"ICE London" qitələrarası birjasında keçirilən ticarət əməliyyatlarının gedişində “Brent” neftinin ixracına dair 2026-cı ilin iyul müqaviləsinin dəyəri 0,55% artaraq 1 barelə görə 105.6 ABŞ dolları təşkil edib.
Aznews.az xəbər verir ki, Nyu-Yorkun "NYMEX" əmtəə birjasında 2026-cı ilin iyun ayında ixrac etməklə "WTI" markalı neftin 1 barelinin qiyməti isə 0,82% azalaraq 107.77 ABŞ dollarına bərabər olub.
Qlobal enerji bazarlarında “Brent” və WTI markalı neftin qiymətlərində fərqli istiqamətli dəyişikliklər müşahidə olunur. “ICE London” birjasında Brent markalı neftin qiymətinin 0,55 % artaraq 105,6 dollara yüksəlməsi bazarda Avropa və beynəlxalq təchizatla bağlı gözləntilərin təsirini göstərir. Eyni vaxtda Nyu-Yorkun NYMEX birjasında WTI markalı neftin 0,82 % ucuzlaşaraq 107,77 dollara enməsi isə ABŞ bazarındakı daxili amillərin və investor davranışının fərqli istiqamətdə formalaşdığını göstərir. Bu fərq qlobal neft bazarının hazırda yalnız ümumi təklif-tələb balansı ilə deyil, regional iqtisadi siqnallar və logistika faktorları ilə də idarə olunduğunu ortaya qoyur.
Brent və WTI arasında qiymət dinamikasının fərqlənməsi beynəlxalq enerji bazarlarında tez-tez müşahidə olunan haldır. Brent əsasən Avropa, Yaxın Şərq və Afrika bazarları üçün etalon hesab olunur, WTI isə daha çox ABŞ daxili bazarını əks etdirir. ABŞ-da hasilat həcmləri, kommersiya ehtiyatları və daxili logistika şərtləri WTI qiymətlərinə birbaşa təsir göstərir. Brent isə geosiyasi risklərə və beynəlxalq ticarət marşrutlarında baş verən dəyişikliklərə daha həssas reaksiya verir.
Hazırkı mərhələdə Brent qiymətlərinin yüksəlməsində əsas faktorlar sırasında OPEC+ ölkələrinin hasilat siyasəti, Yaxın Şərqdəki geosiyasi risklər və qlobal bazarda təkliflə bağlı narahatlıqlar göstərilir. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin son hesabatlarında qeyd olunur ki, yay mövsümündə nəqliyyat və sənaye tələbinin artması neft bazarında əlavə təzyiq yaradır. Xüsusilə Asiya iqtisadiyyatlarında enerji istehlakının yüksəlməsi qlobal bazarda qiymətlərin yüksək səviyyədə qalmasına dəstək verir.
WTI bazarında isə qiymət azalmasının əsas səbəblərindən biri ABŞ-da hasilatın yüksək səviyyədə qalması və kommersiya ehtiyatları ilə bağlı gözləntilər hesab olunur. ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının əvvəlki hesabatlarında ölkənin gündəlik neft hasilatının rekord səviyyələrə yaxın olduğu qeyd edilirdi. Bu isə bazarda əlavə təklif siqnalı yaradır və qiymətlərin yüksəlişini məhdudlaşdırır. Eyni zamanda investorların mənfəət realizasiyası və dollar indeksindəki dəyişikliklər də WTI bazarına təsir edən amillər sırasında yer alır.
Qlobal neft bazarında qiymətlərin 100 dollar üzərində qalması enerji ixracatçısı ölkələr üçün əlverişli mühit yaradır. Azərbaycan kimi neft və qaz ixrac edən ölkələr üçün yüksək enerji qiymətləri büdcə gəlirləri, valyuta daxilolmaları və enerji layihələrinin maliyyələşməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bununla yanaşı, son illərdə Azərbaycanın fiskal siyasətdə daha konservativ yanaşma tətbiq etməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafına diqqət ayırması qlobal qiymət dəyişkənliyinin təsirlərini balanslaşdırmağa yönəlib.
Neft bazarında fərqli dinamika eyni zamanda enerji keçidi prosesinin yaratdığı mürəkkəb vəziyyəti də əks etdirir. Bir tərəfdən bərpa olunan enerji mənbələrinə investisiyalar artır, digər tərəfdən isə qlobal sənaye və nəqliyyat sistemi hələ də böyük ölçüdə neftdən asılı olaraq qalır. Beynəlxalq analitik mərkəzlərin əksəriyyəti hesab edir ki, yaxın onillikdə neft bazarında yüksək dəyişkənlik davam edəcək və qiymətlər geosiyasi risklərə daha həssas olacaq.
Mövcud tendensiyalar göstərir ki, enerji bazarında qiymətlərin istiqamətini artıq yalnız hasilat həcmi deyil, qlobal iqtisadi artım tempi, maliyyə siyasəti və regional təhlükəsizlik mühiti müəyyən edir. Brent və WTI arasındakı son fərqlənmə də bazarın çoxqatlı və mürəkkəb strukturunu əks etdirir. Bu şəraitdə enerji ixracatçısı ölkələr üçün əsas prioritet yalnız yüksək gəlir əldə etmək deyil, uzunmüddətli iqtisadi dayanıqlılığı təmin edən balanslı strategiya formalaşdırmaqdır.
Nuray,
AzNews.az