"İnklüziv şəhər" nədir? - ŞƏRH

14 May 2026 15:07 (UTC+04:00)
“İnklüziv şəhərlərin formalaşdırılması” şəhərlərin bütün insanlar üçün əlçatan, təhlükəsiz, rahat və bərabər imkanlar yaradan şəkildə qurulması və idarə olunması deməkdir. Burada əsas məqsəd şəhər həyatından yalnız müəyyən qrupların deyil, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin faydalana bilməsidir.

Bu anlayış xüsusilə aşağıdakı qrupların şəhər həyatına tam inteqrasiyasını nəzərdə tutur:

  • əlilliyi olan şəxslər;
  • yaşlı insanlar;
  • uşaqlar;
  • qadınlar;
  • aşağı gəlirli ailələr;
  • etnik və sosial azlıqlar;
  • ictimai həyatda kənarda qalan digər qruplar.

İnklüziv şəhər yalnız fiziki mühit deyil, həm də sosial və iqtisadi imkanlar baxımından açıq şəhərdir.

Məsələn:

  • Pandusların və liftlərin olması əlilliyi olan şəxslərin hərəkət imkanlarını artırır;
  • Təhlükəsiz küçələr və işıqlandırma qadınların və uşaqların şəhərdə rahat hərəkətinə şərait yaradır;
  • İctimai nəqliyyatın ucuz və əlçatan olması sosial bərabərliyi gücləndirir;
  • Parkların, kitabxanaların və ictimai məkanların hamı üçün açıq olması sosial inteqrasiyanı artırır;
  • Şəhərsalma qərarlarında vətəndaş iştirakının təmin edilməsi insanların şəhərin idarə olunmasına qoşulmasına imkan yaradır.

Bu konsepsiya müasir urbanistika və davamlı inkişaf siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. United Nations tərəfindən qəbul edilmiş Davamlı İnkişaf Məqsədlərində də “inklüziv, təhlükəsiz, dayanıqlı şəhərlər” anlayışı xüsusi yer tutur.

Sadə ifadə ilə desək, inklüziv şəhər - “yalnız müəyyən insanlar üçün deyil, hamı üçün qurulan şəhər” modelidir.

Nuray, Aznews.az