Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 1,75 ABŞ dolları və ya 1,5 % artaraq 118,16 ABŞ dolları təşkil edib.
Bu barədə neft bazarındakı mənbə məlumat verir.
Azeri Light markalı Azərbaycan neftinin dünya bazarında 118 ABŞ dollarını keçməsi qlobal enerji bazarlarında geosiyasi və iqtisadi risklərin yenidən qiymətlərə təsir göstərdiyini nümayiş etdirir. Bir barelin qiymətinin 1,5 % artaraq 118,16 ABŞ dollarına yüksəlməsi neft bazarında yüksək volatilliyin davam etdiyini göstərən əsas siqnallardan biri hesab olunur.
Son həftələrdə enerji bazarlarında qiymət artımını sürətləndirən əsas faktor Yaxın Şərqdə geosiyasi gərginliyin yüksəlməsi və beynəlxalq tədarük marşrutları ilə bağlı risklərin artmasıdır. Xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında yaranan qeyri-müəyyənlik qlobal neft daşımalarının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Dünya üzrə dəniz yolu ilə daşınan neftin əhəmiyyətli hissəsi məhz bu marşrutdan keçdiyi üçün bazar hər hansı risk siqnalına həssas reaksiya verir.
“Azeri Light” markasının qiymətinin “Brent”lə müqayisədə yüksək qalması isə Azərbaycan neftinin keyfiyyət üstünlükləri ilə bağlıdır. Aşağı kükürd tərkibi və yüksək emal keyfiyyəti bu markanı xüsusilə Avropa bazarında daha rəqabətqabiliyyətli edir. Premium keyfiyyət göstəriciləri səbəbindən “Azeri Light” adətən beynəlxalq etalon markalardan daha yüksək qiymətlə ticarət olunur.
Neft qiymətlərinin artması Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün də mühüm makroiqtisadi faktor hesab edilir. Enerji ixracından əldə olunan əlavə gəlirlər dövlət büdcəsi, strateji valyuta ehtiyatları və cari əməliyyatlar balansı baxımından müsbət təsir yaradır. Son illərdə Azərbaycanın maliyyə dayanıqlığına dair göstəricilərin güclənməsi də yüksək enerji gəlirləri ilə sıx bağlıdır.
Bununla yanaşı, beynəlxalq təcrübə göstərir ki, neft qiymətlərində uzunmüddətli yüksək səviyyə qlobal iqtisadiyyat üçün ikitərəfli təsir yaradır. Enerji ixracatçıları üçün gəlir artımı təmin olunsa da, idxalçı ölkələrdə inflyasiya və istehsal xərcləri yüksəlir. Bu isə dünya iqtisadiyyatında monetar siyasət qərarlarına və istehlak bazarlarına təsir göstərir.
Qlobal enerji bazarında digər mühüm tendensiya alternativ enerji keçididir. Son illərdə bərpa olunan enerji layihələrinə investisiyalar artsa da, mövcud reallıq göstərir ki, neft və qaz hələ uzun müddət dünya iqtisadiyyatının əsas enerji mənbələrindən biri olaraq qalacaq. Xüsusilə sənaye, aviasiya və logistika sektorlarında neftə tələbat yüksək olaraq qalır.
Analitiklər hesab edirlər ki, hazırkı mərhələdə bazarın əsas diqqəti OPEC+ ölkələrinin hasilat siyasətinə, ABŞ strateji ehtiyatlarının dinamikasına və Çin iqtisadiyyatındakı tələbat göstəricilərinə yönəlib. Bu amillər yaxın aylarda neft qiymətlərinin trayektoriyasını müəyyən edən əsas faktorlar olacaq.
Azərbaycan üçün isə yüksək neft qiymətləri enerji ixracı gəlirlərinin artması ilə yanaşı, qeyri-neft sektorunun inkişafı istiqamətində maliyyə imkanlarını da genişləndirir. Son illərdə ölkədə infrastruktur, logistika, sənaye və yaşıl enerji layihələrinə yönəldilən investisiyalar iqtisadi diversifikasiya strategiyasının əsas hissəsinə çevrilib.
Ümumilikdə, “Azeri Light” neftinin qiymətinin 118 dolları keçməsi qlobal enerji bazarındakı risklərin və dəyişən geosiyasi balansın təsirini əks etdirir. Mövcud dinamika enerji resurslarının dünya iqtisadiyyatında hələ də strateji rol oynadığını bir daha nümayiş etdirir.
Nuray, AzNews.az