Bakı şəhərində bir sıra əsas yollarda müşahidə olunan nəqliyyat sıxlığı paytaxtın artan urbanizasiya tempi və avtomobil yükünün şəhər infrastrukturuna təsirini bir daha gündəmə gətirir. Son illərdə əhalinin və nəqliyyat vasitələrinin sayında artım fonunda pik saatlarda yaranan tıxaclar artıq təkcə hərəkət problemi deyil, həm də iqtisadi və ekoloji faktor kimi qiymətləndirilir.
Beynəlxalq araşdırmalara görə, iri şəhərlərdə yol sıxlığı iş vaxtı itkiləri, əlavə yanacaq sərfiyyatı və logistika gecikmələri səbəbindən iqtisadi məhsuldarlığa birbaşa təsir edir. Bakı kimi sürətlə böyüyən şəhərlərdə bu təsir xüsusilə mərkəzi küçələr və əsas nəqliyyat arteriyalarında daha aydın hiss olunur. Yol hərəkətinin intensivliyi artdıqca nəqliyyat axınının idarə olunması daha kompleks yanaşma tələb edir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, tıxacların əsas səbəbləri sırasında fərdi avtomobil istifadəsinin yüksək olması, bəzi küçələrdə yol tutumunun məhdudluğu, tikinti və təmir işləri, eləcə də pik saatlarda nəqliyyat axınının qeyri-bərabər paylanması dayanır. Xüsusilə şəhərin mərkəzi hissəsində aparılan infrastruktur yenilənmələri qısamüddətli dövrdə sıxlığı artıran amillərdən biri kimi çıxış edir.
Digər tərəfdən, nəqliyyat sıxlığı ictimai nəqliyyat sisteminin effektivliyini də ön plana çıxarır. Qlobal təcrübə göstərir ki, metro, avtobus zolaqları və ağıllı nəqliyyat idarəetmə sistemlərinə investisiyalar tıxac probleminin azaldılmasında əsas rol oynayır. Bakı şəhərində son illərdə rəqəmsal idarəetmə, yeni yol qovşaqları və ictimai nəqliyyatın modernləşdirilməsi istiqamətində atılan addımlar uzunmüddətli həll strategiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir.
Tıxacların iqtisadi təsiri də diqqət çəkir. Nəqliyyatın ləngiməsi yanacaq sərfiyyatını artırmaqla yanaşı, biznes fəaliyyətində vaxt itkisinə və logistika xərclərinin yüksəlməsinə səbəb olur. Bu isə ümumi şəhər iqtisadiyyatında əlavə yük yaradır. Eyni zamanda, avtomobillərin uzun müddət hərəkətsiz qalması hava çirkliliyinin artmasına və ekoloji risklərin yüksəlməsinə təsir edir.
Mütəxəssislərin fikrincə, problemin uzunmüddətli həlli üçün yol infrastrukturunun genişləndirilməsi ilə yanaşı, alternativ mobillik modellərinin inkişafı da vacibdir. Velosiped infrastrukturu, ictimai nəqliyyata inteqrasiya olunmuş rəqəmsal sistemlər və ağıllı trafik idarəetməsi kimi yanaşmalar artıq bir çox iri şəhərlərdə effektiv nəticə verir.
Ümumilikdə, Bakıda müşahidə olunan nəqliyyat sıxlığı urbanizasiya prosesinin təbii nəticələrindən biri olsa da, bu vəziyyət şəhər planlaşdırılması və mobillik siyasətinin daha çevik və texnologiya əsaslı yanaşmalarla inkişaf etdirilməsinin vacibliyini göstərir.
Nuray, AzNews.az