Əmtəə bazarlarında qızılın bir troya unsiyası (31,1 qram) üzrə fyuçerslərin dəyəri azalıb.
"APA-Economics" birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyası üzrə 2026-cı ilin iyun fyuçerslərinin dəyəri 0,08% azalaraq 4,531.9 ABŞ dollarına bərabər olub. COMEX-də gümüşün bir unsiyası üzrə 2026-cı ilin iyul fyuçerslərinin qiyməti də 0,45% azalaraq 75.84 ABŞ dolları təşkil edib.
Beynəlxalq əmtəə bazarlarında qızıl və gümüş fyuçerslərinin qiymətində müşahidə olunan son azalma qlobal maliyyə bazarlarında investor davranışının dəyişdiyini göstərir. COMEX birjasında qızılın bir troya unsiyası üzrə iyun 2026 fyuçerslərinin 0,08 % geriləyərək 4 531,9 dollara enməsi, eyni zamanda gümüş qiymətlərində də enişin qeydə alınması bazarda mənfəət realizasiyası və risklərin yenidən qiymətləndirilməsi ilə əlaqələndirilir. Hərçənd azalma məhdud həcmdədir, lakin qiymətlərin rekord səviyyələrə yaxın qalması qiymətli metallara qlobal marağın davam etdiyini göstərir.
Qızıl ənənəvi olaraq qeyri-müəyyən iqtisadi və geosiyasi dövrlərdə “təhlükəsiz liman” aktivlərindən biri hesab olunur. Son illərdə yüksək inflyasiya, geosiyasi gərginliklər və qlobal maliyyə bazarlarında dəyişkənlik qızıl qiymətlərinin kəskin yüksəlməsinə səbəb olmuşdu. ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz siyasəti, dollar indeksinin hərəkəti və iri mərkəzi bankların qızıl alışları bazarda əsas istiqamətverici faktorlar olaraq qalır.
Son korrektiyanın əsas səbəblərindən biri investorların bazarda mövqelərini yenidən balanslaşdırması ilə bağlıdır. Maliyyə bazarlarında risk iştahının müəyyən qədər artması və bəzi investorların yüksək qiymət səviyyəsində qazanc realizasiyasına üstünlük verməsi qızılın bahalaşma tempini zəiflədib. Bununla belə, analitiklər hesab edir ki, qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliklər fonunda qiymətli metallara tələbat yaxın dövrdə yüksək olaraq qala bilər.
Mərkəzi bankların davranışı da bazarın gələcək istiqaməti üçün mühüm rol oynayır. Dünya Qızıl Şurasının məlumatlarına görə, son illərdə bir sıra ölkələrin mərkəzi bankları qızıl ehtiyatlarını artırmağa davam edir. Bu tendensiya xüsusilə inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda dollar asılılığının azaldılması və ehtiyat portfellərinin diversifikasiyası siyasəti ilə əlaqələndirilir. Çin, Hindistan və Yaxın Şərq ölkələrinin qızıl alışları bazarda uzunmüddətli dəstəkləyici faktor kimi qiymətləndirilir.
Gümüş bazarında qiymət azalması isə daha çox sənaye tələbi ilə bağlı gözləntilərlə əlaqələndirilir. Qızıldan fərqli olaraq, gümüş həm investisiya, həm də sənaye metallarından biri hesab edilir. Elektronika, günəş panelləri və yaşıl enerji texnologiyalarında geniş istifadə olunduğu üçün qlobal sənaye istehsalındakı dəyişikliklər gümüş qiymətlərinə birbaşa təsir göstərir. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin hesabatlarında yaşıl enerji keçidinin gümüşə olan uzunmüddətli tələbatı artıracağı qeyd edilir.
Qiymətli metallar bazarında hazırkı dinamika qlobal maliyyə sistemində balans axtarışının davam etdiyini göstərir. İnflyasiya riskləri tam aradan qalxmasa da, bəzi iqtisadi göstəricilərin stabilləşməsi investorları daha ehtiyatlı strategiyalara yönəldir. Bununla yanaşı, geosiyasi risklər və qlobal borclanma səviyyəsinin yüksək qalması qızılın strateji aktiv kimi mövqeyini qoruyur.
Azərbaycan kimi qızıl ehtiyatlarına və qiymətli metal bazarına maraq göstərən ölkələr üçün beynəlxalq qiymət dəyişiklikləri həm maliyyə bazarları, həm də investisiya mühiti baxımından əhəmiyyətlidir. Qızılın qiymətindəki hərəkətlər valyuta bazarlarından investisiya fondlarına qədər geniş iqtisadi seqmentlərə təsir göstərir. Xüsusilə qeyri-sabit qlobal iqtisadi dövrdə investorların qızıl və digər qiymətli metallara marağı bazarın əsas indikatorlarından biri olaraq qalır.
Mövcud vəziyyət göstərir ki, qızıl bazarında qısamüddətli korrektiyalar müşahidə olunsa da, qlobal iqtisadi və geosiyasi risklər qiymətli metalları yaxın illərdə də investorların diqqət mərkəzində saxlayacaq. Bu baxımdan bazarda əsas trend yalnız qiymət dəyişiklikləri ilə deyil, dünya iqtisadiyyatında risklərin hansı istiqamətdə inkişaf etməsi ilə müəyyən olunacaq.
Nuray,
AzNews.az