Xəzər üzərindən daşınan hissələrin nədən ibarət olduğu dəqiq məlum olmasa da, İranın arsenalını genişləndirməyə yönələn səylər iki ölkə arasında artan hərbi əməkdaşlığı əks etdirir. "The Economist”in məlumatına görə, Kreml İrana elektron müharibə vasitələrindən qorunan 5 min PUA və sayı açıqlanmayan uzaqmənzilli peyk dronları göndərməyi, həmçinin hər ikisinin istifadəsi üzrə təlim keçməyi təklif edib.
Texnologiya və kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılması
Rusiya daha əvvəl Ukrayna müharibəsində əldə etdiyi təcrübədən istifadə edərək İrana "Şahid” dronlarının dizaynını təkmilləşdirmək üçün texnologiya transfer etmişdi. Bu yeniləmələr rabitə, naviqasiya və hədəfləmə imkanlarını yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyırdı.
Bundan əlavə, Moskvanın Tehrana ABŞ hərbçilərinin, gəmilərinin və təyyarələrinin yerlərini və hərəkət istiqamətlərini göstərən peyk kəşfiyyat məlumatları təqdim etdiyi də bildirilir. Kremlin İranla hərbi və kəşfiyyat sahəsində əməkdaşlığı Yaxın Şərqdəki münaqişəni uzatmağın bir yolu kimi gördüyünə dair şərhlər də səsləndirilir. Bu vəziyyət Rusiyaya artan neft gəlirlərindən yararlanmaq və beynəlxalq diqqətin Ukraynadan başqa istiqamətə yönəlməsinə imkan yaradır.
ABŞ və İsrailin fevralın sonunda İrana qarşı başlatdığı hava hücumlarından sonra Tehran hava hücumundan müdafiə sistemini "Şahid” dronları ilə gücləndirmək üçün hərəkətə keçib. Mart ayında Küveytə edilən dron hücumlarında altı amerikalı hərbçi həlak olmuşdu.
Rusiya partlayıcı yüklü, İran dizaynlı "Şahid” dronlarından ilk dəfə 2022-ci ildə Ukraynaya qarşı istifadə etməyə başlamışdı. Həmin dövrdə bu dronlar Xəzər dənizindən keçən marşrutla idxal olunurdu.
"Geran-2” adlandırılan kamikadze dronun yerli istehsalına isə 2023-cü ilin iyulunda başlanılıb. Hazırda dronların 90-95 faizi Rusiyada, "Alabuqa” Xüsusi İqtisadi Zonasında istehsal olunur.