsal iqtisadiyyatı və "Ağıllı şəhər" konsepsiyaları fonunda bu cür texnoloji sıçrayışlar milli kiber-müdafiə strategiyalarımıza yeni baxış bucağı tələb edir. GPT-5.5-in "Claude Mythos Preview" ilə rəqabət apara biləcək səviyyəyə yüksəlməsi göstərir ki, yaxın gələcəkdə korporativ şəbəkələrin təhlükəsizliyi artıq statik proqramlarla deyil, dinamik və öyrənən alqoritmlərlə qorunacaqdır. Ekspert səviyyəli tapşırıqlarda göstərilən yüksək faizli uğur, kiber-analitiklərin iş yükünün azalmasına və strateji qərarvermə proseslərinin avtomatlaşdırılmasına gətirib çıxaracaqdır. Lakin bu, həm də ölkəmizdə fəaliyyət göstərən İT mütəxəssislərinin süni intellektlə işləmə bacarıqlarının artırılmasını iqtisadi zərurətə çevirir.

Nəticə etibarilə, GPT-5.5-in kibertəhlükəsizlik testlərindəki uğuru süni intellektin artıq sadəcə mətn yaradan bir köməkçi deyil, həm də strateji bir "rəqəmsal silah" və ya "qalxan" olduğunu sübut edir. Bu tendensiya yaxın illərdə kibertəhlükəsizlik xidmətləri bazarında xərclərin optimallaşdırılmasına və daha effektiv müdafiə sistemlərinin qurulmasına imkan verəcəkdir. Dövlət və özəl sektorun bu cür yüksək performanslı modelləri öz infrastrukturuna inteqrasiya etməsi, gələcəyin kiber-təhdidlərinə qarşı ən etibarlı iqtisadi sığorta növü kimi çıxış edə bilər.

AzNews.az