Külək enerjisi istehsalı hazırda hansı səviyyədədir?
Aznews.az əməkdaşı araşdırmağa şalışıb.
Wind Power hazırda qlobal enerji keçidinin ən sürətlə böyüyən istiqamətlərindən biri hesab olunur. Son illərdə həm quruda, həm də dəniz üzərində qurulan külək elektrik stansiyalarının sayı sürətlə artıb və bir çox ölkələr enerji təhlükəsizliyi strategiyasında külək enerjisini prioritet sahəyə çevirib.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatlarına görə, dünyada quraşdırılmış külək enerjisi gücü artıq 1 teravatt həddini keçib. Hazırda qlobal elektrik istehsalının təxminən 8-10 %-i külək enerjisinin payına düşür. Xüsusilə Çin, ABŞ, Almaniya, Hindistan və Böyük Britaniya bu sahədə əsas istehsalçılar hesab olunur.
Ən böyük artım isə dənizüstü (offshore) külək enerjisi sektorunda müşahidə olunur. Dəniz üzərində qurulan turbinlər daha güclü və stabil külək axınlarından istifadə etdiyi üçün məhsuldarlıq səviyyəsi yüksək olur. Avropa ölkələri və Çin bu istiqamətdə milyardlarla dollar investisiya yatırır.
Azərbaycan da külək enerjisi potensialı yüksək olan ölkələr sırasındadır. Xüsusilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda böyük həcmdə offshore külək potensialının olduğu bildirilir. Beynəlxalq qiymətləndirmələrə görə, Azərbaycanın texniki külək enerjisi potensialı yüzlərlə giqavat səviyyəsində hesablanır.
Son illərdə ölkədə yaşıl enerji layihələri çərçivəsində külək elektrik stansiyalarına maraq artır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun “yaşıl enerji zonası” elan olunması, həmçinin xarici investorlarla imzalanan müqavilələr bu sahənin strateji prioritetə çevrildiyini göstərir.
Külək enerjisinin əsas üstünlükləri:
Karbon emissiyasını azaltması
Yanacaq xərclərinin olmaması
Uzunmüddətli enerji təhlükəsizliyi yaratması
İdxal enerjisindən asılılığı azaltmasıdır
Lakin bu sahədə bəzi çağırışlar da mövcuddur. Külək enerjisi hava şəraitindən asılı olduğu üçün enerji saxlanması texnologiyaları və şəbəkə sabitliyi məsələləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Buna baxmayaraq, batareya texnologiyalarının inkişafı və ağıllı enerji sistemləri bu problemlərin tədricən azalmasına səbəb olur.
Hazırkı tendensiyalar göstərir ki, yaxın onillikdə külək enerjisi qlobal elektrik istehsalında ən sürətlə böyüyən mənbələrdən biri olaraq qalacaq.
Nuray,
Aznews.az